Laat de 37 dode jongens in Heel met rust

Ik was net geboren toen mijn broer, 12 jaar oud, onder de hoede van broeder Andreas bij Sint Joseph in Heel werd geplaatst. In 1953 is hij daar onder verdachte omstandigheden overleden. Ik ben als nabestaande betrokken geweest bij het OM-onderzoek naar de doodsoorzaak van 37 jongens tussen 1952 en 1954.

De conclusie van het onderzoek bevestigde mijn vermoeden dat er iets niet pluis was na het bestuderen van documenten over mijn broer; hij was ernstig verstandelijk gehandicapt, maar fysiek gezond en had een oorlogskamp in Indonesië overleefd. In een brief bevestigde broeder Andreas nog kort voor zijn overlijden dat mijn broer 'in goede gezondheid verkeerde'. De overlijdensakte vermeldt een doodsoorzaak die, gezien de voorgeschiedenis (familiair en individueel), kant noch wal raakt.

De uitkomst van het OM-onderzoek, een gesprek met de bisschop van Roermond en de huidige raad van bestuur van de Gehandicaptenzorg in Heel, hebben rust, rechtvaardiging en acceptatie gebracht. Nimmer heb ik gemeend dat broeder Andreas een moordenaar was en dat de arts die de doodsoorzaak vaststelde een medeplichtige. Zo is het ook niet door het OM gesteld.

Moord is iemand om het leven te brengen met voorbedachte rade. De broeder heeft - in de context van die tijd - vermoedelijk gehandeld uit onwetendheid, slordigheid, nalatigheid. Tegenwoordig zouden we spreken van dood door schuld, hooguit doodslag.

Dat zowel Sint Joseph als het bisdom jarenlang aanwijzingen in de doofpot hebben gestopt en een gedegen onderzoek naar de verdachte omstandigheden hebben belemmerd, is voor mij reden tot boosheid geweest. Nooit zijn de aanwijzingen die er waren (ook eind jaren tachtig niet, toen er door een medewerker archiefonderzoek was gedaan) naar buiten gebracht. Alle betrokkenen zijn nu overleden, daarom zullen we er nooit meer achter komen of er sprake was van moord, doodslag, dood door schuld of nalatigheid.

Voor een nabestaande is het pijnlijk te vernemen dat een 'Werkgroep Eerherstel broeder Andreas' de kwestie oprakelt ('Werd er wel gemoord in Sint Joseph?, Binnenland, 20 februari) en tracht de bevindingen van het OM, die ook deels mijn eigen bevindingen zijn, onderuit te halen. Er is ook zoiets als 'eerherstel' voor slachtoffers en nabestaanden.

Jos Poelmann, Apeldoorn

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden