NieuwsSluiten Hemwegcentrale

Laatste wolk uit Amsterdamse kolencentrale opmaat voor waterstofproductie

Eind dit jaar gaat in Amsterdam de markante Hemwegcentrale dicht. Een stap op weg naar een CO2-neutraal Nederland. In 2023, nog voor de sloop voltooid is, wil stroombedrijf Vattenfall hier een waterstoffabriek hebben neergezet. 

Amsterdam- Fotoserie Hemcentrale die gaat sluiten. bij repo. foto raymond rutting / de volkskrantBeeld ©raymond rutting photography

Het is de grootste buit tot nu toe van milieuorganisatie Urgenda: de sluiting van de Hemwegcentrale. De wet die de Amsterdamse kolencentrale definitief de nek om zal draaien, moet nog door de Eerste Kamer worden behandeld, maar er is geen ontkomen meer aan. De rookpluim die in heel Amsterdam en in de verre omtrek te zien is, verdwijnt eind dit jaar, na tamelijk precies 25 jaar. De 185 meter hoge schoorsteen zelf gaat binnen enkele jaren plat.

Nederland wil over dertig jaar CO2-neutraal zijn, en kolen zijn de brandstof die het meeste CO2 uitstoten. Urgenda won de afgelopen jaren rechtszaak na rechtszaak om de uitstoot van CO2 omlaag te krijgen. Toch waande de Hemwegcentrale zich veilig. Immers, minister Wiebes had nog in 2018 de garantie gegeven dat de centrale tot eind 2024 open mocht blijven.

Maar in januari dit jaar kwam het Planbureau voor de Leefomgeving met een vernietigende berekening van Nederlands CO2-reductie: Nederland haalde op geen stukken na zijn eigen doelen: de uitstoot was zeker 9 miljoen ton te hoog. Er was geen houden meer aan, zegt Alexander van Ofwegen, directeur van het Vattenfall-concern waartoe de Hemwegcentrale behoort. Wiebes zelf kwam vertellen dat de centrale toch al eind dit jaar dicht moest. Daarmee zou 1,9 miljoen ton aan uitstoot worden uitgespaard.

Het verdwijnen van de centrale levert een heel nieuw perspectief op voor duurzame energie. Al in 2023, de sloop is dan nog niet eens voltooid, zal er op het terrein een waterstoffabriek staan van 10 megawatt, een e-boiler op windstroom om de stadsverwarming te ondersteunen. Batterijen misschien. ‘Op deze plaats liggen enorme stroomkabels, zowel voor hoogspanning als middenspanning’, zegt projectleider Aart van der Pal. ‘Dus op termijn is dit de ideale plek om grote elektrolizers neer te zetten, om van noordzeewind waterstof te maken.’ In de gascentrale op het terrein kan ook waterstof als brandstof dienen. ‘In 2030’, profeteert hij, ‘wordt 10 procent van de stroom in deze regio opgewekt met waterstof.’

Dat de zorg om het klimaat de centrale de kop zou kosten, was geen verrassing. Al in 1995, hij draaide nog geen jaar, klom Greenpeace voor het eerst de enorme schoorsteen in en schilderde er ‘Stop CO2’ op. Sindsdien zijn de activisten blijven komen. In 2017 kwam actiegroep Hete Kolen met een bod van een miljoen euro op de centrale, niet om hem te kunnen exploiteren, maar om hem te sluiten. Ook de gemeente Amsterdam had daar wel een miljoentje voor over.

Van Ofwegen: ‘We hebben toen duidelijk gemaakt wat dat kost, een centrale sluiten: 50 miljoen. Alleen al een sociaal plan zou 40 miljoen euro kosten.’ Zodra de sluitingswet voor kolencentrales door de Eerste Kamer is, komt Vattenfall alsnog met een schadeclaim, verzekert Van Ofwegen. Hoe hoog die zal zijn, wil hij niet zeggen. ‘Eerst moet die wet er zijn.’

Lees verder

Ook nieuwe klimaatanalyse PBL belooft weinig goeds voor kabinet
Vrijdagmiddag presenteert het PBL een update over de klimaatdoelen. Daarbij zit de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord dat het kabinet eind juni presenteerde. Hoe staat het ervoor met de beoogde 49 procent reductie in 2030?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden