REPORTAGE

Lada? De rijke Rus rijdt liever Lexus

Auto's uit het topsegment doen het in Rusland beter dan ooit. Gek genoeg heeft dat alles te maken met de crisis. En die zorgt er ook voor dat de verkoop van Lada's juist is ingestort.

Het jaar is goed begonnen voor Lexus-dealer Dmitri Markin. Hij dankt zijn succes deels aan de gekelderde koers van de roebel.Beeld Arthur Bondar

Vier eenzame auto's in een gigantische showroom: op het eerste gezicht oogt de Lexus-garage van Dmitri Markin een beetje treurig. Maar Markin is juist in een opperbest humeur. 'De hele showroom is leeg gekocht!', glundert hij. 'In januari hebben we al de voorraad voor februari verkocht. Het is niet te geloven.'

Vooral in trek is de Lexus TX200, een dikke SUV met 238 pk en een instapprijs van 2,7 miljoen roebel (31.000 euro). Een fortuin voor een Rus, zeker nu de woekerprijzen in de supermarkt al moeilijk op te brengen zijn.

Dmitri Tjeikin kan het succes van zijn buurman ook amper geloven. Zijn eigen Lada-garage staat vol glimmende Russische auto's, waar hij al tijden nauwelijks meer van af komt. Hij richtte de zaak opnieuw in, maar wat Tjeikin ook doet, de klanten blijven weg. Hij moet door de ramen toekijken hoe bij de buurman de ene na de andere blije klant in een nieuwe Lexus wegrijdt.

De economische crisis in Rusland heeft een opmerkelijk effect op de autoverkoop. Die is ingestort, maar niet over de hele linie. Het afgelopen jaar werden 36 procent minder auto's verkocht dan in 2014. Maar het topsegment doet het beter dan ooit. Rolls-Royce, Bentley, Porsche en Lexus verkochten allemaal meer auto's.

En het nieuwe jaar is goed begonnen voor Markins Lexus-garage in Toljatti, het trotse hart van de Russische autoindustrie met de beroemde Lada-fabriek. Markin dankt het succes voor een deel aan de gekelderde roebelkoers, zegt hij. De autoprijzen lopen achter op de veranderingen in de wisselkoers; zijn klanten verwachten dat de auto's binnenkort duurder zullen worden en kopen daarom liever nu vast. Bovendien hebben veel rijke Russen geld in dollars op de bank staan - zij profiteren van de zwakkere roebel.

Groot en snel

Tijd om uit te breiden dus, zegt Markin. De showroom wordt nog groter, want Markin gaat de bestellingen bij de fabriek in Japan opschroeven. Grote jeeps wil hij vooral. 'Daar zijn Russen dol op', zegt hij. 'Europeanen willen van die kleine, duurzame auto's. Russen houden van groot en snel.'

Tjeikin kijkt hulpeloos toe. Hij heeft ook een mooie jeep in de aanbieding: de Lada 4x4. 'Het is een beest dat uitgelaten moet worden. Niet geschikt voor iedereen.' Maar rijke Russen gaan liever naar zijn buurman.

'De mensen die voor de crisis geld hadden, hebben dat kennelijk nog steeds', zegt Tjeikin. 'Ondertussen wordt de gemiddelde Rus steeds armer.' Hij ziet één oplossing. 'De gemeente moet meer geld investeren in de stad. Dan krijgen mensen weer geld.'

Maar de gemeente Toljatti heeft geen geld. De landelijke overheid ook niet: de begroting moet met 10 procent worden verlaagd om de tegenvallende inkomsten uit gas en olie te compenseren.

Het koopgedrag van de rijke bovenlaag doet denken aan de vorige keer dat de roebel snel in waarde daalde, eind 2014. Toen was het de middenklasse die naar de winkel rende om prijsstijgingen voor te zijn. Elektronicawinkels en meubelzaken waren binnen een paar dagen leeg. Maar nu is het geld van de middenklasse op. Dat van de bovenste klasse duidelijk niet.

De run op luxeauto's is buitengewoon pijnlijk voor Toljatti. De eigen Lada's worden aan de rand van de stad geproduceerd, maar de enige auto's die van eigenaar verwisselen komen uit verre buitenlanden. Elke Lexus in Markins garage gaat vanuit Japan met de boot naar Zweden en vervolgens per trein naar Toljatti - een reis van drie maanden.

Overal in de stad hangen reclameborden met de Lada die het tij moet keren: de X-Ray. Een sportieve gezinsauto voor nog geen 7.000 euro. 'Ja. Dat is Lada', staat er op de borden. Volgende week zondag begint de verkoop.

Ontslagen

Bij de fabriek staat de X-Ray al in de welkomsthal. Het model is de hoop van de overgebleven 40 duizend werknemers. Zij zagen de afgelopen jaren het grootste deel van hun collega's vertrekken. Zes jaar geleden werkten van de 700 duizend inwoners van de stad er meer dan 100 duizend bij de Lada-fabriek.

De ontslagrondes hebben hun effect op de autostad aan de Wolga. De Lada's in het straatbeeld zijn overwegend modellen van tientallen jaren geleden. Slechts hier en daar rijdt een nieuwe SUV. Die laatste zijn vaak op weg naar de huizen in de heuvels bij Toljatti, met uitzicht op de brede Wolga en de bergachtige oever aan de overkant, waar president Poetin een optrekje heeft.

Onder die SUV's zijn opvallend veel Porsches. Het Duitse merk was afgelopen jaar met een verkoopstijging van 12 procent de grootste winnaar op de Russische automarkt; Bentley groeide met 7 procent, Lexus met 6, Rolls-Royce met 5.

In Toljatti komen de Porsches van de dealer aan de Revolutiestraat. Binnen een uur leent de manager drie Cayenne's uit voor een proefrit. De eerste aan een zwangere vrouw in een dure bontjas, de tweede aan een vrouw met een handtas van Versace. De derde gaat naar een jongen van begin twintig. 'Ik twijfel nog tussen drie auto's', zegt hij. 'De Cayenne, een Toyota Land Cruiser of een BMW X5.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden