Laat Piets schmink gewoon weg, geen kleuter die het merkt

En als je Piets schmink nu gewoon weglaat? Geen kleuter die het merkt.

Beeld Martijn Beekman / ANP

Het heerlijk avondje is gekomen, en dus kwam de zwartepietendiscussie uit Spanje weer aan. Een gemoedelijke volkstwist, die onderhand zélf trekjes begint te krijgen van een traditie, met al die op rijm gemaakte spandoeken, gezellig samen zingende betogers en voor wie stout is de roe van de mobiele eenheid.

Maar een twist is het, en dus houdt Nederland de adem in: wordt het kaaspiet, stroopwafelpiet of regenboogpiet dit jaar? Je zult die pieten toch iets op het gezicht moeten smeren, anders worden ze herkend.

Of niet? In een wonderlijk televisie-experiment kleedde een kleuterjuf zich ten overstaan van haar klas om tot Sinterklaas. De juf? Die was weg, constateerden de kleuters daarna eensgezind. Want die figuur voor de klas was toch echt gewoon Sinterklaas, dat zag je zo. Rare jongens die kleuters: geloven ze dan álles?

Beeld anp

Wel als je er een beetje je best voor doet, ontdekte de Texaanse ontwikkelingspsycholoog Jacqueline Woolley. Zo'n tien jaar geleden deed ze een lollig experiment: ze introduceerde een nieuwe fantasiefiguur, de snoep-heks. Bij de kleintjes ging het verhaal dat de onderzoekers bedachten erin als suikergoed. Al snel geloofden ze dat er echt een vliegende tovenaarster bestaat die na Halloween je snoepgoed komt jatten en vervangen door speelgoed. Vooral als de fantasie zich afspeelt rond een echt bestaand feest, noteerde Woolley, en er verklede acteurs in het spel zijn, gaan de kleintjes er helemaal in op.

Ziedaar wat Piaget 'magisch denken' noemde. In een recent experiment vroegen drie Canadese cognitiewetenschappers een goochelaar een pen te laten verdwijnen, waarna ze kinderen van verschillende leeftijden vroegen hoe dat kon.

De wat oudere kinderen (tussen 7 en 9 jaar) kwamen met krankzinnige, maar nog enigszins logische verklaringen: hij heeft de pen vast onder zijn huid gestopt. Maar voor de jongsten was het allemaal simpeler. Nou, die pen is dus weggetoverd, constateerden ze opgewekt.

Een hoop gedoe om niks, dat geschmink. Zet Jochem Myjer, Peter Faber en de buurvrouw met een gek pak aan op een stoomboot, en geen kleuter die ernaar kraait. Ja, misschien herkennen ze het gezicht, maar wat ze zíén zijn Sint en Piet. Het kan ze geen pepernoot schelen wie daar staat te lachen en ons reeds toeroept.

Uiteindelijk is er maar één groep die rotsvast in Zwarte Piet gelooft: de witte ouders die menen dat al dat geblackface een essentieel onderdeel uitmaakt van de Nederlandse culturele identiteit.

Een geestesdwaling, waarvoor trouwens ook een term bestaat: 'best sneu'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden