Lafheid lijkt wel een draad, meegeweven in de moederschoot

De ingezonden brieven van woensdag 7 maart.

Oleg Sentsov zit in een kooi tijdens zijn rechtszaak. Beeld afp

Brief van de dag: Witte spijlen

Eén beeld en één zin zijn me bijgebleven van de documentaire The Trial: The state of Russia vs Oleg Sentsov. Ik zag de film alweer een tijdje terug. Vijf maanden geleden waarom daar dan nu nog over beginnen? 26 februari, de dag dat PEN wereldwijd aandacht aan hem besteedde, ligt ook alweer een week achter ons. Oud nieuws, maar de gevangenisstraf van twintig jaar die de Oekraïense filmmaker sinds 2015 in Siberië uitzit, onttrekt zich aan de actualiteit. Tart het woord vandaag en in één moeite door: week of maand.

'De grootste zonde op aarde is lafheid', zegt hij in de documentaire die Askold Kurov over zijn proces maakte. Ik noteerde het destijds met een vraagteken erachter.

Ook vraagt Sentsov zich af wat de zin is van een principe, als je niet bereid bent ervoor te lijden of te sterven. Vrijwel de gehele film zien we hem in de rechtszaal, staand in een kooi. Doordat de spijlen wit zijn en hij ze soms vastpakt, terwijl hij oplettend volgt wat er over hem wordt gezegd, heeft hij iets van een kind in een veel te grote box.

Sentsov wordt door de Russen beschuldigd van een terroristische aanslag op de Krim, door het organiseren van een terroristische cel en terroristische activiteiten. Zijn verweer: 'De aanklacht is gebaseerd op de bekentenis van twee getuigen en afgedwongen door foltering.' Zelf is hij na zijn arrestatie ook gefolterd, maar hij heeft geen schuld bekend.

Is lafheid de grootste zonde op aarde? Alle belangrijke scènes die de mens peilen, verzonnen of waargebeurd, stuiten op lafheid. Denk aan Petrus, die glashard ontkent Jezus ooit te hebben ontmoet. Of de onderdanen in het sprookje van Andersen die elkaar napraten als ze om het hardst beweren hoe smaakvol en verfijnd de nieuwe kleren van hun keizer zijn. Totdat een jongetje opmerkt: de keizer heeft geen kleren aan. Het kind ziet het niet alleen, hij durft het ook te zeggen, hardop.

Lafheid lijkt wel een draad, meegeweven in de moederschoot. Ik kan een eigenschap die zo bij ons hoort, onmogelijk als de grootste zonde beschouwen. Vandaar mijn vraagteken. Ik laat het staan, maar twijfel niet aan de oprechtheid van de woorden van Sentsov. Hij is domweg te groot voor de kooi die hem gevangenhoudt.

Vonne van der Meer, PEN Nederland, Amsterdam

Pet af

Ik doe de hele dag mijn pet af voor de schrijver Erdal Balci. In zijn column eert hij de onlangs overleden Turkse mevrouw Nilufer. Zij weigerde vol trots haar vrijheid ondergeschikt te maken aan mannen en ook om slaafs de islamitische kledingvoorschriften te volgen. Iets waar 'beste mevrouw Kaag' nog wat van zou kunnen leren.

Maar nu de slotzin van de column: 'Van mijn zus hoorde ik dat, toen ze haar begroeven, de regen op de grafstenen kletterde. Voor mensen die de rug recht hebben gehouden, huilen niet alleen de dierbaren, maar de gehele aarde.' Mag ik voorstellen deze zin op te nemen in de canon van gedenkwaardige Nederlandse zinnen? Graag heel dicht in de buurt van Gerard Reve.

Ronald Gertsen, Voorschoten

Succes

Heerlijk, dat artikel over mislukking! Ik snap alleen niet wat er mis is met het leren van je fouten. 'Als de fout leidt tot een goed verhaal waaruit een wijze les wordt getrokken, gaat falen indirect toch weer over succes', lees ik. Falen gaat altijd over succes! Zonder de mogelijkheid tot succes kun je ook niet falen. Niet leren van je fouten is ook een vorm van falen. Voor je het weet zit je je hele leven op de 'zwelgplek' van Eefje Suijkerbuijck je rampspoed te ruilen met een andere loser.

Henk Meeuwsen, Wageningen

Week zonder vlees

Hee Volkskrantkeuken, wat maak je me nou? Op de eerste dag van de Week zonder Vlees kom jij met een recept waarin de poten van lammetjes worden verwerkt. Dat schoot mij in het verkeerde keelgat! Terwijl nou juist die lammetjes voor veel mensen de reden zijn om geen of minder vlees te eten.

Vervolgens moeten die schenkels zo'n 4,5 uur in de oven, hoe duurzaam. Zo schiet het niet op met oplossingen voor milieu- en klimaatproblemen.

Mieke Willebrands, Bakkeveen

Stef Blok

Rutte heeft Stef Blok weten te strikken voor een terugkeer naar de politiek. De naam Stef Blok zegt veel mensen niet veel. Een persoon op de achtergrond, zelfs saai genoemd. Is dat slecht? Nee, saaiheid zegt niks over de kwaliteiten van een persoon.

Net als Zijlstra heeft Blok geen buitenlandervaring. Nu komen wel meer ministers terecht op een positie waar zij geen ervaring mee hebben en dat kan verfrissend zijn.

Deze ministerspost is niet zomaar een post, het is het gezicht van Nederland, een gezicht dat Zijlstra heeft beschadigd. Hoeveel VVD-ministers moeten nog de fout ingaan, voor er consequenties volgen? Het lijkt mij gepast dat Sigrid Kaag, een topdiplomate die zes talen vloeiend spreekt, doorschuift naar Buitenlandse Zaken. Een meer gekwalificeerde persoon bestaat niet. Maar Rutte gaat voor veiligheid en saaiheid, dat wint van ervarenheid.

Merel Maurits, Amsterdam

Toeval

In de Volkskrant een interessant interview met Klaas Landsman over toeval. Mooie foto van hem erbij. In het artikel geen woord over zijn kleding.

Op pagina 22 een opiniestuk over hoe kwalijk het is dat Nederland onderaan bungelt in allerlei internationale lijstjes die de positie van vrouwen weergeven en dat vooral in de media nog te veel in stereotypen over vrouwen wordt geschreven.

Op pagina 14 een interessant artikel over bananen, waaraan ook mevrouw Priver meedoet. Mooie foto, en in de tekst ( 'uiteraard') wel aandacht voor haar gele slippers en haar bloemetjesjurk.

Zucht, Volkskrant.

Peter Goedhart, Wageningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden