'Langer werken heeft geen zin'

Duitse arbeiders zijn de strijd voor het behoud van hun 35-urige werkweek aan het verliezen. Siemens verlengde de werkweek al tot 40 uur en lijkt een trendsetter....

De langste economische crisis sinds 1945 en de stijgende werkloosheid zetten de Duitse arbeidsvoorwaarden onder druk. 'Het is vijf voor twaalf voor de Duitse economie', zegt Conrad Mattern. Hij is directielid van Activest, een van de grootste Duitse investeringsmaatschappijen.

Technologieconcern Siemens sloot drie weken geleden een overeenkomst met de vakbonden om bij twee Duitse fabrieken de werkweek te verlengen van 35 naar 40 uur. Daarmee konden tweeduizend banen worden gered. Chemie-en vorkheftruckgigant Linde en toerismeconcern Thomas Cook overwegen ook hun personeel te vragen langer te werken voor hetzelfde loon.

Dit soort initiatieven moet de Duitse economie uit het slop trekken. De economische groei is de laatste drie jaar niet boven de 3 procent uitgekomen. De werkloosheid liep in dezelfde periode op van 7,6 naar bijna 10 procent van de beroepsbevolking. Ter vergelijking: in de VS is 5,7 procent werkloos, in Nederland 6,4 procent. Elke maand verliezen zo'n 28 duizend Duitsers hun baan.

Arbeiders in Duitsland maken jaarlijks 18 procent minder uren dan hun Amerikaanse collega's. En ze verdienen ook nog eens 12 procent meer. Bij nieuwe EU-partner Hongarije liggen de lonen 30 procent lager. Siemens schrapte de afgelopen drie jaar al 35 duizend banen nadat de verkoop van turbines en telecomnetwerken was ingezakt.

Hoewel de stakingen op het tegendeel lijken te wijzen, zijn de meeste Duitsers ervan overtuigd dat er iets moet gebeuren. 57 Procent van de ondervraagden in een onderzoek door een weekblad stemt in met een langere werkweek. Zelfs de helft van de vakbondsleden ziet langer werken als belangrijkste oplossing.

Vakbondsleiders houden onverkort vast aan de 35-urige werkweek. 'Langer werken heeft geen zin zolang de vraag naar Duitse producten niet aantrekt', betogen zij. Het zou zelfs leiden tot meer werkloosheid omdat minder mensen hetzelfde werk zouden moeten doen.

J Peters, voorzitter van vakbond IG Metall, heeft bezworen de 35-urige werkweek tot het bittere eind te verdedigen. Hij belooft een golf aan stakingen, als werkgevers nog langer morrelen aan de 35-urige werkweek. Peters voorspelt een toename van de werkloosheid van 4,4 naar 6 miljoen wanneer in heel Duitsland een 40-urige werkweek wordt ingevoerd.

Het kost de vakbonden echter steeds meer moeite hun leden van dit doemscenario te overtuigen, vooral leden die vrezen voor hun baan.

De langdurige staking die IG Metall vorig jaar in de oostelijke deelstaten hield, draaide uit op een mislukking. De bond wilde ook in de voormalige DDR een wettelijk geregelde 35-urige werkweek afdwingen. De steun was echter zo gering dat de bond bakzeil haalde.

Deze nederlaag, de zwaarste sinds 1945, zorgde voor een flink ledenverlies. Door de stijgende werkloosheid haakten nog meer mensen af. De vakbonden hebben nog 7,4 miljoen leden. Maar dat is eenderde minder dan in 1991.

Bondskanselier Schr liet dinsdag weten dat vakbonden en bedrijfsleven 'zich niet moeten vastleggen op een werkweek van 35 of 40 uur, maar dat aan individuele bedrijven moeten overlaten'.

Hij krijgt daarbij steun van de Franse president Jacques Chirac en de Franse minister van FinanciNicolas Sarkozy. Die laatste wil Fransen de mogelijkheid geven langer te werken dan de wettelijk toegestane 35 uur. Negen van de tien Fransen heeft daar wel oren naar, blijkt uit een peiling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden