Kwijtschelding Griekse schuld is onvermijdelijk

Nederland is medeplichtig aan kapitaalvlucht uit en de erosie van de belastinggrondslag in Griekenland.

Inwoner van het Griekse dorp Lagia volgt speech van bondskanselier Merkel.Beeld Nicola Zolin

De Griekse bevolking heeft het democratische recht om bezuinigingsbeleid af te wijzen en gelijktijdig wel onderdeel te blijven van de eurozone. De Nederlandse overheid zou dit recht moeten respecteren in plaats van ondermijnen, zoals momenteel gebeurt.

Samen met vele economen, zoals Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz, en talloze Europese burgerbewegingen benadrukken wij dat de enige oplossing voor de economische crisis in Griekenland het kwijtschelden van de Griekse schuld is, dat democratische principes bij de onderhandelingen moeten worden gerespecteerd en dat Nederland haar eigen belastingsysteem moet hervormen om een einde te maken aan erosie van de belastinggrondslag in Griekenland.

Het bezuinigingsbeleid dat Griekenland de afgelopen vijf jaar opgelegd heeft gekregen leidt niet tot economisch herstel, maar tot een humanitaire ramp en grote ongelijkheid. Veel onderzoeken tonen aan dat de Griekse terugbetaling van schulden vooral naar Europese banken is gesluisd ten koste van publieke diensten en investeringen.

Beeld epa

Menselijk leed

De publieke schuld van Griekenland ontstond niet door buitensporige publieke uitgaven, maar is veroorzaakt door een reeks van structurele problemen van het geliberaliseerde financiële systeem en de eurozone zelf, die leiden tot een fikse uitstroom van kapitaal en een drastische inperking van de mogelijkheden voor effectief crisisbeleid.

Het voorstel van de schuldeisers zonder ruimte voor schuldenkwijtschelding zal menselijk leed vergroten en economische alternatieven van Griekenland dwarsbomen. Elke suggestie dat de steunprogramma's gerechtvaardigd zijn omdat ze een einde maken aan lichtzinnige uitgaven in Griekenland, ontberen geloofwaardig bewijs gezien de enorme bezuinigingen van de afgelopen jaren.

Toonaangevende academici hebben onlangs verklaard dat zij 'verbijsterd zijn dat de belangrijkste hervormingen die de huidige regering heeft voorgesteld door het bezuinigingsbeleid worden ondermijnd, terwijl de EU-leiders daar juist hun medewerking aan zouden moeten verlenen: met name aan het uitbannen van belastingontwijking en corruptie.'

Beeld ap

Verantwoordelijkheid Nederland

De Griekse schuldencrisis is ook een fiscale crisis, voortgebracht door een mondiaal netwerk van belastingparadijzen die toestaan dat geld uit landen wegvloeit en de belastinggrondslag van die landen erodeert.

De Nederlandse regering heeft hier een bijzondere verantwoordelijkheid: Nederland is de op een na grootste investeerder in Griekenland, na Luxemburg. 80 procent van alle Nederlandse investeringen in Griekenland is afkomstig van brievenbusondernemingen, wat aangeeft dat ons land massaal door bedrijven en particulieren gebruikt wordt voor belastingontwijking in Griekenland.

In plaats van de Griekse regering te steunen door het hervormen van het beleid van de EU en Nederland dat deze kapitaalvlucht bewerkstelligt, hebben de schuldeisers - met een hoofdrol voor Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de eurogroep - voorgesteld dat de btw op voedsel, restaurants en toerisme wordt verhoogd, wat vooral de arme meerderheid van de Griekse burgers zal treffen.

Aanvullend bezuinigingsbeleid in de vorm van deregulering van de arbeidsmarkt, kortingen op pensioenen en verdere verlaging van de lonen in de publieke sector, verzwakken bovendien de concurrentie-kracht van het midden- en kleinbedrijf in Griekenland. De weerstand van de huidige Griekse regering tegen deze voorstellen is dan ook heel begrijpelijk.

Ondemocratisch karakter

Wij roepen de Nederlandse regering op het besluit te respecteren van het Griekse parlement om een referendum te houden over het laatste voorstel dat door de Europese schuldeisers is gedaan. Dit voorstel is in strijd met het politieke programma en de economische alternatieven van de Syriza-regering waarmee die op 25 januari een duidelijke verkiezingsoverwinning boekte.

Het antwoord van eurogroepvoorzitter Dijsselbloem om het voorstel van de schuldeisers te presenteren als een 'graag of helemaal niet'-voorstel, ontkent die politieke realiteit. Het verwerpen van de Griekse oproep tot een referendum en het buitensluiten van de Griekse minister van Financiën uit een daaropvolgende vergadering van de eurogroep is ondemocratisch en daarmee in strijd met een fundamentele norm die aan de basis ligt van de Europese Unie.

In feite wordt het ondemocratische karakter van de eurogroep zelf blootgelegd door het antwoord van haar secretariaat dat 'de eurogroep een informele groep is. Derhalve is deze niet gebonden aan verdragen of vastgelegde regelgeving. Hoewel gewoonlijk unanimiteit wordt aangehouden, is de president van de eurogroep niet gebonden aan expliciete regels'.

Beeld epa

Wij zijn van mening dat de voorstellen die Griekenland heeft gedaan geen bedreiging vormen, maar een kans zijn voor ons allemaal om de geest van Europese solidariteit en samenwerking nieuw leven in te blazen.

Dat is nodig om een echt alternatief te ontwikkelen voor de huidige aanhoudende schuldencrisis. We roepen de Nederlandse regering op om dit te erkennen en positief te reageren op de steeds luider wordende oproep voor een internationale conferentie om de huidige problemen op te lossen en de noodzakelijk democratische hervormingen uit te voeren om de uitkomsten van die conferentie te implementeren.

Wat de uitslag van het referendum ook zal zijn, Europa kan niet zonder Griekenland verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden