Labour-leider Corbyn linkt aanslagen aan 'War on Terror', critici noemen timing onsmakelijk

Met een strategie die even gewaagd als vruchtbaar is, wil Labour-leider Corbyn het momentum pakken in . de verkiezingscampagne. Hij nadert May in rap tempo.

Jeremy Corbyn tijdens de minuut stilte voor de slachtoffers van de aanslag in Manchester. Beeld epa
Jeremy Corbyn tijdens de minuut stilte voor de slachtoffers van de aanslag in Manchester.Beeld epa

Een smakeloze politisering van een terreuraanslag? Of een zinvolle duiding over de achtergronden ervan? Bij het hervatten van de campagne voor de Britse verkiezingen heeft Jeremy Corbyn vrijdag voor ophef gezorgd door een verband te leggen tussen de militaire interventies van de Britten en het terrorisme op het eiland.

Tevens bekritiseerde de Labour-leider de bezuinigingen van de afgelopen jaren die onder meer hebben geleid tot minder blauw op straat. Hij pleitte voor een intelligentere manier om terreur te bestrijden, maar zei niet precies hoe.

Hij hield zijn toespraak in de wetenschap dat Labour nog maar vijf procent op de Conservatieven achterstaat in de peilingen, terwijl dat een paar weken geleden nog twintig procent was. Wel blijft Theresa May een stuk populairder dan Corbyn. Over een kleine twee weken zijn de verkiezingen. De timing van de toespraak leverde kritiek op. 'Dit is geen leiderschap,' zei Tim Farron, de leider van de Liberaal-democraten, 'maar het is het voorrang geven van politiek boven mensen in deze tragische tijden.'

Hoewel hij de schuld van de terreurdaad in Manchester nadrukkelijk legde bij de terrorist Salman Abedi, zei Corbyn dat het Britse buitenlandbeleid moslimextremisme in de hand heeft gewerkt. Hij wees erop dat veiligheidsdeskundigen eenzelfde mening waren toegedaan, in het rapport bijvoorbeeld over Tony Blairs Irakoorlog. Als voorbeeld noemde hij Libië, dat waar na de Brits-Franse interventie anarchie heerst. Opmerkelijk hier is dat de Manchester-terrorist en diens familie juist hebben geprofiteerd van de mede door de Britten veroorzaakte val van kolonel Khadaffi.

Kritiek

Corbyn kreeg meteen kritiek op zijn analyse. Zijn partijgenoot Neil Coyle vroeg zich af hoe het dan kan dat Zweden en Nigeria ook het slachtoffer zijn geworden van IS, landen die geen agressieve buitenlandpolitiek voeren. Daar komt bij dat hij niet eens zo ver verwijderd is van May. Als minister van Binnenlandse Zaken was May zes jaar geleden bepaald ongelukkig met Camerons besluit om zich te mengen in de Libische burgeroorlog en in een toespraak beweerde ze vorig jaar dat er een einde moest komen aan militaire avonturen in andere landen.

Jeremy Corbyn Beeld epa
Jeremy CorbynBeeld epa

Corbyn beweerde voorts dat de aanwezigheid van militairen op de Britse straten bewijst dat de 'War on Terror' is mislukt, een term die al jaren niet meer is gehoord. Hij pleitte voor een slimmere manier om terreur te bestrijden, maar gaf niet aan hoe. Als kamerlid heeft hij afgelopen decennia niet alleen tegen elke buitenlandse interventie gestemd, maar ook tegen maatregelen om terrorisme te bestrijden. Het is een linke strategie van Corbyn, omdat hij in de jaren tachtig zo amicaal met de leiders van Sinn Fein, de politiek tak van de IRA, dat MI5 een dossier over hem aanlegde.

Wel beloofde hij de politiemacht te versterken, waarmee hij de achilleshiel van May raakte. Onder haar auspiciën is het aantal agenten flink afgenomen. Enkele jaren geleden kreeg ze tijdens een bijeenkomst van de politiebond kritiek van een wijkagent uit Manchester, Damian O'Reilly, die waarschuwde dat de bezuinigingen ervoor zorgen dat de politie niet meer goed weet wat er op straat aan de hand is, met alle gevaren voor de staatsveiligheid van dien. In een reactie deed May dat indertijd af als 'paniekzaaierij'. Dat Labour meer geld wil uitrekken voor de politie, vindt nu gehoor.

'Sterk en stabiel'

Ook op een andere manier krijgt May nu te maken met spoken uit het verleden. Na de terreuraanslagen van 2005 sloegen de sociaaldemocraten een autoritaire koers in, onder meer met wetten die de burgerlijke vrijheden van potentiële terroristen beperkten. Dat leverde veel kritiek op, onder meer van de Conservatieven en de Liberaal-democraten (en Jeremy Corbyn). In 2012 maakte de coalitieregering, met May op Binnenlandse Zaken, een einde aan de zogeheten 'control orders'. In het licht van 'Manchester' wordt nu de vraag gesteld of dat wel zo verstandig is geweest.

Nog altijd geniet May meer vertrouwen als leider dan de pacifist Corbyn, hoezeer laatstgenoemde ook verzekerde alles te zullen doen om de Britse burgers te beschermen, inclusief het gebruiken van geweld. Reeds voor de aanslag van maandag had het merk-May - 'sterk en stabiel' - een klap gekregen omdat ze een belangrijke belofte uit het manifest terugdraaide, maar na 'Manchester' komt er meer aandacht voor eigen beleid. Een van de vragen daarbij is waarom er nog altijd geen paspoortcontroles plaatsvonden bij Britten die het land verlaten. Naar brandhaarden bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden