Lange ochtend in Barcelona leidt tot weinig

De weg naar één Europese markt is lang. Ook dit weekend, bij de EU-top in Barcelona, werden slechts hele kleine stapjes gezet....

'Dat was weer een heel lange ochtend', verzuchtte premier Kok zaterdagmiddag na afloop van de Europese Raad. Zijn collega Schröder sprak de hoop uit dat de regeringsleiders zich in de toekomst 'meer met politiek en minder met de opening van een Alpentunnel' hoeven bezig te houden.

De moeizame besluitvorming in de Europese Unie frustreert niet alleen regeringsleiders. Ook de doelstelling om in 2010 de meest concurrerende economie ter wereld te zijn, wordt belemmerd. Die is lastig te realiseren zolang één land, in dit geval Frankrijk, cruciale beslissingen lang kan tegenhouden.

Een kleine inventarisatie van de zaterdag in Barcelona genomen besluiten leert dat de Europese top slechts een paar kleine stapjes heeft gezet om haar ambities te verwezenlijken. Europees octrooi? Uitgesteld. Openbare aanbestedingen? Uitgesteld. Pensioenen en vergrijzing? Geen harde afspraken. Reductie van staatssteun aan noodlijdende ondernemingen? Een halfzachte oproep. En dit is maar een kleine greep uit een veel langere lijst van halve mislukkingen.

De kleine stapjes vooruit hebben vooral betrekking op de energiepolitiek. De meeste onafhankelijke studies wijzen uit dat bedrijven en consumenten in Europa te veel betalen voor hun elektriciteit en gas. Dat komt omdat levering en distributie traditioneel in handen zijn van monopolies. De EU werkt al enige jaren aan het vrijmaken van deze markt. In veel landen is er al meer concurrentie, maar tot nog toe hield Frankrijk een Europese maatregel tegen.

Zaterdag gingen premier Jospin en president Chirac eindelijk door de knieën. Buitenlandse producenten mogen vanaf 2004 op de Franse markt. In eerste instantie zullen zij alleen aan ondernemingen mogen leveren. Aan deze liberalisering is de invoering van een energieheffing gekoppeld, waarmee een oude Nederlandse wens wordt in vervulling gaat. Spanje staakte zaterdag zijn verzet.

Volgend jaar besluit de Unie of de openstelling ook gaat gelden voor levering aan huishoudens. Dat was voor Chirac en Jospin aanleiding om het besluit als een overwinning te verkopen.

Ondanks deze vooruitgang zijn de vooruitzichten niet gunstig voor de Europese ambities. In dit tempo voortwandelend, zal de Unie in 2010 verre van de meest concurrerende economie ter wereld zijn. Integendeel, de kans is groot dat de VS hun voorsprong nog verder hebben uitgebouwd.

Premier Kok noemde het eindresultaat van Barcelona 'beduidend'. Vastgesteld kan worden dat in elk geval een groot deel van de Nederlandse verwachtingen voor deze top zijn ingelost. Maar daarbij mag meteen aangetekend worden dat deze verwachtingen uitermate laag waren.

Als de top in Barcelona één ding heeft aangetoond, is het wel de urgentie om het besluitvormingsproces te hervormen. Dat besef begint kennelijk door te dringen tot de hoogste regionen, getuige de uitspraken van Kok en Schröder. Misschien is dat dan wel het belangrijkste resultaat van de 'heel lange ochtend'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden