L'eclisse, Ted, Madame de...

Iedere dag tipt de Volkskrant de beste films op televisie. 

Monica Vitti en Alain Delon in L'eclisse. Beeld .
Monica Vitti en Alain Delon in L'eclisse.Beeld .

L'eclisse (Michelangelo Antonioni, 1962)
Arte, 21.55-00.00 uur.

Ontelbare toeschouwers vergaapten zich enkele jaren geleden aan het Rome uit Paolo Sorrentino's La grande bellezza (2013) en ongetwijfeld zullen ook heel wat mensen na het zien van die film naar Rome zijn afgereisd. Toch is de stad in La grande bellezza eerder een mentaal dan een realistisch landschap, met een stilletjes tobbende held die dwaalt door een labyrint van geheime tuinen en barokke paleizen.

Die versmelting van psyche en (stedelijk) landschap keek Sorrentino goeddeels af van Michelangelo Antonioni, die met dezelfde aanpak in L'eclisse niettemin een heel ander Rome schiep. Is de stad bij Sorrentino vooral droomachtig en verleidelijk surreëel, in L'eclisse is Rome het oord uit een nachtmerrie. Antonioni draaide de film grotendeels in het door Mussolini gebouwde EUR-district, om zo de emotionele malaise van zijn gedoemde liefdespaar (Monica Vitti en Alain Delon) te vertalen naar hun omgeving: doelloos lopen de twee langs het doodse beton, picknicken in smoezelige plantsoenen en kijken vanuit hun flats uit op een futuristische, atoomwolkachtige watertoren.

Antonioni zei ooit dat zijn films, net als de abstract-expressionistische schilderijen van Mark Rothko, over 'niets met precisie' gaan. Dat 'precieze niets' nadert hij in L'eclisse door uiteindelijk de personages letterlijk uit te wissen. In de grandioze, legendarische finale lossen Vittoria (Vitti) en Piero (Delon) in rook op; plotseling onafhankelijk van hen beweegt de film zich van shot naar shot door een steeds duisterdere spookstad, alsmaar terug-kerend bij een lucifersdoosje in een lekke emmer, een zebrapad waar niemand loopt, een boomstam, bouwput of lantarenpaal. Alsof de camera de twee helden overal zoekt, maar niet meer kan vinden.

Ted (Seth MacFarlane, 2012)
Veronica, 20.30-22.40 uur.

Als kind wenste de eenzame Johnny dat zijn teddybeer Ted tot leven kwam, en zo geschiedde. Veel komt er echter niet terecht van de knuffel: op middelbare leeftijd is Ted een vuilbekkende, wietrokende, cokesnuivende, oversekste lomperik.Voor de 35-jarige John (Mark Wahlberg) geldt ongeveer hetzelfde, hoewel hij wel een leuke, verstandige vriendin (Mila Kunis) aan de haak heeft weten te slaan. Ted en John zijn nog altijd beste vrienden. Het liefst brengen ze hun dagen samen blowend op de bank door. Dat Ted vol platte, grove humor zit, is precies MacFarlanes bedoeling. Alles en iedereen neemt hij op de hak, vaak afgerond met een scheet- of poepgrap. De film maakt het bonter dan de doorsnee Hollywoodkomedie, en daarmee toont de regisseur lef. Het levert ook een aantal sterke scènes op, zoals die waarin een feestje volledig uit de hand loopt. Jammer dat MacFarlane de subversieve toon niet doorzet tot het einde.

Madame de... (Max Ophüls, 1953)
TV5, 00.00-01.35 uur.

Klassieke verfilming van de gelijknamige roman van Louise de Vilmorin. Danielle Darrieux is rond 1900 een vrouw verstrikt in een verstandshuwelijk. Beide echtelieden vermaken zich bovenal met anderen. Dat gaat goed zolang ze voor de buitenwereld de schijn kunnen ophouden. Regisseur Ophüls maakte vooral naam met ingenieus camerawerk, ook in deze film. Let alleen al op de briljante openingsscène, waarin het cameraperspectief eerst volledig samenvalt met dat van gravin Louise (Darrieux), terwijl deze door haar juwelen snuffelt, om vervolgens geleidelijk van haar weg te schuiven. Zo brengt Ophüls de toeschouwer ertoe zich eerst met de heldin te identificeren, om haar daarna te gaan beschouwen met sympathie én afstand. Ophüls' camera kon alles, blijkt uit deze enkele minuten. Met Nederlandse ondertitels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden