Nieuws Labour

Labour toch akkoord met internationale antisemitisme-definitie (met een maar)

Na een pittig debat heeft het hoofdbestuur van de Britse Labour Party de antisemitisme-definitie van de International Alliantie ter Herinnering van de Holocaust dinsdag aangenomen. Dat had eerder deze zomer al moeten gebeuren, maar Jeremy Corbyn en zijn volgelingen vreesden dat de vrijheid om kritiek te leveren op Israël zou worden ingeperkt.

Demonstranten voor het Labour-hoofdkantoor in Londen. Foto REUTERS

De partijleiding neemt de definitie nu toch volledig aan, met de toevoeging dat het mogelijk moet blijven de Israëlische staat op ‘een niet-racistische manier’ te hekelen. Grote vraag is hoe de partij de gedragscode gaat handhaven. Het probleem zit immers diep, zo bleek uit recente ontwikkelingen bij de oppositiepartij.

Victoria Street bij het Labour-hoofdkantoor leek al de hele dag op het grensgebied bij de Gazastrook. Aan de ene kant aanhangers van Jeremy Corbyn. Zwaaiend met Palestijnse vlaggen en roepend door megafoons demonstreerden zij voor de vrijheid van meningsuiting, meer in het bijzonder de vrijheid om de staat Israël te bekritiseren – ook als het vergelijkingen met nazi-Duitsland met zich meebrengt. Zij beschouwen de slepende antisemitisme-affaire als een door de conservatieve media en aanhangers van Tony Blair georkestreerde lastercampagne tegen de socialistische leider die al zijn hele leven nauw betrokken is bij de Palestijnse strijd om vrijheid.

Anti-Joods sentiment

Aan de andere kant van de ingang, achter een dranghek, een wat kleine afvaardiging uit de Joodse gemeenschap die de Labour Partij altijd als haar politieke thuis heeft gezien maar zich sinds het aantreden van Corbyn zorgen maken over kritiek op Israël. Die gaat soms over in een anti-Joods sentiment met antisemitische trekjes. Vorige week heeft Lord Sacks, die 22 jaar lang de opperrabbijn was op het eiland, Corbyn van racisme beschuldigd. Aanleiding waren vijf jaar oude beelden van Corbyn die Britse zionisten verwijt geen kennis van de Palestijnse geschiedenis te bezitten en – ondanks hun levenslange verblijf op het eiland – geen gevoel voor Britse ironie.

Daags na de uitspraken van Sacks, die door Labour werden afgedaan als ‘absurd en beledigend’, maakte de prominente pro-Brexit volksvertegenwoordiger Frank Field bekend dat hij na 39 jaar uit de fractie stapt. Hij zei dat zijn partij een ‘kracht van antisemitisme is geworden’ en dat onder Corbyns bewind een cultuur van ‘intolerantie, kwaadaardigheid en intimidatie’ is ontstaan. Dat laatste is een veelgehoorde klacht. Volgens de christelijke socialist, die Corbyn in 2015 nomineerde als leiderschapskandidaat en zijn sociaaleconomische visie deelt, is Labour niet langer een brede kerk waarin diverse ideologische stromingen een plekje hebben.

Motie van wantrouwen

Na Fields opstappen voerden enkele Labour-veteranen de druk verder op. Ex-minister David Blunkett vergeleek de situatie binnen Labour met die in de jaren tachtig, toen de militante beweging de macht probeerde grijpen. Vervolgens zei oud-premier Gordon Brown op het congres van de Jewish Labour Movement dat er eindelijk eens moest worden opgetreden tegen ‘de vlek van antisemitisme’. Zijn voorganger Tony Blair noemde ‘het een schandelijke episode uit de Labour-geschiedenis’. The Sunday Times meldde dat vijftien Lagerhuisleden een nieuwe motie van wantrouwen tegen Corbyn voorbereiden, maar niets wijst erop dat zo’n couppoging dit keer wel succesvol zal zijn.

Zulke aanvallen van New Labour-veteranen zullen de volgelingen van Corbyn niet snel van mening doen veranderen. Hoe sterk de greep van de 69-jarige leider is, bleek maandag toen zijn kameraad Peter Willsman herkozen werd in het partijbestuur, ondanks zijn bewering dat Joodse Trump-fanatici achter de antisemitisme-beschuldigingen zitten. Dat die beschuldigingen niet ongegrond zijn, bleek uit een gelekt antisemitisme-dossier van de partij. Het gaat hierbij om sociale mediaberichten van partijleden, waaronder beweringen dat de veroordeling van een nazikampbewaarder ‘een vreselijke juridische dwaling’ is en dat de Rode Zee ‘een ideale bestemming is voor Joden’.

Het dossier is dinsdag door een radiostation aan de Londense politiecommissaris overhandigd. Voor Labour is het een kans om schoon schip te maken.

Drie Labour-affaires

Haakneuzen

In 2012 reageerde Corbyn via Facebook op een muurtekening van Kalen Ockerman op een muur in Oost-Londen. Te zien is hoe een groep Joodse bankiers, met haakneuzen en grimmige koppen, monopolie spelen op de ruggen van arme mensen. De Amerikaanse kunstenaar klaagde erover dat het stadsdeelbestuur, grotendeels bestaande uit Britse moslims, de tekening had verwijderd. ‘Je bent in goed gezelschap,’ schreef Corbyn, ‘Rockefeller vernietigde ooit een muurschildering van Diego Viera omdat die een afbeelding van Lenin toonde.’ Bij nadere bestudering, eerder dit jaar, moest hij toegeven dat de mural antisemitisch was.

Geen gevoel voor ironie

Op een bijeenkomst van het Palestinian Return Centre in 2013 prees Corbyn een toespraak over de geschiedenis van Palestina van de Palestijnse ambassadeur Manuel Hassassian. ‘Zijn woorden werden plichtsgetrouw opgetekend door de – gelukkig zwijgzame – zionisten onder de aanwezigen, die na afloop op hem afkwamen om hem de les te lezen. Er zijn hier twee problemen. Een is dat ze de geschiedenis niet willen bestuderen en twee dat ze geen gevoel voor Engelse ironie hebben, ondanks het feit dat ze hier al lang, mogelijk hun hele leven, wonen.’ Corbyn heeft toegegeven dat zijn uitspraak ongelukkig was.

Holocaust ter discussie

Op het afgelopen partijcongres in Brighton baarde de Free Speech on Israël-bijeenkomst opzien. De Amerikaans-Israëlische auteur en activist Miko Peled zei daarin dat de Holocaust ter discussie kan worden gesteld. ‘Het gaat om vrijheid van meningsuiting, vrijheid om elk onderwerp te bediscussiëren en bekritiseren, of het nu gaat om de Holocaust: ja of nee, Palestina: de bevrijding, ja, het hele spectrum.’ Daarna pleitte hij ervoor om de Jewish Labour Movement ‘uit de partij te schoppen’. Enkele maanden later zei Peled op een Londense universiteit dat ‘de heksenjacht op antisemieten en Holocaust-ontkenners moet stoppen’. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.