LANGERLEVEN ?

Na vijf jaar onderzoek heeft de commissie-Albeda vastgesteld dat arme mensen eerder dood gaan dan rijke. Daar moet wat aan worden gedaan, zoals een verhoging van de accijns op tabak en fruitverstrekking op school....

Hebben rijke en arme Nederlanders het recht om even oud te worden?

V. Leest, Bourgondiër, Amsterdam: 'Dat armen korter leven dan rijken is zo oud als de mensheid. Ik kwam achter dat feit door het vergelijken van de overlijdensberichten in NRC Handelsblad en die in andere kranten. De doden in NRC zijn gemiddeld ouder geworden dan de gemelde doden elders. ''Douairière na een lang en gelukkig leven 95 jaar geworden. We missen haar.'' Rijken worden ouder, omdat ze een dure Bordeaux drinken en wij, loonslaven, château migraine; zij een goede sigaar roken, wij shag; zij laten ons voor hun werken, zodat wij verslijten en zij niet.'

B. van Gemert, 76 jaar en genieter van 'een goed pensioen', Helmond: 'Grapjas, die Leest. Maar hij heeft in zekere zin wel gelijk. Eetgewoonten gaan over van ouders op kinderen en ik geloof dat een bouwvakker anders eet dan een notaris. Ik denk ook dat het onderwijspeil stijgt en dat jonge mensen beter zijn voorgelicht over voeding dan ouderen. In deze tijd van dierziekten merk je toch dat veel mensen bezig zijn met wat er op hun bord komt. Ik ben er dus niet zo zeker van dat armen minder oud worden dan rijken. Ik was nooit arm, nooit rijk. Wel stel ik vast dat ik nu relatief meer te besteden heb dan pakweg dertig jaar geleden. Ik ben nog fit, doe veel; ik sport zelfs. Net als die douairière word ik vast wel 95 jaar.'

V. Bader, hoogleraar sociale filosofie, Universiteit van Amsterdam: 'Natuurlijk hebben mensen het recht even oud te kunnen worden. Het bestrijden van de class killing rate kan het beste met een effectieve egalitaire politiek en dan bedoel ik niet alleen inkomenspolitiek, maar ook gelijke toegang tot de maatschappelijke hulpbronnen.

De suggestie dat ongelijke levensverwachtingen ook kunnen worden bestreden door rijke ouderen wat eerder te laten inslapen is een buitengewoon immorele. Het recht om even oud te worden, betekent niet dat er een recht is om iemand om zeep te helpen.'

J. Schimmel, tolk-vertaler Frans : 'Het is inderdaad een rare vorm van gelijkheidsdenken door de commissie-Albeda. Doodgaan doen we allemaal; dat ligt in de handen van Onze-Lieve-Heer. Ik geloof ook niet dat armen eerder doodgaan, want er zijn armen die rijk leven en rijken die arm leven. Kijk maar eens naar die Philips-baas, die Boonstra die bij jullie vandaag ook op de voorpagina staat. Dat is toch alleen maar een geldwolf.'

P. Blauw, docent economische sociologie, Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Ik ben niet tegen sociale gelijkheid. Dat betekent niet dat ik het eens ben met de manier waarop sociale gelijkheid wordt gerealiseerd. Ik ben voor gelijke kansen op gelijkheid. Aan de andere kant heeft iemand ook het recht om een ongezonde levensstijl te hebben. De combinatie van maatregelen die de commissie-Albeda voorstelt, zal niet voldoende zijn. Iemand kan arm zijn door zijn persoonlijke levensstijl. Neem de goed opgeleide leraar Nederlands die ervoor kiest als dakloze door het leven te gaan.'

R. Ruisloos, dakloze, Amsterdam: 'Ik ken inderdaad goed opgeleide mensen die dakloos zijn. Ik pleit voor meer respect voor mensen die een afwijkende levensstijl kiezen. Je moet geen verkeerde dingen doen, maar je bent verder vrij om je leven op eigen wijze in te richten. Ik pas nu op het huis van Anneke Lok, die daklozen begeleidt en Nederlands geeft aan mensen die daar moeite mee hebben. Ze is nu op vakantie. Ik heb in een ver verleden de huishoudschool gedaan.'

H. Bieze, een erg rijke makelaar, Twello: 'Ik kan niet beoordelen of rijke mensen langer leven dan arme. Ik heb wel de indruk dat rijke mensen harder werken dan arme, dus ga je van hard werken in elk geval niet eerder dood. Ik heb er geen problemen dat er meer huisartsen en meer thuiszorg moeten komen in achterstandswijken, dat fruit op school wordt uitgedeeld, de tabaksaccijns omhoog gaat, ook niet als ik daarvoor meer belasting moet betalen.'

H. Wedman, universitair docent geschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen: 'Er wordt wel verondersteld dat er tijden zijn geweest dat rijken door hun levensstijl eerder dood gingen dan armen. Maar dat valt lastig hard te maken. Je moet mensen meten en dat kan pas sinds de invoering van de algemene dienstplicht waarvoor jonge mannen moesten worden gekeurd. Zo heeft een collega de armoe en honger in Drenthe in de negentiende eeuw onderzocht op basis van die keuringen en toen bleek dat het met de armoe en honger erg meeviel.

De voorstellen van de commissie-Albeda komen neer op het gelijkmaken van verschillen die er bij de geboorte al zijn. Ze hadden zo in het programma van de Sociaal-Democratische Bond, de voorganger van de PvdA in de negentiende eeuw, gekund. Pleitte Den Uyl voor de spreiding van kennis, inkomen en macht, Albeda breidt dit nu uit met de spreiding van gezondheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden