Nieuws Groot-Brittannië

Labour gaat akkoord: Britten gaan stemmen in december

Groot-Brittannië gaat in december vrijwel zeker stemmen voor een nieuwe regering. Eerder op de dag is Labour met tegenzin akkoord gegaan. 

Beeld Getty Images

Daarmee is het laatste obstakel verdwenen en ziet Boris Johnson zijn kerstwens vervuld. Een voorstel van de oppositie om bij wijze van uitzondering ook stemrecht te geven aan EU-burgers en minderjarigen haalde het niet.

Labour-leider Jeremy Corbyn liet weten dat aan zijn laatste voorwaarde is voldaan, nu de Europese Unie het uitstel officieel heeft goedgekeurd en een No Deal-Brexit voorlopig niet mogelijk is. The Leader of the House Jacob Rees-Mogg had maandagavond reeds beloofd dat de regering geen pogingen meer zal wagen om het Brexit-akkoord goedgekeurd te krijgen, een andere voorwaarde van Labour.

Vervolgens leek Labour een tijdbom te leggen door een amendement te steunen dat de drie miljoen EU-burgers een stem geeft. Nu mogen ze alleen stemmen in plaatselijke en Europese verkiezingen, maar niet in parlementsverkiezingen. Op het vasteland geldt hetzelfde voor Britse burgers. Ook wilde hij 16- en 17-jarigen stemrecht geven, dit omdat jongeren meestal progressief stemmen.

De Lagerhuisvoorzitter stond de amendementen echter niet toe.

Over de precieze datum woedt nog een discussie. De regering opteert voor donderdag 12 december, maar de oppositie voelt meer voor maandag 9 december omdat studenten later die week met vakantie gaan. Volgens de regering zijn studenten prima in staat om een manier te vinden om te stemmen, zoals via de post of door middel van vrienden of ouders.

Het is voor het eerst in 96 jaar dat de Britten in deze feestmaand naar de stembus gaan. Het kan logistieke problemen opleveren wegens geplande kerstfestiviteiten in scholen en buurthuizen.

Uitgedaagd

Campagnevoerder Corbyn is zelf altijd voorstander geweest van verkiezingen, maar binnen zijn fractie waren bezwaren. Het Welshe kamerlid Owen Smith, die Corbyn twee jaar geleden heeft uitgedaagd voor het leiderschap, sprak bij Newsnight de angst uit voor een overwinning van Boris Johnson, gevolgd door een harde Brexit. De peilingen wijzen op een overwinning van Johnsons Conservatieven. Momenteel heeft het Verenigd Koninkrijk een minderheidsregering.

Er zijn parallellen met de beslissing van Johnsons voorganger Theresa May, in het voorjaar van 2017, om verkiezingen te houden om haar mandaat te vergroten. Omdat Corbyn beter presteerde dan verwacht, verloor ze net haar meerderheid, wat funeste gevolgen had voor het Brexit-proces. De Labour-leider hoopt op een herhaling van zetten en wil een campagne voeren waarin Brexit zo min mogelijk ter sprake komt. Dat zal niet makkelijk zijn.

De verkiezingen zullen een soort referendum zijn over het akkoord dat Boris Johnson met de EU-leiders heeft gesloten. Het voordeel van de regering is dat de Remain-stem gespleten is. De Conservatieven zullen vooral last hebben van Nigel Farage, die met zijn Brexitpartij de Brexit-stem kan splijten. Sommige Tories willen een pact met Farage sluiten.

De Brexit-saga tot nu toe

23 juni 2016: Brexit-referendum: kleine meerderheid (51,9 procent) stemt voor vertrek uit de EU

24 juni 2016: David Cameron treedt af als premier

13 juli 2016: Theresa May premier

29 maart 2017: Britse premier May zet artikel 50 uit het EU-verdrag in werking. Londen heeft nu twee jaar om over een Brexit-verdrag te onderhandelen.

8 juni 2017: May raakt meerderheid kwijt bij parlementsverkiezingen, wordt afhankelijk van Noord-Ierse DUP. Dit bemoeilijkt Brexit-onderhandelingen.

25 november 2018: May bereikt een akkoord met Brussel over de scheidingsakte.

15 januari 2019: Britse Lagerhuis wijst Mays Brexit-akkoord af met 432 tegen 202 stemmen.

12 maart 2019: Lagerhuis wijst Brexit-akkoord opnieuw af, dit keer met 391 tegen 242 stemmen.

29 maart 2019: Brexit-akkoord voor derde keer verworpen, nu met 344 tegen 286. Britse regering vraagt uitstel voor Brexit aan bij EU.

10 april 2019: EU-leiders geven Londen uitstel tot 31 oktober

27 mei 2019: Conservatieve Partij lijdt zware nederlaag bij Europese verkiezingen. Brexitpartij van Nigel Farage grootste.

7 juni 2019: Premier May treedt af.

23 juli: Boris Johnson volgt May op.

9 september: Lagerhuis neemt wet aan die Johnson dwingt opnieuw uitstel aan te vragen als er op 19 oktober geen Brexit-akkoord is.

20 oktober: Johnson verzoekt Brussel om uitstel nadat hij daartoe door het Lagerhuis is gedwongen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden