Laat de robot maar de koffers tillen

Schiphol voert komende week een nieuw systeem in voor bagageverwerking. Robots doen het meeste werk. Mensenhanden komen er nauwelijks nog aan te pas.

De vernieuwde bagageafhandeling op Schiphol © Raymond Rutting/ de Volkskrant

Dertien meter onder het oppervlak van de luchthaven ligt een wereld van asfalt en beton, van gele waarschuwingslijnen en -pijlen en lopende banden. Het ruikt er naar nieuwbouw, of naar oude koffie en mannen in werkkleding. Als de bagagekarretjes te hard rijden, krijgt de bestuurder een waarschuwing. De reiziger boven heeft geen idee wat beneden met zijn bagage gebeurt.

De luchthaven krijgt elk jaar ongeveer 50 miljoen stuks bagage te verwerken, 120 duizend koffers en tassen op rustige dagen, 180 duizend op drukke. Maar Schiphol moet en wil meer capaciteit - wil groeien naar 70 miljoen stuks in de komende jaren. Om de positie als belangrijke transferluchthaven te behouden, om minder bagage kwijt te raken (of beter: om minder koffers na te moeten sturen), om de boel betaalbaar te houden. Dus Schiphol verbouwt, vooral ondergronds.

Twaalf voetbalvelden
Het nieuwe, geautomatiseerde deel van de ondergrondse bagagewereld, ter grootte van twaalf voetbalvelden, wordt binnenkort in gebruik genomen. Vrijwel de enige mensenhand die straks nog aan een bagagestuk komt: die van de reiziger.

Rob Holdorp - lang en mager, grijs jasje, Blackberry met gezinsfoto - is strategisch consultant bij Schiphol. Bij de incheckbalies zegt hij: 'Ik zit met mijn hoofd in 2028, maar ik weet precies wat op dit moment hier beneden gebeurt'. Terwijl hij praat en aanwijst en vooruit beent, checken passagiers zelf een koffer in volgens de nieuwe methode. Dit doen ze door de bagage in een apparaat met een rolluik te leggen, er zelf een label op te plakken en de koffer goede reis te wensen. Wel even opletten dat er geen oude labels aan de koffer zitten, anders worden die misschien ten onrerechte herkend door het apparaat. Er zijn inmiddels vijf van dit soort machines, dat moeten er meer worden.

De labels hebben een zogenoemde RFID-chip, vertelt Holdorp, waarmee koffers beter zijn terug te vinden dan met de oude labels. Schiphol werkt er mee sinds 2006, maar andere luchthavens zijn nog niet zo ver.

Polder
Beneden zijn de muren van de bagagekelder soms meer dan een meter dik om de polder niet binnen te laten dringen. Tot nu toe ging de bagage-afhandeling daar als volgt te werk: de koffer kwam aan in de kelder, werd op een kar getild, iemand bracht de kar naar het vliegtuig. Deels gaat het nog zo, maar binnenkort wordt de nieuwe bagagehal Zuid in gebruik genomen. Daar wordt laden van bagagekarren voor een groot deel gedaan door robotkranen of door mensen met mechanische tilhulpen, en komt de koffer eventueel in een enorme opslagruimte van stellingkasten terecht.

Die opslagruimte heet 'de buffer', zegt Holdorp, na een nauwelijks bij te houden reeks halsbrekende trappen en smalle deuren. Bagage die langer dan een uur van tevoren is ingecheckt, of bagage van reizigers die moeten wachten op een aansluitende vlucht, kan worden opgeslagen in de buffer. Robots weten wanneer de koffer nodig is, waar de koffer ligt en naar welk vliegtuig hij moet. En er zijn zo veel robots dat er altijd een is om het over te nemen als er een stuk gaat of hapert.

Backbone
Komende week wordt het nieuwe systeem opgeleverd, begin december wordt het volledig in gebruik genomen. Kroon op het werk is een lopende band die Holdorp de backbone noemt, de slagader die alle bagagekelders verbindt. Skyteam, de op een na grootste luchtvaartalliantie ter wereld (met onder meer Air France-KLM), wil dat de luchthaven waar hun vliegtuigen landen minimaal 6000 stuks transferbagage per uur. 'Wij kunnen er met het nieuwe systeem tot 7000 aan', zegt Holdorp, 'het worden er straks 9000.'

Mechanisch, automatisch, computergestuurd. Er komen nauwelijks nog mensenhanden aan te pas - de bedoeling is dat er meer werk gedaan kan worden door dezelfde mensen. Maar er is nog een reden voor automatisering, zegt Holdorp: 'Er zijn gewoonweg niet genoeg mensen te vinden die dit werk willen doen, die nog bagage willen tillen.' Tillen is zwaar, weet ook de arbeidsinspectie.

Een product als bagage
De reiziger zal voorlopig alleen iets merken van de veranderingen bij het zelf inchecken. En hij krijgt niet-aangekomen bagage sneller en niet pas na een paar dagen thuisgestuurd, is de belofte. De bagageverkeersleiding is een wand van beeldschermen die lijkt op die van het zenuwcentrum van de ANWB. Er zullen in de toekomst minder medewerkers koffers tillen, en meer naar beeldschermen kijken. Mensen blijven nodig, zegt Holdorp, 'juist bij een product zoals bagage'.

Heel even lijkt hij te zoeken naar een doorgang, in het stalen doolhof beneden. Dan mag hij verder van de irisscanner voor personeel, en neemt hij afscheid aan de bagageband waar reizigers weer worden herenigd met hun tassen en koffers. Bij de schuifdeuren met zoenende delftsblauwe figuurtjes, waar het tegen beter weten in altijd hopen is een bekend gezicht te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden