Lam Gods wat bloedeloos bij Van Veldhoven

MKZ of niet, het weerhoudt geen enkel Bachgezelschap ervan om ook in deze paastijd het Lam Gods heel Nederland door te slepen....

In de jaren zeventig begonnen gerenommeerde Nederlandse orkesten zich te onthouden van passieuitvoeringen, of ze dwongen, zoals het Concertgebouworkest, authentieke goedkeuring af met een historisch correcte dirigent. De naam Bachvereniging werd een synoniem voor originele instrumenten, snelle tempi en kleine bezettingen.

Toen Riccardo Chailly twee jaar geleden met het Concertgebouworkest de Matthäustraditie op Palmzondag deed herleven, kreeg het weids-theatrale element van de Passion voor het eerst weer een krachtige verdediger. Maar nu het Concertgebouworkest Mahler speelt in Amerika, zal juist de Bachvereniging voor het eerst op Palmzondag niet in Naarden, maar in Amsterdam aantreden.

Deze verrassende, tien jaar geleden nog ondenkbare manoeuvre mag dan een teken zijn van collegiale toenadering, van stilistische verbroedering is vooralsnog geen sprake. De Matthäus van De Nederlandse Bachvereniging is allesbehalve theatraal. Jos van Veldhoven toonde zich in het Enschedese Muziekcentrum een superestheet, die ieder pathos zorgvuldig uit de weg ging. Pijnlijk nauwkeurig werd ieder detail geciseleerd, en geen van de uitvoerenden waagde zich ook maar even buiten de aangegeven grenzen. Dat resulteerde in een fraai in zichzelf gekeerd, maar bloedeloos geheel, waarbij de deelnemers zich niet bewust leken van hun eindbestemming Golgotha.

Dan heeft Jan Willem de Vriend, die met zijn Combattimento Consort en het jonge Twentse koor Consensus Vocalis in Oldenzaal voor het tweede jaar een Mat thäus bracht, kennelijk meer voeling met de gruwelen van de materie.

Een topprestatie leverde Nico van de Meel in de rol van evangelist. Met zijn superieure dictie gaf hij zijn verslag van Jezus' ondergang een oprechte dramatiek, die collega-solisten aanstak. Zoals de sopraan Hieke Meppelink, die in haar 'Aus Liebe', voorbeeldig samenwerkend met de fluitist Leon Berendse, de treurnis van de machteloosheid pijnlijk voelbaar maakte.

Dat vervolgens even zo triomfantelijk het 'Lass ihn kreuzigen' wordt uitgeschreeuwd, was weer zeer besteed aan het theaterdier De Vriend en zijn hulptroepen van Consensus Vocalis. Jammer alleen dat de alt Claudia Schubert en de tenor Bernard Loonen niet op dat niveau konden meekomen.

De Vriend lijkt van de inzet van een theorbe bij de aria 'Komm, süsses Kreuz' een handelsmerk te willen maken. De keuze is gebaseerd op een oudere versie van de Matthäus, en is meer curieus dan effectief. Het noopte luitist Mike Fentross althans tot een merkwaardig solistische interpretatie van zijn continuo-partij, waarbij hij de bas Maarten Koningsberger ernstig in de wielen reed. De Vriend dirigeert zaterdag en zondag overigens nog een Matthäus bij het Brabants Orkest, mét Hieke Meppelink.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden