Laat puber huiswerk op school maken

STRIJD OM HET HUISWERK Veel meer leerlingen kunnen slagen als ze serieus hun huiswerk maken. Maar thuis krijgen pubers noch hun ouders dat voor elkaar.

Zomaar twee berichten uit het onderwijs afgelopen week. De werkdruk onder docenten is hoger dan die bij andere beroepsgroepen, terwijl de slagingspercentages van leerlingen in het middelbaar onderwijs dalen.


In het onderwijs werkt duidelijk de verkeerde groep hard. Docenten vallen er bijna letterlijk bij neer. Zo blijkt de werkdruk van docenten veel hoger dan die van bijvoorbeeld personeel in de zorg, aldus DUO-Onderwijsonderzoek.


De groep die eigenlijk hard zou moeten werken, de leerlingen, die doet dat juist niet. Sinds 2006 zijn de slagingspercentages gestaag aan het dalen, zo bleek deze week uit cijfers van het ministerie van Onderwijs. In plaats van 93 procent in 2006, slaagt nu 90,5 procent van de leerlingen voor het eindexamen van de middelbare school.


Elke docent op een Nederlandse middelbare school weet dat dit cijfer omhoog kan. Er zouden veel en veel meer leerlingen kunnen slagen, wanneer ze zich serieuzer inzetten. 'Een uurtje per dag huiswerk maken, meer vraag ik niet', verzucht een ervaren collegadocent dagelijks. De meeste leerlingen krijgen het niet voor elkaar. Vraag maar eens na in een havo- of vwo-eindexamenklas.


In het middelbaar onderwijs is een motivatiecrisis aan de gang. Leerlingen vinden het heel moeilijk zich in te zetten voor school. Ouders vinden het lastig hun kinderen, pubers, thuis aan het werk te krijgen. De meeste leerkrachten doen hun best, maar ook zij vangen bot.


Onderwijs neemt in het leven van de scholier een te onbeduidende plaats in. Als sociale ontmoetingsplaats is de school onvervangbaar, maar leerlingen zien hun scholing niet als een ticket naar de toekomst.


Thuis huiswerk maken past niet in veel levens. Bijbaantjes, sport en sociale contacten kosten te veel tijd. Ouders laten kinderen thuis te gemakkelijk wegkomen. Tweeverdienende ouders willen 's avonds niet ook nog ruzie maken met de kinderen. De vele huiswerkinstituten bloeien door ouders die huiswerk voor hun kinderen wel belangrijk vinden, maar die de controlerende taak outsourcen naar commerciële instituten. Deze kinderen hebben geluk. Het kost wat, maar dan is het weer gezellig aan de keukentafel.


Misschien zijn de twee problemen in het onderwijs - (te) hard werkende docenten en slecht presterende leerlingen - wel samen op te lossen. De meeste docenten zullen beamen dat het maken van huiswerk de sleutel is tot betere prestaties. We kunnen ervoor zorgen dat leerlingen hun huiswerk wel maken.


De schooldag kan langer worden. Nu gaan de meeste leerlingen om drie of vier uur naar huis. In het Nederlandse schoolsysteem gaan we ervan uit dat leerlingen thuis ook nog tijd aan school besteden. Wanneer de school zich gaat gedragen als huiswerkinstituut, en de leerlingen pas naar huis laat gaan wanneer ze aantoonbaar klaar zijn met hun huiswerk, is veel gewonnen.


De avond is vrij voor elke leerling. Thuis wordt geen ruzie gemaakt over het huiswerk. De schoolprestaties zullen verbeteren. Tegelijkertijd komt er weer wat gelijkheid terug voor de leerlingen. Kinderen uit instabiele gezinnen worden ook achter de broek gezeten. De dure huiswerkinstituten kunnen verdwijnen.


De grote vraag is natuurlijk wie tijdens de huiswerkuren toezicht gaat houden en wie dit gaat betalen. De toezichthouder zal wat mij betreft toch de docent moeten zijn in wisselende beurten. Terwijl de leerling het huiswerk maakt, bereidt de docent zich voor op de volgende lesdag. Tot een uur of vijf verricht de docent allerlei administratieve handelingen die meestal thuis worden gedaan. Net als de leerling gaat ook de docent met een lege agenda naar huis. Het zou geweldig zijn wanneer die voor deze toezichtsrol ook nog extra betaald krijgt.


Ouders besparen veel geld dat anders naar huiswerkinstituten zou gaan, maar deze bron van financiering is moeilijk aan te boren. Misschien kan een bijdrage gevraagd worden van alle ouders. In ruil voor iets meer schoolgeld verbeteren de prestaties van de leerlingen. Wellicht kan een systeem worden bedacht waarbij leerlingen de ouderbijdrage terugverdienen, maar dat hoeft niet eens.


Een langere schooldag, zeg standaard tot vijf uur, kan de werkdruk verlagen voor docenten en tegelijkertijd de prestaties van leerlingen verbeteren. Waarom voeren we de langere schooldag niet morgen in?


FERRY HAAN


is docent economie.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden