Laat Gemeentemuseum zich voor karretje spannen?

'Een kunstwerk moet prikkelen, ontregelen', liet verzamelaar en zakenman Bert Kreuk een half jaar geleden nog tegenover NRC Handelsblad weten. 'Bij alle aankopen die ik doe, vraag ik mij af: doet dit er over vijf jaar nog steeds toe?' Afgelopen week bleek wat die uitspraak van Kreuk over het langdurige belang van zijn aangekochte kunstwerken waard is: weinig.


Deze zomer liet Kreuk een belangrijk deel van zijn collectie moderne en hedendaagse kunst in het Gemeentemuseum Den Haag zien. Inmiddels is bekend dat veertien werken die hij in Den Haag heeft getoond, op 13 en 14 november bij Sotheby's in New York onder de hamer worden gaan. Tot die veertien behoren schilderijen en beelden die Kreuk nog geen 'vijf jaar' in zijn bezit heeft.


Het gaat om werk van relatief jonge, aanstormende kunstenaars als Danh Vo, Alex Hubbard, Walead Beshty en Alex Israel. Kunstwerken die veelal in de afgelopen twee, drie jaar zijn gemaakt en door Sotheby's worden aangeboden met richtprijzen tussen 20 en 145 duizend euro.


Door de veiling, twee maanden na de tentoonstelling in het Gemeentemuseum, rijst de vraag in hoeverre het museum bijdraagt aan de mogelijke prijsopdrijving van de aangeboden kunstwerken. Temeer omdat in de veilingcatalogus per werk staat vermeld dat het afgelopen zomer in het Gemeentemuseum is tentoongesteld. Zoiets geldt als een aanbeveling voor potentiële kopers, omdat het werk een museale goedkeuring heeft gekregen.


Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum, denkt niet dat het zo gaat. 'Als het werk nu in het museum van François Pinault of het Museum of Modern Art was getoond, misschien wel. Niet bij het Gemeentemuseum. Daarvoor spelen we internationaal een te kleine rol.'


Ook denkt Tempel niet dat het imago van zijn museum door de veiling wordt geschaad doordat de tentoonstelling van de collectie Kreuk kan worden uitgelegd als een reeks kijkdagen voor de komende veiling in New York. Tempel: 'Kopers die in dit werk geïnteresseerd zijn komen uit het buitenland. Die hebben de tentoonstelling bij ons niet gezien.'


'Ik hoorde pas na de tentoonstelling dat hij zoveel werken ging verkopen. Als ik het eerder had geweten, had ik hem geadviseerd niet alles tegelijk via een veilinghuis op de markt te brengen, maar in delen, verspreid over een paar jaar.'


Overigens staat Tempel niet van Kreuks handelwijze te kijken. 'Hij is niet het type verzamelaar dat kunstenaars voor een langere tijd volgt. Zijn gepassioneerdheid ligt ergens anders in. Hij beslist en handelt snel. Hij kijkt goed om zich heen hoe de markt zich beweegt en wat andere verzamelaars doen.'


Ook kunstenaars zijn er tegenwoordig aan gewend dat hun werk snel van eigenaar wisselt en dat er speculatief mee wordt omgegaan, zegt Tempel. 'Daarbij, Bert Kreuk dumpt de kunstwerken niet, hij schoont zijn verzameling op. Hij wil zich meer richten op kunst uit de jaren zestig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden