Lange adem

Het integratievraagstuk is onverkort actueel, maar heeft ook iets van z'n venijn verloren.


Integratie heeft tijd nodig, zeggen sociologen en andere deskundigen. Vaak duurt het drie generaties voordat een etnische groep werkelijk opgaat in zijn land van aankomst.


In dit perspectief zijn de bevindingen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het rapport Dichter bij elkaar? teleurstellend. Tussen 1994 en 2012 is de afstand tussen autochtonen enerzijds en Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen anderzijds niet kleiner geworden. Nog altijd sluiten allochtonen en autochtonen vooral vriendschappen en huwelijken in eigen kring.


De vraag is natuurlijk hoe zorgelijk dat is. Volgens gangbare theorieën neemt integratie zo'n drie generaties in beslag. In dat licht is de achttien jaar die het rapport bestrijkt niet zo'n lange periode. Bovendien is er ook onder de autochtone bevolking een zekere segregatie: hoger en lager opgeleiden hebben onderling betrekkelijk weinig contact. In het domein van de vrije tijd, vriendschap en liefde is cultuur heel belangrijk. Mensen trekken graag op met anderen die aan een half woord genoeg hebben omdat ze dezelfde achtergrond delen.


Hoewel er geen reden is tot groot alarm, zitten er ook zorgelijke kanten aan de conclusies van het SCP. Als diverse bevolkingsgroepen zo sterk langs elkaar heen leven, groeit de kans dat een deel van de allochtonen zich verder terugtrekt in criminele of fundamentalistische subculturen.


Allochtonen vinden ook dat het maatschappelijke klimaat ten opzichte van immigranten sterk is verslechterd. Toch lijkt daar een kentering zichtbaar. Niet alleen heeft de economische crisis het integratievraagstuk volkomen overschaduwd, ook lijkt Nederland een beetje moslimmoe. Steeds meer mensen lijken te beseffen dat het 'benoemen' en bestrijden van reële problemen niet gepaard hoeft te gaan met het verketteren van complete bevolkingsgroepen. Het was opvallend hoe de dodelijke mishandeling van een grensrechter maar niet echt een Marokkanenkwestie wilde worden, ondanks de pogingen van de PVV om het debat in die richting te sturen. Hopelijk is het een voorzichtige opmaat naar meer toenadering.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden