Landgoed met steun van de fiscus

Wie wil wonen op een landgoed krijgt steun van de fiscus. Zo dragen particulieren bij aan een groener Nederland....

De jonge bomen zijn net de grond in, de waterpartij is gegraven. Aan de rand van het Zeeuwse Oostkapelle wordt 19 hectare aardappelveld omgezet in drie landgoederen in golvende Engelse landschapsstijl. Twee lokale campinghouders, Twan Vermeulen en Krijn-Jan Coppoolse, zagen een nieuwe bestemming voor de ‘saaie’ akkers tegenover hun kampeerbedrijven.

De twee ondernemers kenden de mogelijkheden die de Natuurschoonwet van 1928 biedt, een zich steeds vernieuwende fiscale stimuleringsregeling voor het behoud en de uitbreiding van het aantal landgoederen en buitenplaatsen. Wie bijvoorbeeld een nieuw natuurgebied inricht, krijgt in ruil daarvoor belastingvoordeel, zoals het uitblijven van een aanslag bij de overgang van het eigendom naar de erfgenamen.

Als Oostkapelle zou worden verrijkt met een flink bosgebied, dan zou dat voor iedereen voordeel kunnen bieden, dachten Vermeulen en Coppoolse. Allereerst kunnen hun kampeergasten over een aantal jaar zo de weg oversteken en het landgoedbos inlopen. Dat geldt ook voor de dorpsbewoners. Het nieuwe bos moet immers grotendeels publiek toegankelijk zijn, willen de nieuwe eigenaren voldoen aan de voorwaarden van de fiscale regelingen. De provincie Zeeland is blij, want die wil de particuliere bosaanleg juist stimuleren.

Vanaf de vijver op ‘Buiten Pekelinge’ zien de wandelende campinggasten dan drie landhuizen liggen met gevels van minimaal 20 meter breed en een inhoud van tussen de 1.500 en 3.000 kubieke meter. Die moeten nog worden gebouwd door de kopers van de grond, eveneens in Engelse stijl. De percelen staan te koop voor een totaalprijs van 2,5 miljoen euro. Overdrachtsbelasting van 6 procent is de koper niet verschuldigd, noch een aantal andere heffingen zoals onroerendzaakbelasting.

Winst denkt Vermeulen van camping De Pekelinge niet te maken met zijn landgoeddeal. De grondeigenaar kreeg een forse tegenslag te verwerken toen de subsidie voor het omzetten van landbouwgrond in ‘natuur’ plotsklaps werd afgeschaft.

Vermeulen: ‘Zo raakten we enkele tonnen aan subsidie kwijt. We hebben ons echt afgevraagd of we niet moesten stoppen, maar we hebben toch doorgezet. Hopelijk worden we nu gered door de ontwikkeling van de prijzen van onroerend goed.’

Het aantal landgoederen in Nederland is mede onder invloed van de Natuurschoonwet gegroeid tot zo’n 1.800 stuks, schat Ekko Aertsen, beleidsmedewerker landgoederen van de Federatie Particulier Grondbezit. Juridisch gezien zijn het er nog meer, maar veel landgoederen bestaan uit verschillende delen.

Vorig jaar werden de regels voor het verkrijgen van de status van landgoed nog aangescherpt. Aertsen: ‘De beperkingen richten zich onder meer op de gezamenlijke aanmeldingen, waarbij mensen niet zelfstandig kunnen voldoen aan de eisen van de voorwaarden van een landgoed, maar gezamenlijk wel.

De eerdere regeling werkte oneigenlijk gebruik in de hand, want de eigenaren van villa’s die tegen een landgoed aanlagen, konden zo ook van de fiscale voordelen profiteren, zonder dat zij bijdroegen aan de instandhouding van het natuurschoon.’

De Federatie Particulier Grondbezit is het van harte eens met die inperking, zegt Aertsen. Toch moet de overheid van de vereniging nog een flink aantal problemen wegwerken. Aertsen: ‘Zo stelde men in 1999 dat de subsidie voor natuurbeheer niet zou worden opgeteld bij het inkomen en belastingvrij zou zijn. Dat is nog steeds niet definitief geregeld. Men wacht op Europese toestemming. Ondertussen zit de Belastingdienst wel de eigenaren achter de broek die subsidie ontvingen, belast een deel van de subsidie als inkomen en int die gelden ook nog. Dat doet de dienst uit angst dat haar aanspraak op het geld verjaart.’

Die fiscale spagaat heeft in een aantal gevallen geleid tot faillissementen van landgoedeigenaren, zegt Aart Bakker, belastingadviseur voor landgoederen en rijksmonumenten bij accountant Ernst & Young. ‘Als je van de subsidie voor de inrichting en beheer van een landgoed de helft weer moet inleveren voor de inkomstenbelasting, dan is dat misschien nog op te brengen als het gaat om een landgoed van 5 hectare. Maar bij 50 hectare heb je echt een groot probleem. Dan gaan mensen failliet.’

Het stichten van een landgoed kent meer problemen, aldus Bakker. De hele procedure kost bijvoorbeeld veel tijd. ‘Soms ligt dat aan de aanvragers en eigenaren van de grond, die hun tijd nemen voor de hele onderneming. Maar vaak ligt het ook aan de overheid, die moeite heeft om op tijd verschillende ontheffingen te regelen.’

De fiscaal adviseur heeft een zeer uiteenlopende klantenkring opgebouwd. Hij ziet agrariërs langskomen die willen stoppen met hun bedrijf. Ook heeft hij vermogende cliënten die ‘een bijdrage willen leveren aan een mooi Nederland en tegelijkertijd een fraai landhuis willen ontwikkelen. Dat is geen kwestie van gouden bergen. Het kost doorgaans veel geld.’

Campingbaas Vermeulen uit Oostkapelle ziet vooral belangstelling voor de landgoederen uit de hoek van jong gepensioneerde ondernemers. ‘Ze vinden het leuk om mooi te wonen en iets nuttigs te doen met hun geld.’ Daarnaast is er nog een argument: ‘Ze kunnen een deel van hun vermogen uit handen houden van de Belastingdienst.’

Dat is niet erg, vindt Vermeulen. ‘Iedereen in Oostkapelle, van de gemeente tot de dorpsraad, is enthousiast over dit project.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden