Laat alle vertellers kijken naar het weergaloze Stories We Tell

Tv-recensie

Het wemelt van de verhalen vertellers op televisie. Laat ze allemaal kijken naar de weergaloze documentaire Stories We Tell.

Beeld -

Wat een mens een mens maakt is, volgens veel soortgenoten, de capaciteit en behoefte om verhalen te vertellen. Humberto Tan zei het maandag toen hij als omroepman van het jaar te gast was in zijn eigen talkshow, RTL Late Night. Hij wil gewoon een verhaal vertellen. De andere tv-legendes aan tafel - John en Linda de Mol, Matthijs van Nieuwkerk en Paul de Leeuw - leken zich erg in zijn woorden te kunnen vinden.

Wie niet eigenlijk?

Fotograaf Eddy van Wessel zat dinsdag in De Wereld Draait Door, omdat hij de Zilveren Camera had gewonnen. 'Ik wil verhalen vertellen', zei hij. NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff zei het woensdag in een interview met RTL Nieuws-hoofdredacteur Harm Taselaar in vakblad Villamedia. 'We zijn steeds meer verhalenvertellers geworden.'

Zo wordt 'een verhaal vertellen' het nieuwe 'jezelf zijn': iedereen wil het, maar het is steeds vager wat het eigenlijk is.

'No fuckhead, je bent een achtbaanontwerper'

Een van mijn favoriete tirades op internet heet 'You are not a storyteller' en is van grafisch ontwerper Stefan Sagmeister. 'Onlangs las ik een interview met een achtbaanontwerper die zichzelf een verhalenverteller noemde', zegt Sagmeister. 'No fuckhead, je bent geen verhalenverteller, je bent een achtbaanontwerper.'

Wat het werkelijk betekent om een verhaal te vertellen, was woensdag rond middernacht te zien op NPO 2 in de weergaloze documentaire Stories We Tell. De Canadese film vangt aan met een raak citaat van Margaret Atwood. 'Als je middenin een verhaal zit, is het helemaal geen verhaal, maar een verwarring', begint de quote.

Actrice en regisseuse Sarah Polley wilde haar hele familie (plus vrienden van) voor de camera zetten om herinneringen op te halen over hun overleden moeder, die ook actrice was, en om samen de familiegeschiedenis te vertellen. De gesprekken worden afgewisseld met knusse archiefbeelden, waarvan een deel is geënsceneerd, blijkt na een tijdje.

Eerst denk je dat de kracht van de film schuilt in de fascinerende discrepanties tussen de herinneringen. Vader vertelt dat hij moeder heeft verleid door op een feestje te zeggen dat hij haar een lift zou geven in zijn Mercedes. De kinderen herinneren zich dat moeder vertelde dat zij degene was met een auto en dat ze hem naar huis móést brengen.

Toeval

Het ware verhaal openbaart zich halverwege, als blijkt dat de regisseuse, tot dan toe bijna onzichtbaar gebleven, helemaal niet lijkt op vader of de andere kinderen - waar vroeger veel grappen over werden gemaakt. Ze komt erachter dat ze inderdaad een buitenechtelijk kind is en vindt - haast bij toeval - haar biologische vader, een man die sprekend op Einstein lijkt.

Tegen het eind krijgt de film nog een laag. Nu de waarheid boven tafel is, willen meerdere betrokkenen - allen werkzaam in de creatieve sector - dit verhaal vertellen. Haar beide vaders schrijven hun memoires en Sarah Polley besluit een film te maken.

En zo vat zij, in iets minder dan twee uur, de universele drang om verhalen te vertellen. Of, nog beter: om ergens een verhaal van te maken.

Ons televisierecensententeam bestaat uit Julien Althuisius, Hanna Bervoets, Gidi Heesakkers, Frank Heinen en, deze week, Haro Kraak.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.