Laat boekenprijs los

Commentaar

De vaste boekenprijs benadeelt de lezer, leidt tot minder omzet en dient geen cultuurpolitiek doel meer.


Internetboekhandel Amazonkomt binnenkort met Kindle Unlimited, een streamingsdienst waar lezers voor 10 dollar per maand onbeperkt boeken kunnen lezen. Ze zullen kunnen kiezen uit zo'n 600 duizend boeken en een paar duizend audioboeken. Amazon wil een doorbraak forceren in de opkomende markt voor abonnementsdiensten á la Spotify en Netflix.


Het is goed nieuws voor de boekenliefhebbers, die zeker in Nederland niet verwend zijn. E-books zijn in ons land nauwelijk goedkoper dan papieren exemplaren, wat het illegaal downloaden van boeken lucratief maakt. Uitgevers hebben geprobeerd de digitale marktplaats voor tweedehands e-books Tom Kabinet van het web te halen. Gelukkig is die poging gisteren door de rechter (voorlopig) verijdeld. Intussen zijn boeken in Nederland zo duur, dat de omzet in de boekenbranche de laatste vijf jaar met een kwart is gedaald.


De Autoriteit Consument en Markt pleit dan ook terecht voor afschaffing van de Wet op de vaste boekenprijs. Deze wet uit 2005 bepaalt dat alle verkopers van boeken zich moeten houden aan de prijs die de uitgever heeft vastgesteld. Deze overheidsbemoeienis met de boekenmarkt wordt dit jaar geëvalueerd; minister Bussemaker van Cultuur moet dit jaar besluiten of de wet wordt verlengd.


Verticale prijsbinding, zoals het verbod op prijsconcurrentie wordt genoemd, is in vrijwel geen enkele bedrijfstak toegestaan. De argumenten daarvoor moeten dan ook wel heel dwingend zijn. In dit geval gaat het om cultuurpolitiek: het waarborgen van een rijk en gevarieerd aanbod van literatuur en non-fictie. De winst die uitgevers maken op bestsellers, zou door hen worden gebruikt om verliesgevende poëziebundels uit te geven, is de redenering.


Op die redenering valt veel af te dingen. Als de overheid al cultuurpolitiek wil bedrijven, kan ze dit doen door schrijvers, dichters, historici, journalisten en andere beoefenaars van de humaniora in staat te stellen aan hun boeken te werken. Dit gebeurt in ruime mate: er bestaan tientallen fondsen, werkbeurzen en stipendia -- om nog maar te zwijgen van de geldstromen in het wetenschapsbedrijf.


In de tweede plaats zijn uitgevers natuurlijk niet verplicht om bij wijze van liefdewerk onrendabele titels uit te geven. En ten derde zijn de mogelijkheden van auteurs om zelf boeken te publiceren - via internet, in eigen beheer, als e-book of door printing on demand - sinds 2005 enorm toegenomen.


Het beschermen van de kleine boekhandel kan niet als rechtvaardiging gelden om de prijzen van boeken kunstmatig hoog te houden. De winstmarges die boekhandels hanteren zijn in Nederland hoog. Als de branche genoegen zou nemen met lagere marges, zou dat de omzet ten goede komen. In elk geval is het aantal titels en verkooppunten in Engeland na afschaffing van de vaste boekenprijs gestegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.