Langer doorwerken nieuwe trend

Steeds meer mensen willen niet stoppen met werken als ze 65 zijn. Niet vanwege het geld, maar de sociale contacten. Hun ervaring komt vaak goed van pas.

Werken op hogere leeftijd heeft vele voordelen, vertelt Frans Van der Meer (63). 'Eerbied voor de grijze haren', noemt hij dat. Van der Meer is een van de deurwaarders die heeft aangegeven graag tot zijn 70ste door te willen werken.

Het kabinet besloot onlangs om de wettelijke ontslagleeftijd van gerechtsdeurwaarders te verhogen van 65 naar 70 jaar. Deurwaarders mogen binnenkort net als andere publieke functionarissen, zoals rechter en notarissen, langer doorwerken.

'Als je ouder wordt, heb je meer gezag', zegt Van der Meer, terwijl hij aanbelt bij een rijtjeshuis in Den Helder. 'Tegen een jonge deurwaarder zeggen mensen sneller: 'Kom een andere keer maar terug'. Of: 'Jij komt hier niet binnen.'

De deur gaat open. Een Antilliaanse man met lang rastahaar, een grote zonnebril en een overdaad aan gouden sieraden verschijnt in de deuropening. Zijn kleding steekt schril af bij het witte overhemd met korte mouwen en de gele bloemetjesstropdas van Van der Meer. 'Goeiedag, Frans van der Meer, gerechtsdeurwaarder te Alkmaar. U heeft een doktersrekening openstaan bij Fa-med van 250 euro.' 'Ik heb nu haast', reageert de man langzaam. 'Ik moet mijn zoontje van school ophalen. Kan ik het overmaken?'. 'Ja, bankiert u bij de ING? 'Nee, bij ABN.' 'Dan moet u het overmaken naar deze rekening onder vermelding hiervan', zegt Van der Meer terwijl hij enkele gegevens omcirkelt op een document. 'Wel doen hè?' 'Ja', antwoordt de man gehoorzaam.

Van der Meer is niet de enige die niet op zijn 65ste met pensioen wil. 'Er is sprake van een 'langer doorwerk'-trend', zegt journaliste Cisca Dresselhuys. In maart verscheen haar boek Drukker dan ooit. Werken na je 65ste, een bundel van gesprekken met bekende Nederlanders die er bewust voor kozen na hun pensioen door te werken. 'Een groeiend aantal mensen blijft werken na hun 65ste', aldus Dresselhuys.

In 2010 verrichtte bijna 7,2 procent van de mensen tussen de 65 en 70 betaalde arbeid. In 2001 bedroeg dat nog 3,4 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ook de arbeidsparticipatie in de leeftijdscategorie 70 tot 75 jaar steeg in dezelfde periode, van 1,4 naar 2,9 procent. De daadwerkelijke participatie onder 65-plussers valt vermoedelijk hoger uit. Mensen die minder dan 12 uur per week werken, worden namelijk niet meegeteld in deze cijfers.

'Met name de vrije beroepen, die niet gebonden zijn aan een pensioenleeftijd, werken langer door', zegt Dresselhuys. 'Denk aan schrijvers, kunstenaars, hoogleraren, politici, huisartsen en tandartsen. Voor mensen die geen vrij beroep hebben, is doorwerken boven de 65 jaar een tamelijk nieuw fenomeen. Veel gaan door als freelancer of zzp'er. In het bedrijfsleven doorwerken na je 65ste gebeurt vooral bij ondernemingen met minder dan tien werknemers.'

Ouderen werken volgens Dresselhuys vooral door om sociale redenen, zoals het contact hebben met anderen, het behoud van vitaliteit en om een gevoel van eigenwaarde in stand te houden. 'Men werkt door omdat men wil, niet omdat het financieel moet.'

'Ik zou het sociale contact missen', zegt Van der Meer. 'Bovendien kun je regelmatig veel betekenen door mensen te informeren, adviseren en sturen om het juiste te doen. Deurwaarders hebben een belangrijke maatschappelijke taak.' Het negatieve imago dat aan het beroep kleeft, vindt Van der Meer onterecht. 'Een huisarts verdient in principe ook aan het leed van zijn patiënten, maar zo mag je niet redeneren.'

Deurwaarder Wietse Sennef (64) wil ook tot zijn 70ste doorwerken. 'Als deurwaarder moet je snel een inschatting maken van hoe mensen in elkaar steken. Als je veel ervaring hebt, kun je meer afstand nemen en maak je minder beoordelingsfouten. In de loop der jaren word je ook handiger.'

Van der Meer beaamt dat. 'Ik vroeg die debiteur van zojuist, met die tropische zonnebril, niet zomaar waar hij bankiert. Mocht hij het geld niet overmaken, dan weet ik bij welke bank ik moet zijn. Er bestaat namelijk geen register om dat te achterhalen. Rondslingerende bankafschriften of enveloppen kunnen ook nuttig zijn.'

Van der Meer werkt niet door uit financiële noodzaak. Sparen voor een hoger pensioen hoeft hij niet. 'Ik zou prima kunnen rondkomen na mijn 65ste. Ik hoef geen tweede huis of een dikke auto voor de deur. Maar als je met plezier werkt en je kunt het aan, waarom zou je dan stoppen?'

'65 is een afspraak'

'Publieke functionarissen, zoals deurwaarders, rechters of notarissen, worden van rechtswege ontslagen als ze 70 worden', aldus hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp. 'Voor overige beroepen is werken tot je 65ste of 70ste helemaal niet wettelijk geregeld. Het gaat om cao-afspraken tussen werkgevers en werknemers.'

Verhulp spreekt op dit vlak van een verschuiving in de rechtspraak. 'Sommige rechters vinden dat een contract voor onbepaalde tijd helemaal niet eindigt op je 65ste. Andere zeggen: oké, wettelijk gezien kan een overeenkomst voor onbepaalde tijd niet systematisch eindigen op 65-jarige leeftijd, maar laten we niet moeilijker doen dan nodig is. Veel werkgevers gaan er echter van uit dat een contract automatisch van rechtswege eindigt op 65-jarige leeftijd, omdat het in de cao staat. Dat is achterhaald. Beëindiging van het contract kan gewoon bij het UWV. Maar dan moet de werkgever dat wel doen.' (Tekst Simon Blok, foto Raymond Rutting / de Volkskrant)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden