Laatste ovatie voor Vlaamse lieveling Cancellara

Vlaanderen zwaaide zaterdag Fabian Cancellera uit. Zwitser van geboorte, Flandrien als wielrenner, aanvaller pur sang. Bovenal is hij geen dikke nek. 'Hij is een familieman. Vlamingen stellen dat op prijs.'

Bradley Wiggins feliciteert Fabian Cancellara met de geplande overwinning tijdens zijn afscheidsfeest in stadion 't Kuipke. Beeld Klaas Jan van der Weij

Het is bijna kwart over elf zaterdagavond als Fabian Cancellera (35) nog één keer zijn fiets met enkele machtige pedaalslagen in beweging zet en op hoge snelheid langs het publiek begint te razen. Maar dit keer volgen de toejuichingen van de toeschouwers hem niet als een golf, zoals tijdens de Ronde van Vlaanderen als hij de Kwaremont en de Paterberg aanviel of over de onbarmhartige kasseienstroken van Parijs-Roubaix stuiterde. Nu baant hij zich in de schijnwerpers een weg door een warme deken van aanhoudend applaus dat vanaf de volle tribunes van 't Kuipke op hem neerdaalt in het velodroom in het Citadelpark van Gent.

Het is het laatste kunstje van de Beer van Bern, deze rondjes op de piste. Hij is gestopt, na 17 jaar en 158.705 wedstrijdkilometers. 'Ciao Fabian!' is de titel van het opmerkelijke wielerfeest: Vlaanderen zwaait zowaar een Zwitser uit.

Geen andere coureur uit het buitenland dan hij, Spartacus, die het begrip Flandrien belichaamde, het type wielrenner dat altijd de aanval kiest en zich weinig aantrekt van striemende regenvlagen en scheefliggende kinderkoppen. Maar bovenal, vraag het de ruim zesduizend fans ter plekke, een 'sympathieke mens'. Nog een bewijs van aanhankelijkheid: een stoeptegel van een boek met zijn twintig grootste successen staat hier in de toptien non-fictie.

Kort en steil

Er is een podium waar VRT-presentator Karl Vannieuwkerke hem interviewt. Op grote schermen passeren zijn grootste successen. Een band speelt U2's It's a Beautiful Day - het is de ringtone op zijn mobiel, hij vindt dat elke dag een mooie dag moet zijn. Er zijn renners die voor hem in de baan komen: Sep Vanmarcke, Iljo Keisse ('de keizer van 't Kuipke') Frank Schleck, Filippo (Pippo) Pozzato. Ze rijden tegen elkaar de achtervolging van bijna twee kilometer: twaalf rondjes van 166 meter; 't Kuipke is een korte en steile baan.

Hij had zich in zijn laatste seizoen andere slotakkoorden voorgesteld. In de Ronde van Vlaanderen misrekende hij zich door niet te reageren toen de Slowaak Peter Sagan en de Pool Michal Kwiatkowski er vandoor gingen - een ziedende beklimming van de Kwaremont reikte net niet ver genoeg. In Parijs-Roubaix smakte hij op de gladde kasseien en na de finish op het wielerbaantje tuimelde hij weer omver toen hij de Zwitserse vlag in ontvangst nam. In de etappe tijdens de Tour de France naar zijn Bern legde hij het af tegen de sprinters van nu.

Maar in Rio de Janeiro was dat allemaal vergeten: zijn zege in de Olympische tijdrit, voor Tom Dumoulin en Chris Froome, was de niet voorziene kroon op zijn werk. In voornoemde Vlaamse bestseller zegt hij: 'Wie de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix wint, schrijft wielergeschiedenis. Wie Olympisch kampioen wordt, schrijft sportgeschiedenis.'

Erelijst Fabian Cancellara

3 keer de Ronde Van Vlaanderen, in 2010, 2013 en 2014.

3 keer Parijs-Roubaix, in 2006, 2010 en 2013.

2 keer de tijdrit van de Olympische Spelen, in 2008 (Peking) en Rio (2016).

29 dagen de gele trui in de Tour de France.

Moeder en dochter

Het is zijn fans om het even. Moeder Marleen en dochter Inge zijn uit Brakel gekomen. 'Het gaat niet alleen om zijn prestaties. Het gaat om wat hij is als mens. Joviaal. Bescheiden.' 'Geen dikke nek', zeggen vrienden Erwin en Christoph uit Wetteren. Ze houden van zijn manier van koersen. 'Vlaams, eigenlijk.'

Joost van Autgaerden uit Oudenaarde heeft een rood-witte sjaal om de hals, hij is lid van de Zwitserse supportersvereniging Cancellara4ever. 'Het mooie is dat als hij wint, het altijd verdiend is. Dan heeft hij ervoor gewerkt. En als hij verliest, was de ander net even sterker.' Wat ook telt: 'Hij is een familieman. Veel Vlamingen stellen dat op prijs. Huiselijkheid.'

Remi De Moor is 81, draagt een stemmig donker pak en is vanaf 2007 voorzitter van Spartacus, de Vlaamse fanclub. Het precieze ledental is hem even ontschoten, het zullen er enkele duizenden zijn. Maar dit weet hij wel exact: 'Onze club was er vier jaar eerder dan die van de Zwitsers.' Er zijn meer kampioenen, zegt De Moor, maar niet allemaal zijn het kampioenen met charisma.

'Waar 'm dat in zit? Dat zal ik u zeggen. In het publiek zitten kinderen, gehandicapten, dametjes op leeftijd. Die willen hem graag spreken, of een handtekening. Hij stopt. Zo is hij. Hij geeft wat terug.'

Is zijn gelaat niet te ongeschonden gebleven voor een ware Flandrien? De Moor: 'Wat maakt het uit als iedereen onder de modder en het slijk over de meet komt? Mooi is wat binnen zit.'

Toch een hele grote afwezige, deze avond: Tom Boonen. Cancellera noemde hem nog onlangs zijn grootste concurrent. Ze haalden beiden drie zeges in de Ronde van Vlaanderen, Boonen won Parijs-Roubaix één keer meer. Het duel op de Muur van Geraardsbergen in de Ronde van 2010 staat bij velen nog op het netvlies.

Tekst gaat verder onder de foto.

Fabian Cancellara rijdt in een bomvol 't Kuipke in Gent zijn laatste rondes op de de piste. Beeld Klaas Jan van der Weij

Boonen zat bijna omgekeerd van de inspanning op zijn fiets, Cancellera reed zonder zich uit het zadel te verheffen van hem weg. Het kwam hem op de verdenking te staan dat hij ergens in het fietsframe een motortje had ingebouwd - een beschuldiging die hem naar eigen zeggen nog altijd pijn doet. Het krachtsverschil ontstond, vermoedt hij, door een krampaanval bij Boonen.

De supporters hechten geen geloof aan de verdachtmaking van toen. Joost van Autgaerden: 'Dit zijn de objectieve feiten: anderen zijn wel eens harder omhoog gereden. Boonen zat stikkapot.' Ze hadden hem graag gezien, deze avond. 'Misschien komt hij nog?' Dimitri Stroobants van het organiserend evenementenbureau Golazo meldt dat hij wel benaderd is. 'Tom betreurde het dat hij verstek moest laten gaan. Hij heeft vakantie. Dat moeten we respecteren.'

'Say Fabi, say Fabian'

Het is even na kwart over elf als er in 't Kuipke een eindschot klinkt. Geheel volgens het draaiboek klopt Cancellera niemand minder dan Sir Bradley Wiggins, Tour de France-winnaar en erkend baanspecialist, op de valreep in de finale van de achtervolging. De spreekstalmeester moedigt het publiek aan op opzwepende techno. Say Ciao! Say Fabian! Say Fabi, say Fabian.

De Zwitser toont zich aan het eind van de avond onder de indruk. 'Ik ben maar een renner. Ik ben wie ik ben. Het is alsof ik droom.' Hij schakelt over van het Engels naar het Nederlands. 'Dames en heren! Bedankt voor al die jaren. Voor de steun in de goede tijden, de steun in de kwade tijden, bedankt dat jullie er waren op de muurs en op de kasseien.'

Nog één keer een ovatie. Saluukes, Fabian!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.