Lachen om de ellende in Libanon

‘Libanon wil als kerstcadeau een nieuwe president’, grapt de als kerstman aangeklede komiek op het toneel van de chique nachtclub van het Royal hotel in een christelijke buitenwijk van Beiroet.

Van onze correspondent Ferry Biedermann

Het publiek is een mengeling van in designerkleding gestoken jongeren en wat ouderen met pak en das. Iedereen giert het uit bij zelfs maar een zweem van een grappige intonatie. ‘We hebben enorme behoefte aan lachen want de situatie is zo gespannen. We willen wat afleiding’, zegt Antoine Geagea, een vader van twee kinderen die net terug is uit Qatar waar hij als advocaat werkt en woont, zonder zijn gezin. Hij is met zijn vrouw en hun ouders direct van het vliegveld naar de comedy night gekomen. ‘We zijn machteloos maar we kunnen ze in ieder geval in de maling nemen’, zegt hij over Libanons ruziënde politici.

Zonder president
Het land zit al bijna drie weken zonder president omdat de anti-Syrische regering en de oppositie, die geleid wordt door de pro-Syrische en pro-Iraanse Hezbollahbeweging, het niet eens kunnen worden. En gisteren werd opnieuw een parlementszitting met een week uitgesteld om een nieuwe president te kiezen.

Tot de gevreesde geweldsuitbarsting is het nog niet gekomen, maar die angst waart zeker rond in het verdeelde land. En op zijn minst wordt de stuurloosheid en de afwezigheid van een president ervaren als een blamage. Niet alleen de komieken zien het absurde in van de situatie: ‘Santa for president’, suggereert een grote poster aan de gevel van een speelgoedwinkel.

Bitterheid
Maar ondertussen klinken de bitterheid en de wanhoop door in veel van de grappen. De instabiele politieke situatie, en het regelmatig oplaaiende geweld, hebben bijvoorbeeld de economie hard getroffen. Veel hoog opgeleide mensen, zoals Antoine Geagea, zoeken noodgedwongen werk in het buitenland, vooral in de rijke Arabische oliestaten in de Golf.

‘Er zijn best nog veel Libanezen die tijdens deze nachtmerrie in het land zijn gebleven’, grapt de kerstman-komiek in het Royal. ‘Iedereen die geen tweede paspoort heeft, is hier nog.’

De Libanezen die vroeger zo trots waren op hun land als oase van westerse beschaving en luxe in een zee van Midden-Oosters barbarisme trekken nu afgunstige vergelijkingen met de bloeiende oliestaten. ‘In Dubai bouwen ze een beschaving uit de woestijn,’ roept de komiek. ‘Hier in Libanon maken we een woestijn uit de beschaving.’

Elektriciteit
En het is nauwelijks overdreven, weet ook het publiek, want zelfs de gegoede wijken van de hoofdstad Beiroet zitten tegenwoordig iedere dag zeker drie uur zonder elektriciteit. En daarbuiten kan het oplopen tot halve dagen. Eerder deze week gingen inwoners van de zuidelijke buitenwijken van Beiroet spontaan de straat op nadat ze drie dagen geen elektriciteit hadden gehad.

In de zomer krijgen hele delen van het land dagenlang geen water. Snel internet is pas net geïntroduceerd en loopt jaren achter bij veel andere Arabische landen en mobiele telefonie is hier het duurst in de hele regio, om maar een paar problemen te noemen. En niets daarvan heeft direct te maken met de oorlog van vorig jaar met Israël.

Maar een relatieve mate van vrijheid van meningsuiting heeft Libanon nog wel, zeker vergeleken met de andere Arabische landen in de regio. Hier kunnen komieken alle politici in de maling nemen zonder het gevaar te lopen in de gevangenis te belanden, zoals in Syrië, Jordanië en Egypte wel regelmatig gebeurt. Al lopen anti-Syrische activisten in Libanon wel de kans om vermoord te worden. De humor is echter niet erg specifiek en hangt vooral aan elkaar van seksuele toespelingen, klaagzangen over de relaties tussen de seksen en grappen over Libanese vrouwen. Toch komt er hier en daar wat meer politiek om de hoek kijken. ‘Mijn vriendin heeft meer operaties laten uitvoeren dan het verzet,’ is een van de grappen die inspeelt op de grote populariteit van plastische chirurgie en op de acties van Hezbollah tegen Israël.

Niet populair
Hezbollah is niet populair in dit christelijke hartland en de beweging is een van de weinige onderwerpen waarop de komieken zich wat partijdiger opstellen. ‘Ik wilde eigenlijk een neutraal programma brengen maar er zijn sommige dingen die ik niet kan negeren,’ zegt komiek Mario Bassil die de show heeft ontworpen. Hij geeft toe dat hij zich meer thuis voelt bij de anti-Syrische krachten.

Uiteindelijk verwoordt hij echter het gevoel van veel Libanezen die allemaal genoeg hebben van hun ruziënde politici. In het laatste nummer van de act zingen politici van alle kleuren, ‘Libanon is van mij’ terwijl ze elkaar een ceder uit de hand proberen te rukken – de boom die symbool staat voor het verscheurde land.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden