Landschap

In een extreem vijandige sfeer wil Radio Rijnmond een politiek discussieprogramma gaan maken..

Het heeft iets van Wit-Rusland of een ander oord waar macht en media synoniem zijn, maar het is gewoon Nederland: Leefbaar Rotterdam gaat in zijn hoofdkwartier politieke discussies organiseren die worden uitgezonden door de lokale publieke omroep. Dat hoofdkwartier is een horecagelegenheid die de partij van wijlen Pim Fortuyn exploiteert.

Voor de hoofdredacteur van Radio Rijnmond is een dergelijke vermenging van functies de normaalste zaak van de wereld. 'Zij hebben dat voorgesteld, het leek mij wel aardig, dus er komt een proefuitzending', zei hij me telefonisch, alsof het ging om een kookprogramma.

Het is een trend in het Rotterdam van de 'nieuwe politiek'. Zo heeft burgemeester Opstelten reeds zijn eigen programma op dezelfde zender. In Met wie? Met Ivo gaat hij om de week in discussie met luisteraars over stellingen die hij zelf bedenkt en die meestal impliciete propaganda bevatten. Dan wil hij van het publiek weten: 'Bent u ook van mening dat het Centraal Station veiliger is geworden?' Om het effect te vergroten, wordt het programma integraal en tegelijkertijd op televisie én radio uitgezonden.

Opstelten, die zich graag gedraagt alsof hij door de bevolking is gekozen, ziet het als een voorbeeld van de politiek dichter bij de burger brengen.

'Hij is waarschijnlijk de enige burgemeester ter wereld met een eigen radio- en televisieprogramma', kirt de omroep, kennelijk zonder zich af te vragen waarom de rest van de wereld dat niet doet.

Het is niet onbelangrijk te weten dat Radio Rijnmond totaal anders functioneert dan men van een publieke omroep gewend is. Wie naar de zender luistert, krijgt niet het idee dat een stad wordt bediend waar een groot deel van de bevolking allochtoon of jong is. De hele dag overheerst het gezellig bedoelde maar voornamelijk oeverloze geklets, gericht op een doelgroep van oudere, blanke luisteraars. Iedere middag theedrinken met de zus van Patricia Paay bijvoorbeeld. Als het maar gezellig is. Die taakopvatting leidt ertoe dat de functie als rampenzender inmiddels serieus ter discussie staat, omdat het bereik te gering is.

Niettemin sluit dit soort debiliteit nog niet voldoende aan bij de belevingswereld van Leefbaar Rotterdam. Toen de partij met zeventien gemeenteraadszetels in het centrum van de macht belandde, kondigde ze aan de subsidie aan de omroep te willen onderzoeken. Want Rijnmond was, net als alle media, te links. De hoofdredactie van Radio Rijnmond reageerde met het instellen van een onderzoek naar de politieke voorkeur van de medewerkers. Echt waar.

Het past allemaal in het politieke klimaat van Rotterdam, dat het voorbije jaar werd beheerst door angst en intimidatie. Wie daar een beeld van wil krijgen, moet eens een bezoek brengen aan het officiële webforum van Leefbaar Rotterdam. Politieke tegenstanders worden er uitgemaakt voor - ik noem maar wat - kinderverkrachters. Verder wordt tekeergegaan tegen alles wat niet Nederlands, christelijk of geen aanhanger van de club is. Dat zijn geen bedrijfsongelukken. Sterker nog, de partij is er zelf zo enthousiast over dat is voorgesteld de gemeenteraadsdebatten ook op deze manier te gaan voeren.

Het is in die extreem vijandige sfeer dat Radio Rijnmond een politiek discussieprogramma wil gaan maken, te verzorgen vanuit het partijcafé van deze club.

Het vreemdste is echter dat je nooit iets over dat klimaat hoort. In de sporadische artikelen die over de Rotterdamse politiek verschijnen, worden de taferelen bijna angstvallig vermeden, ook door de oppositie. De sfeer is volks heet het dan, om het gebrek aan elementaire omgangsvormen te maskeren.

De fractieleider van Leefbaar Rotterdam is een veel geziene gast in de media maar wordt nooit aangesproken op dit aspect van zijn politiek. Dat is geen toeval maar een bewuste keuze. Bij het proces tegen Volkert van der G. bijvoorbeeld, waren foto's te zien waarop een Fortuyn-aanhanger prominent een 'Eigen Volk Eerst'-shirt van het Vlaams Blok droeg, maar in de onderschriften werd geen woord aan deze manifestatie van rechts extremisme gewijd.

Het is alsof extreem rechts in Nederland niet meer bestaat en in ieder geval niet voorkomt in de gelederen van LPF en Leefbaar Rotterdam, ook al liggen de bewijzen van het tegendeel voor het oprapen.

Je zou dat kunnen verklaren uit de angst voor demonisering of uit angst voor de juridische strafexpedities. Maar ik denk dat het anders is. De hypocrisie die zo'n wezenlijk bestanddeel van de Nederlandse samenleving vormt, kan niet zonder taboes. Ruim een jaar geleden sneuvelde het taboe op racisme, om te worden ingeruild voor een taboe op extreem rechts. We doen net of het niet bestaat, hopen stilletjes dat het vanzelf overgaat, en als het niet anders kan, doen we er wat lacherig over. Het is functionele lafheid.

Je wijst mensen niet af, je geeft ze een proefprogramma tot het gevaar geweken is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden