L'INHUMAINE

FILMMUZIEK


Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam, 14/9.


L'Inhumaine (1924): nieuwe muziek door componistencollectief olv Loek Dikker, uitgevoerd door Metropole Orkest


Groepscompositie mondt uit in indrukwekkende filmmuziek.


Zestien componisten die tegelijkertijd aan één filmscore werken. Kan dat, en zo ja, hoe dan? Achter de symfonische filmmuziek in het studiosysteem van Hollywood tussen 1930 en 1970 stond vaker dan eens een groot collectief van componisten. De samenwerking leidde tot eclectische en rijke klanken, onmogelijk bedacht door één persoon. Het waren enorme, tijdrovende opdrachten.


Cloud composing heet de moderne variant. Als een componist een stuk heeft gemaakt, plaatst hij deze in een virtuele opslagruimte (cloud) die wordt gedeeld door alle schrijvers. Wat volgt is discussie, hergebruik en bewerking door de andere leden. Zo ontstaat een machtig bolwerk aan ideeën, zonder dat de eenheid uit het oog wordt verloren.


Een boeiende samenwerkingsmethode die de componisten, in plaats van lange vergaderingen achter de tekentafels, gewoon op de laptop, thuis realiseren. Het resultaat in het Muziekgebouw aan 't IJ is indrukwekkend. De gevarieerde score over de film L'Inhumaine (over een ijskoude operazangeres en haar bewonderaars), bijna 90 jaar oud, voelt als wonderbaarlijk natuurlijk. Treffend speelt het componistencollectief onder leiding van Loek Dikker met de illustratieve, intensiverende en beeldoproepende werking die muziek in combinatie met film kan hebben. Het Metropole Orkest speelt de bonte muziek met verve.


De keuze voor L'Inhumaine is dan ook uitmuntend. Het meesterwerk van regisseur Marcel L'Herbier schreeuwt om muziek dankzij het grote palet aan emoties en de weelderige karakters. Daarbij werd de film gemaakt in een samenwerkingsverband van kunstenaars. In de kleding, het decor en de beeldvoering zien we stijlen als het kubisme, expressionisme, futurisme en niet in de laatste plaats art deco. Ook hierin ligt ruimte voor interpretatie.


Doelmatig en volgens de wetten van de filmmuziek horen we een reeks aan herhalende motieven en thema's die je door het verhaal leiden. En het wordt ook nog eens echt spannend. Vooral de manier waarop de strijkers in combinatie met bombastisch koperwerk zinspelen op de zenuwslopende scènes brengt je naar het puntje van je stoel. Want er gebeurt toch echt vrij weinig als operazangeres Claire Lescot haar schijnbaar dode bewonderaar Einar Norsen in bed ziet liggen: vooral de muziek pompt leven in de beelden.


Hoewel we niet weten hoe de oorspronkelijke muziek heeft geklonken, de originele partituren van Darius Milhaud gingen verloren bij een bombardement, kun je met zekerheid zeggen dat het origineel een waardige opvolger heeft. Als een 135 minuten lange, stomme film ook boeit in een overvloedig, verwend beeldtijdperk, moet de muziek wel pakkend zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden