Laconieke tbs'er

'In mijn vorig leven had ik wat minder regels en wat minder bewakers van die regels. Dat was pas leven', merkt Benjamin op in de debuutroman Of ik gek ben van Michiel Stroink (1981). Deze Benjamin zit namelijk een straf uit in tbs-kliniek De Regenboog. Van de verkrachting en mishandeling die hem ten laste zijn gelegd, kan hij zich door drank- en drugsgebruik niets herinneren en zolang hij zijn misdrijf niet erkent, kan hij niet worden behandeld.


Stroink, die het leven in een tbs-kliniek heeft kunnen bestuderen door er jaren les te geven, laat zijn ik-figuur laconiek verslag doen. In De Regenboog bestaat het leven uit veel wachten, oud casinobrood en 'ruziemaken over wat er op tv is'. In flashbacks denkt Benjamin terug aan zijn oude leventje als succesvol kunstenaar, aan het geld en de verveling, aan twee vrienden. Er was een feest in een bos. Daarna is alles duister. Wonderlijk genoeg zijn het de verduisteringspraktijken van de directeur die hem doen ontwaken uit zijn lethargie.


Op een speelse manier drijft Stroink de spot met het tbs-jargon, de psychiater 'dokter Bibber' en een maatschappij die mensen opsluit, waarbij hij een link legt met de mierenkolonie die Benjamin op zijn kamer houdt. Eigenlijk kabbelt het verhaal vredig voort ondanks de mannen met korte lontjes, een suïcidale nymfomane en gevaarlijke goedzakken. Als gekte de norm is, dan is weinig meer vreemd.


De ontknoping is zowel intrigerend als teleurstellend. 'De echte waarheid is een illusie' klinkt goed, maar is tegelijk een dooddoener. Zeker als dat ook nog wordt uitgelegd.


Of ik gek ben is een mooi debuut, geschreven in een flow van vier weken. De anonieme tbs'er, zoals je ze in de krant tegenkomt, krijgt een gezicht. Stroink levert de ingrediënten voor een Nederlandse variant op One flew over the cuckoo's nest.


Michiel Stroink: Of ik gek ben.

Meulenhoff; 240 pagina's; €15,-.


ISBN 978 90 2908 822 0.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden