Lady Chatterly's Lover bevat erotica voor intellectuelen

Wat houdt de literaire wereld in het buitenland bezig? Onze correspondenten houden het bij. Deze week Patrick van IJzendoorn over het Poldark-effect.

Boekcover van Lady Chatterley's Lover, van D.H. Lawrence.

'Bevat milde seksscènes'. Deze mededeling zagen de vijf miljoen Britten in beeld toen ze eerder deze maand de jongste verfilming van Lady Chatterley's Lover gingen bekijken op de BBC. De baanbrekende roman van D.H. Lawrence geniet de reputatie van erotica voor intellectuelen en ruim een halve eeuw geleden was het boek de inzet van een beroemd proces waarin de Britse staat een ongecensureerde publicatie trachtte te verhinderen. 'Is dit een soort boek dat u uw vrouw of uw bedienden zou willen laten lezen', luidde de beroemde vraag van de aanklager aan de jury.

Regisseur Jed Mercurio had ervoor gekozen de seksscènes tussen Lady Chatterley en haar tuinman Mellors zo veel mogelijk te beperken. Centraal stonden de gedachten en dilemma's van de adellijke dame, wier echtgenoot gehandicapt - en impotent - was geraakt in de Eerste Wereldoorlog. De Lady van Mercurio is sterker en daadkrachtiger dan die van Lawrence. Niet zij, maar de tuinman, gespeeld door Richard Madden, vervult de rol van het seksobject, gesymboliseerd door de scène waarin hij met ontbloot bovenlijf hout aan het hakken is.

In Engeland staat dit bekend als het Poldark-effect. Eerder dit jaar zorgde de verfilming van de historische Poldark-romans van Winston Graham voor een sensatie, met name door de hoofdpersoon, gespeeld door Aidan Turner. Menig vrouwelijke (en homoseksuele) kijker raakte opgewonden van diens halflange haren, knappe gezicht en gespierde bovenlijf. Het paste mooi bij het ruige landschap van Cornwall. Een van de Poldark-effecten waren de volle treinen, afgelopen zomer, naar het uiterste zuidwesten van Engeland, naar Poldarkia.

Een ander effect was de interesse voor mannelijk bloot. Het blijkt goed te zijn voor de kijkcijfers.

In de verfilming van L.P. Hartleys roman The Go-Between komt de hoofdpersoon, wederom een tuinman, naakt uit een meer gelopen. Het deed denken aan de verfilming van Pride and Prejudice waarin Colin Firth een duik in een meer neemt. Mr. Darcy was indertijd, twintig jaar geleden, gekleed in een broek en wit shirt. Bij een hedendaagse verfilming zou hij ongetwijfeld dat shirt hebben uitgetrokken.

Niet elke vrouwelijke kijker is gerust op deze trend. In The Independent schreef kunstredactrice Alice Jones zich ongemakkelijk te voelen bij de 'objectificatie' van de man in verfilmingen van klassieke romans. 'Dezelfde vrouwen die gelijkheid eisen en zonder te worden nagefloten over straat willen lopen, zitten nu giechelend en zweverig te kijken naar een paar schermspetters.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden