Laat de tenniscoach als souffleur vooral niet op de baan

Woensdag maakte tennisser Andy Murray bekend dat hij de samenwerking met coach Ivan Lendl heeft beëindigd. Met de voormalige nummer 1 van de wereld aan zijn zijde won Murray goud op de Spelen van Londen en twee grandslamtitels op de US Open en Wimbledon. Was de invloed van Lendl wel zo groot?


Achter de schermen wel, maar op de baan wordt de tennisser aan zijn lot overgelaten. Novak Djokovic kan een icoon als Boris Becker tot zijn coach benoemen; met zijn vaste begeleider Marian Vajda boekte de Serviër in Indian Wells zijn eerste toernooizege in 2014. En Federer bereikte de finale van de Masters in California terwijl zijn nieuwe coach Stefan Edberg een veteranentoernooi speelde in Stockholm. De coach regeert op afstand, de tennisser regisseert zichzelf.


In de WTA Tour bij de vrouwen is het tegenwoordig een komen en gaan van coaches tijdens de partij. Zo liet Maria Sjarapova zich vergeefs inspireren door haar nieuwe begeleider Sven Groeneveld, met wie ze nog geen toernooi heeft gewonnen.


De coach als verlosser? De Deense Caroline Wozniacki laat haar Poolse vader opdraven, die een parodie op coachen mag opvoeren. Er is immers geen opleiding voor, iedereen mag zich tenniscoach noemen.


Federer gruwt daarom bij het idee dat coaches ook in de ATP Tour worden toegelaten. 'Coaching zou ook niet fair zijn, omdat niet iedereen zich een coach kan veroorloven', zei hij, in Indian Wells. En wat krijg je dan? Vriendinnen zullen de baan opstappen, ouders denken te kunnen coachen. Het zal er niet mooi uitzien en het is amateuristisch.'


Federer geldt als de cultuurbewaker in een sport die volgens hem zijn aloude, ridderlijke normen en waarden dient te bewaren. Tennis is een strijd tussen individuen, aldus de 32-jarige Zwitser. 'Dat maakt onze sport uniek. Het is juist cool om het op de baan zelf uit te zoeken.'


Toch raakt Federer daarmee ook de paradox van het coachen in tennis. De coach wordt betaald om niet te coachen tijdens de wedstrijd, vertelde Robin Haase vorig jaar op Roland Garros. 'Coachen door niet te coachen, dat is de kunst', zo omschreef Jan Siemerink, technisch directeur van de KNLTB en Davis Cupcaptain, het dilemma van de tenniscoach. Zo blijft de aandacht automatisch gericht op de artiesten.


Het profvoetbal wordt geteisterd door overspannen coaches die elke beslissing van de arbiter aanvechten bij de vierde official. Je moet er toch niet aan denken dat John McEnroe op Wimbledon zijn wangedrag als speler gaat kopiëren wanneer Murray hem als coach zou aanstellen?


De beroemdste quote van 'Big Mac' is wellicht het beste antwoord op coaching: 'You can not be serious.'


Laat het tennis aan de tennissers, zij bepalen de magie van de sport. De tenniscoach is en blijft de souffleur op de achtergrond, ook als hij Lendl, Becker of Edberg heet.


Robèrt Misset

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden