'Laat ouderen zelf de huur en zorg betalen'

Arcares, de branche-organisatie van de 350 verpleeghuizen en de 1200 verzorgingshuizen (met in totaal 165 duizend ouderen), vraagt van het kabinet voor de komende vier jaar eenmalig een bedrag van 800 miljoen euro....

Van onze verslaggeefster

Met die eenmalige 800 miljoen euro wil Arcares de ouderenzorg vernieuwen en uitbreiden. Vernieuwing wordt vaak ernstig bemoeilijkt door de zogeheten boekwaarde-problematiek, die voor alle tehuizen tezamen neerkomt op bijna vijf miljard euro.

De gebouwen van de tehuizen staan nu voor dat bedrag in de boeken, hoewel ze in werkelijkheid op geen stukken na zoveel waard zijn, doordat ze vaak volstrekt verouderd zijn. Als gevolg van de strikte regels van de overheid moeten de gebouwen in vijftig jaar worden afgeschreven, terwijl ze in werkelijkheid vaak al na vijftien tot twintig jaar niet meer aan de hedendaagse kwaliteitseisen voldoen. Sloop en nieuwbouw zijn echter onbetaalbaar vanwege de 'molensteen van de boekwaarde'.

Een tehuis dat wil vernieuwen, zou eerst het boekwaarde-restant moeten 'afkopen' voor gemiddeld 27.500 euro per bewoner. Daarvoor is geen financier te vinden. De commissie-Etty stelt daarom voor een Transformatiefonds in het leven te roepen, te vullen door de overheid.

Tehuizen die willen vernieuwen maar daarin gedwarsboomd worden door de boekwaarde, krijgen daaruit geld om dat probleem weg te werken. Het plan van Etty, dat door Arcares is omarmd, is alleen te realiseren als de ouderen voor wonen en zorg apart gaan betalen. Nu zijn de woonkosten onderdeel van de verpleegprijs. De huisvesting voor ouderen - gewone huizen én tehuizen voor intensievere zorg - moet in het plan worden geregeld door woningcorporaties en vastgoedbedrijven.

Aan hen betalen de ouderen dan huur. Daarnaast ontvangen zij de noodzakelijke zorg, die grotendeels bekostigd wordt uit de AWBZ, de volksverzekering voor ouderen- en gehandidaptenzorg. Op deze manier kan het AWBZ-budget flink omlaag, verwachten Etty en Arcares. De ouderen betalen immers zelf de huur, al dan niet met steun van huursubsidie.

Voor investeerders is het straks aantrekkelijker om te investeren in ouderenhuisvesting, denken Arcares en Etty. Een kapitaalsinjectie van 800 miljoen euro maakt het volgens hen mogelijk om in vier jaar tijd tienduizend extra plaatsen voor dementerende ouderen te bouwen en tienduizend verzorgingsplaatsen om te bouwen tot verpleeghuisplaats. Ook kunnen er 24 duizend extra woningen bijkomen in woonzorgcentra. Een even groot aantal plaatsen kan worden verbouwd tot grotere appartementen.

Dat de methode-Etty kan werken, blijkt uit de ervaring in Noord-Brabant. Drastische modernisering van verzorgingshuizen (kosten 27 miljoen euro) leidde daar tot de vernieuwing van 1200 plaatsen plus de bouw van duizend voor ouderen geschikte huizen. Uiteindelijk was het Rijk bereid daarvan 14 miljoen alsnog voor zijn rekening te nemen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden