Labour aast op Wandsworth: eerst dit stadsdeel veroveren, daarna een regering onder leiding van Corbyn

De uitslag van de Britse gemeenteraadsverkiezingen is een belangrijke peiling voor de populariteit van Theresa May en Jeremy Corbyn. Kan Labour donderdag doorbreken in Conservatief bolwerk Wandsworth? ‘Ik wil links stemmen bij deze bloody vote.’

De burgemeester van Londen, Sadiq Khan (rechts), en Labourparlementariër Rosena Allin-Khan (naast hem) gaan met partij-acivisten langs de deuren in Wandsworth. Beeld HH

Rode rozen heeft Chris Karamian niet bij zich tijdens het campagnevoeren op de Lavender Hill in de Londense wijk Wandsworth. Wel een lijst waarop precies staat waar potentiële Labourstemmers wonen. 

‘Het gaat er vooral om mensen naar de stembus te krijgen die ons welgezind zijn. De opkomst is bepalend, zegt Karamian (32). Om daaraan bij te dragen is hij met vijf vrienden uit de zwaar Conservatieve buitenwijk Sunbury naar het belangrijkste strijdperk van de Britse gemeenteraadsverkiezingen gekomen: Wandsworth, bijgenaamd ‘Thatchers Gemeenteraad’.

Wensenlijst van Labour

De Bee Gees voerden in het voorjaar van 1978 de hitparade aan met Night Fever, Nottingham Forest won de Europa Cup 1 en er kwam nog witte rook uit het plaatselijke Battersea Power Station toen de Conservatieven de gemeenteraad van het tot dan toe rode Wandsworth veroverden. Dit was het voorspel van de revolutie van Margaret Thatcher, die een jaar later Downing Street 10 zou binnenstormen.

Veertig jaar later staat dit stadsdeel in Zuidwest Londen boven aan de wensenlijst van Labour, dat het veroveren van Wandsworth ziet als opstapje voor een regering onder leiding van Jeremy Corbyn.

Diverse partijprominenten laten zich tijdens de campagne zien, onder wie de burgemeester van Londen, Sadiq Khan, en het Labourparlementslid Rosena Allin-Khan.

Op een zonnige zaterdagochtend heeft een rood leger zich verzameld op de parkeerplaats van een vakbondsgebouw. ‘Laten we dit stadsdeel omtoveren tot de Volksrepubliek Wandsworth’, pept Labours plat sprekende partij-ideoloog Owen Jones, staand op een muurtje, de aanwezigen op. ‘We hebben genoeg van bezuinigingen.’ 

Reactionaire meningen

Zijn gehoor bestaat niet alleen uit raadsleden en traditionele partijgangers, maar vooral uit activisten van Corbyns pressiegroep Momentum. Ze zijn van heinde en verre gekomen en putten hoop uit het feit dat Labour het in Wandsworth prima heeft gedaan bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar.

‘Campagne voeren voor Labour in Sunbury heeft vanwege ons districtenstelsel geen enkele zin’, zegt Karamian, die in een stomerij werkt. ‘Ik sta soms versteld van de reactionaire meningen die ik door de week in de winkel hoor. Daarom ben ik hier. Als we in Wandsworth winnen gaan de deuren open voor een rode regering.’ 

Hij zegt lid van Momentum te zijn geworden na het EU-referendum, toen er in de Labour Partij een mislukte coup tegen Corbyn plaatsvond. ‘Jeremy biedt hoop aan de jongeren, die het moeilijker hebben dan hun ouders. Een eigen huis, dat was vroeger een reële droom voor een dertiger, nu niet meer.’

En zo bellen Karamian en zijn vrienden, begeleid door oud-parlementariër voor Battersea Martin Linton, bij victoriaanse rijtjeshuizen aan die ze van hun leven nooit kunnen betalen.

Huisvestingscrisis

Op Taybridge Road toont optiehandelaar Steven Page sympathie voor de progressieve zaak, al vindt hij Corbyn ‘misschien net iets te links’. ‘Voor mijn eigen portefeuille kan ik beter Tory stemmen’, zegt de vijftiger, theedoek en kopje in zijn handen. ‘Links wil een belasting voor huizen boven de miljoen, dus ook dit huis, dat ik ooit voor 2 ton kocht. Ik denk aan de toekomst van mijn kinderen, aan hun huisvesting. Wat ik de Tories kwalijk neem is de verwaarlozing van de sociale woningbouw. Toen ik opgroeide in een council house was dat iets om trots op te zijn. Nu zijn council houses afvoerputjes van de samenleving.’

‘70 procent van de vragen op mijn spreekuur gaat over huisvesting’, zegt Tony Belton, die als sinds 1971 namens Labour in de raad van Wandsworth zit en fractieleider was ten tijde van de omwenteling van 1978. ‘Toen de Tories aan de macht kwamen, was het verkopen van council homes het eerste wat ze deden. Sterker, het gemeentebestuur gaf mensen korting bij het kopen van hun huurhuis en liet ze kans maken op een vakantie naar de zon. Na vijf jaar kon een huis weer worden doorverkocht. Een ramp. Veertig jaar later zijn er nogal wat huisjesmelkers die een portefeuille van ex-gemeentewoningen hebben waarvan veel bewoners huursubsidie krijgen. De belastingbetaler financiert miljonairs.’  

De huisvestingscrisis is des te zuurder omdat het woud van hijskranen rond de witte schoorstenen van Battersea Power Station telkens opduikt aan de horizon. De luxeappartementen die daar worden gebouwd zijn bestemd voor de Aziatische markt. Projectontwikkelaars hebben het aantal ‘betaalbare’ appartementen weten te beperken, iets waar het stadsdeel mee akkoord is gegaan. 

'Bloody vote'

Het Conservatieve stadsdeel is verder prudent in zijn uitgaven, om de gemeentebelasting zo laag mogelijk te houden. Dat ligt goed bij de middenklasse, blijkt als mensen wordt gevraagd naar hun prioriteiten.

‘Lage belastingen, het openhouden van het politiebureau en geen derde landingsbaan voor Heathrow’, zegt Angela Morris, sportwetenschapster en een figurant uit Skyfall (‘Ik was die vrouw in de metro!’). 'Ik stem voor het zekere.’ 

Bij het kunstencentrum van Battersea zegt lijstenmaker Arthur Pedsud, tevreden wonend in een corporatiewoning, dat hij in principe links wil stemmen bij deze ‘bloody vote’. Hij acht meer verkeersborden voor fietsers nodig, maar wil geen hogere belasting. ‘Hypotheken en politiek’, verzucht hij, ‘dat zijn twee dingen waar ik nooit iets van heb begrepen.’

Geslepen

Raadslid Belton zegt dat zijn Conservatieve collega’s politiek geslepen zijn. ‘Als er een straatlantaarn uitvalt, wordt die meteen gerepareerd. De vuilnisman komt op tijd. Dat zijn zaken waar de middenklasse om geeft. Maar geld voor buurtcentra of reisjes voor arme bejaarden naar Brighton, zoals vroeger, dat is er niet meer. Het heeft de sociale ongelijkheid vergroot.’ 

Na drie uur van deur tot deur te zijn gegaan verzamelen de Labouractivisten zich bij The Falcon voor een biertje  brandstof voor de tweede ronde. Aan de overkant van de drukke straat nippen jonge vrouwen van hun soja-lattes op het terras van een hippe bar, Revolution genaamd.

Waar wordt donderdag gestemd?

De Britse gemeenteraadsverkiezingen vinden deze jaargang vooral plaats in de stedelijke gebieden waar Labour de meeste raadszetels bezit. Vorig jaar waren de plaatselijke verkiezingen vooral in den lande, waar de Conservatieven sterker zijn. Omdat er sinds de vorige ‘stedelijke’ verkiezingen gemeentegrenzen zijn aangepast, is het vrijwel onmogelijk precies te bepalen hoeveel zetels er nu op het spel staan. De schatting is dat Labour  2.278 zetels verdedigt, de Conservatieven 1.365, de Liberaal-Democraten 462, UKIP 126 en de Groenen 31, plus wat bewonersorganisaties en onafhankelijken. Er zal nieuwsgierig worden gekeken naar Renew, een nieuwe, eurogezinde middenpartij. Anders dan in Nederland spelen plaatselijke partijen amper een rol. Dat komt door de sterkere loyaliteit aan de landelijke partijen en de geringe macht die Britse gemeenten hebben in vergelijking met de Nederlandse. Bovendien is het politieke landschap op het eiland minder versplinterd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.