Laatste voogd van Rottum was heer op sokken

Van 1983 tot 1992 was Bareld Klamer voogd van Rottumeroog en Rottumerplaat. Hij zette zich in voor het behoud van het eiland.

Bareld Klamer. Beeld Rob de Wind

Hij liep altijd op zelf gebreide sokken over Rottumeroog en Rottumerplaat. Dat vond hij fijn: geen zand in de schoenen. Zo begeleidde hij minister Maij-Weggen van Verkeer en Waterstaat op sokken toen ze er een keer een bezoek bracht. 'Het was de enige keer dat de minister werd ontvangen door een heer op sokken', zo werd op de uitvaart van Bareld Klamer gezegd.

De laatste voogd van Rottum was een man van weinig woorden. Hendrik Toxopeus schetste hem als de man die alleen op een duin voor zich uit staarde. Daarmee trad Klamer in de voetsporen van zijn Hendriks vader, Jan Toxopeus, de laatste die permanent met zijn gezin op Rottumeroog woonde en ook zo graag vanaf de top van de duinen staarde. Nadat Toxopeus in 1965 met zijn gezin het eiland had verlaten, werd het voogdijschap naar de vaste wal verplaatst.

Maar gedurende de week was Klamer, afgezien van een korte tijd in de winter, altijd op het eiland of de plaat. In het weekeinde was hij thuis in Rasquert in de Noord-Groningse gemeente Baflo. Hier overleed hij in de nacht van 10 op 11 maart op 84-jarige leeftijd na een hartaanval.

Klamer laat drie kinderen na die allemaal nog in Groningen wonen. Het liefst had hij op zijn uitvaart de aanwezigen meegenomen naar de wereld 'achter diek', woordenloos zouden ze hier moeten staan, neus in de wind en voeten in het slik. En Bareld zou zeggen: 'Dit, dit is het.' 'Kijk ernaar.'

Bareld Klamer werd geboren in Winsum. Zijn vader was daar huisschilder, zijn moeder had een kruidenierswinkel. Hij deed de HBS en wilde graag boswachter worden. De namen van vogels en planten, ook de Latijnse, kende hij. Hij ging werken bij de dienst landaanwinning van Rijkswaterstaat als botanisch opzichter. Hij maakte carrière en was tussen 1983 en 1992 als dienstkringhoofd van Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor Rottumerplaat en het eiland Rottumeroog. Hij was de laatste die de officiële titel van voogd kreeg.

Het eiland Rottumeroog wilde hij behouden. Dat Rijkswaterstaat de natuur zijn werk wilde laten doen, heeft hem volgens zijn zoon Willem Klamer 'veel pijn gedaan'. De roemruchte bezetting van het eiland in 1991 door Hendrik Toxopeus genoot zijn sympathie. 'Eigenlijk is de toegang tot het eiland verboden. Maar Hendrik is hier geboren en getogen. Hij zal niets bederven. En ik kan mij voorstellen dat hij moeite heeft met de plannen het eiland op te geven.'

Alleenzijn kon Klamer heel goed. Hij hield zich bezig met het inventariseren van plant- en diersoorten, het planten van helmgras en het optrekken van schermen van rijshout en verzamelen van wrakhout. Maar hij kon niet voorkomen dat de helft van het eiland verdween onder de golven.

Net zoals de andere waddeneilanden wandelt Rottumeroog naar het oosten, hetgeen betekent dat aan de westkant de kust afslaat en aan de oostkant nieuw land ontstaat. Het probleem was dat aan de oostkant van Rottumeroog de vaargeul van de Eemshaven lag.

Nadat Klamer met pensioen was gegaan, besloot Rijkswaterstaat de voogd te vervangen door een beheerder, die de natuur zijn gang moest laten gaan. Er was even het gevaar dat Rottumeroog door midden zou breken. Maar in plaats van naar het oosten blijkt het eiland nu naar het zuidoosten af te buigen, waardoor het niet veel kleiner meer wordt. Na de storm van oktober 2013 moest het vogelwachtershuisje worden gesloopt.

Klamer ging in 1992 met pensioen. Daarna en vooral na het overlijden van zijn vrouw in 1996 was hij actief voor liefdadigheidsprojecten, vooral hulptransporten naar Roemenië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden