Laatste paard van Napoleon Bonaparte lijkt gered

Het laatste paard van Napoleon Bonaparte lijkt gered. Binnen enkele dagen wist het Legermuseum in Parijs ruim 16.000 euro binnen te halen voor de restauratie van Vizir, het paard dat sinds 1904 staat opgesteld in het Musée de l'Armée. De huid van de grijze hengst begon te scheuren en de vulling die tijdens het opzetten was aangebracht, was in de loop der jaren sterk uitgedund.

Vizir Beeld Twitter
VizirBeeld Twitter

Dankzij een crowdfundingsactie kunnen restaurateurs volgende maand met het paard van Napoleon aan de slag gaan. Daarnaast komt er een speciale vitrinekast voor Vizir. Hiermee kan het museum de klimaatomstandigheden (juiste temperatuur en vochtigheidsgraad) voor het opgezette dier beter reguleren.

Napoleon kreeg Vizir in 1802 van de Ottomaanse sultan Selim III cadeau. De beroemde Franse keizer en generaal bereed het paard bij de slagen bij Jena (1806) en Eylau (1807) in Pruisen. Ook nam Napoleon Vizir mee naar het eiland Elba tijdens zijn ballingschap van 4 mei 1814 tot 26 februari 1815.

Omzwervingen

Na de dood van Napoleon in 1821 wisselde Vizir enkele keren van eigenaar, tot het paard uiteindelijk in 1826 op 33-jarige leeftijd stierf. Vervolgens werd het dier opgezet en begon het aan een zwerftocht die voerde naar onder meer een museum in het Engelse Manchester en het Louvre in Parijs.

In 1904 belandde Vizir uiteindelijk in de collectie van het Legermuseum in Parijs. Vlakbij zijn beroemde ruiter: het museum staat naast Hôtel National des Invalides, de laatste rustplaats van Napoleon.

Overigens was Vizir, dat bij leven talrijke schilders als voorbeeld diende voor ruiterportretten en scènes van veldslagen, niet het enige paard van Napoleon. Volgens historici zou 'Le Petit Caporal' gedurende zijn leven tussen de 52 en 150 paarden hebben gehad, met namen als Artaxercés, Cléopâtre, Naturaliste, Triomphant, Étrangère of Nickel. Dit laatste paard was een grijskleurige Arabische volbloed die Napoleon in 1805 cadeau kreeg van de Russische tsaar Alexander I.

Marengo

Napoleons favoriete paard zou Vizir ook niet zijn geweest. Hij zou vooral heel erg zijn gehecht aan Marengo, een schimmelkleurige Arabische volbloedhengst.

Marengo werd vernoemd naar de Slag bij Marengo, waarbij Napoleon in 1800 het Oostenrijkse leger in Italië versloeg. Daarna zou Napoleon Marengo nog berijden bij de slagen bij Austerlitz, Jena, Wagram en Waterloo, waar Napoleon definitief door zijn tegenstanders werd verslagen.

De Engelsen namen Marengo als oorlogsbuit mee over het Kanaal. Uiteindelijk stierf Marengo, die tijdens zijn militaire carrière met Napoleon achtmaal gewond raakte, in 1831 op 38 jarig leeftijd.

Zijn vrijwel complete skelet staat nog altijd opgesteld in het National Army Museum in Londen. Twee hoeven ontbreken. De ene hoef werd cadeau gedaan als snuifdoos en stond 150 jaar lang in de officiersclub in St. James' Palace. De andere hoef is verloren gegaan.

Twijfels

Pikant detail: sommige historici twijfelen of Marengo wel heeft bestaan. In geen enkel archiefstuk uit de tijd van Napoleon komt zijn naam voor. Mogelijk is Marengo slechts een bijnaam van het paard geweest en heette het officieel Ali.

Wat Vizir betreft: ook over dit paard bestaan twijfels. Is het opgezette paard in het Musée de l'Armée wel het dier waarop Napoleon destijds heeft gereden? Het Legermuseum pareerde deze kritiek jaren gelden door op de gebrandmerkte 'N' en het monogram van de Franse keizer aan de bovenkant van het linkerachterbeen te wijzen.

Al staat bij de omschrijving van Napoleons laatste paard in het Parijse museum een belangrijk voorbehoud: 'Si c'est bien lui' ('Als het hem is').

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden