Laat gedetineerden betalen voor hun cel

Ja

'Goed plan om mensen die vastzitten en zelf geen kosten maken, celhuur te laten betalen. Veel mensen die in de bajes zitten, hebben gewoon geld. Alle gevangenen komen op een dag vrij en bijna alle gevangenen komen aan een baan. Het gaat niet alleen om gedetineerden die volwassen zijn, maar ook om jeugdige gevangenen. Ouders maken geen onkosten voor hun kinderen als die in de gevangenis zitten. Waarom zou je die ouders niet gewoon geld laten overmaken naar de staat?

Een cel kost gemiddeld 230 euro per dag. 16 euro celhuur is een symboolbedrag. Het zou onrealistisch zijn om meer te vragen, dit bedrag moet je zien als een bijdrage in de totale kosten.

Het is niet zo dat gedetineerden later schulden moeten maken om het bedrag terug te kunnen betalen. Ze krijgen daar twintig jaar de tijd voor. Als ze een baan hebben, kunnen ze het gemakkelijk terugstorten. Er wordt dus echt niet van een kale kip geplukt.

Anderhalf jaar geleden keerde staatssecretaris Teeven zich nog tegen dit voorstel, omdat het te duur zou zijn om uit te zoeken wie een eigen bijdrage zou kunnen betalen en wie niet. Ik weet dat er inmiddels onderzoek door het ministerie van Justitie is gedaan naar dit plan en het brengt wel degelijk meer op dan het kost. Anders zou ik er natuurlijk niet voor zijn!

Of het een manier is van de VVD om de PVV rechts de loef af te steken? Nee hoor, handhaven is altijd een VVD-punt geweest.

Kijk, iemand heeft iets gedaan waarvan we met z'n allen zeggen: dat willen we niet. Zo iemand zetten we achter gesloten deuren en die verblijft daar op kosten van de staat. Ik vind het heel normaal om een deel van dat geld terug te vragen als hij vrij is. Als je studeert, doe je dat ook op kosten van de staat en dat betaal je ook terug.

De trend is tegenwoordig dat je als burger steeds vaker moet betalen voor overheidsdiensten. Bijvoorbeeld voor een rijbewijs, een paspoort, het hebben van een hond of een vergunning voor het een of het ander. Dat geldt voor ons allemaal, dus waarom dan niet voor gevangenen? Het is goed om iedereen eens wakker te schudden en duidelijk te maken dat er hoge kosten verbonden zijn aan detentie. Vooral voor de ouders van kinderen die in detentie zitten, ouders zijn tenslotte verantwoordelijk voor het gedrag van hun kinderen.'

Laura de Jong

Nee

'Met het vragen van een eigen bijdrage aan gedetineerden verhoog je het recidivegevaar. Het lijkt een klein bedrag (16 euro per dag, met een maximum van twee jaar, dus 11.680 euro), maar een gedetineerde verdient 0,76 euro bruto per uur, met een maximum van 15,20 euro per week. De vraag dient zich aan: waarvan zou een gedetineerde - toch meestal al niet de meest kapitaalkrachtige persoon - de eigen bijdrage moeten betalen?

Gaat dit plan door, dan zullen gedetineerden met een nog grotere schuld de gevangenis verlaten. Uit onderzoek blijkt dat 72 procent van deze groep al met schulden kampt. Ruim de helft van de mensen die de gevangenis binnenkomen zijn psychisch niet in orde en worden niet naar behoren geholpen. Ik heb dat met eigen ogen gezien toen ik zelf voor tweeenhalf jaar in de bak zat. Dat is schrikbarend. Ze zijn blij eindelijk een dak boven hun hoofd te hebben. Er valt bij deze mensen niets te halen.

Er wordt gezegd dat het van de gekke is dat Nederland zo'n eigen bijdrage niet heeft, terwijl iedereen overal voor alles en nog wat eigen bijdrages moet betalen. Dit argument gaat voorbij aan het feit dat de ons omringende landen uitgaan van een normaliteits-beginsel, dat wil zeggen dat het leven in de gevangenis zo veel mogelijk lijkt op het leven daarbuiten, ook qua beloning voor werk. Die landen houden zich aan art. 26, lid 10 van de Europese Gevangenisregels uit 2006: 'Door gedetineerden verrichte arbeid dient altijd billijk beloond te worden.' In Nederland lappen wij dat beginsel aan onze laars. Zo heeft de Hoge Raad in 1949 geconcludeerd dat gedetineerden weliswaar voor hun werk betaald moesten worden, maar niet dat de beloning daarvoor 'billijk' moest zijn.

Ik ben dus niet om principiële redenen tegen dit voorstel, maar om inhoudelijke. Als je gedetineerden vraagt of zij een eigen bijdrage willen betalen voor hun verblijf, zullen de meesten daarop antwoorden: ja, mits we daartoe de mogelijkheden krijgen.

Dit plan van Teeven gaat puur om zieltjes winnen. De armen mogen het niet slechter hebben dan de gevangenen, waarbij Teeven een frauduleus beeld schetst van gevangenissen als luxe staatshotels. Wil je televisie kijken, dan moet je die huren. Heb je geen geld voor de wasserette, dan loop je in vuile kleren.

Het zal niet zo veel opleveren als Teeven hoopt, want hij vergeet de lasten. Die eigen bijdrage zal namelijk geïnd moeten worden via het Centraal Justitieel Incassobureau en volgens de laatste berekening van zijn voorganger, Albayrak, kostte dat in 2008 al zo'n 1.450 euro, alleen voor het aanmaken van het dossier, en dan moet je nog achter je centen aan. Tel uit je winst.'

Anna van den Breemer

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden