Kwetsbare kinderen

De blikken van de 85 kinderportretten in het regiokantoor van orthopedagogisch centrum Ambiq vertellen hun verhaal. Door hun licht verstandelijke beperking dragen ze vaak een traumatische bagage mee.

Kijk naar hun ogen. Als ze iets laten zien van de enorme, vaak traumatische bagage die ze zo jong al met zich meesjouwen, dan uit zich dat in hun blik. Wat tonen ze kwetsbaar, leeg, angstig, vijandig soms. 'Er zijn erbij die huilen zonder tranen', zegt Ina Kuipers, directeur Drenthe van orthopedagogisch centrum Ambiq.


Leren is vaak een probleem voor de kinderen op de foto's, informatie verwerken vraagt meer tijd. Daardoor snappen ze vaak niet precies wat er om hen heen gebeurt. Dat kan komen door een lager IQ, een psychische stoornis, gedrags- en ontwikkelingsproblemen óf door de complexe situatie thuis. Soms grijpt alles in elkaar, zegt Kuipers, en hebben ouders grote moeite om hun kind een goede en veilige opvoeding te geven.


Het zijn soms de ouders zelf die dan aan de bel trekken, maar het kan ook de leerkracht zijn die zich zorgen maakt, of de huisarts of Bureau Jeugdzorg. Hulp vanuit een mobiele polikliniek, daar proberen ze bij Ambiq altijd eerst mee te beginnen: hulpverleners gaan bij de kinderen langs, op school en thuis, om daar te observeren, te praten en te behandelen. Maar vaak is er al sprake van ernstige problemen en is thuis behandelen geen optie meer. Dan wordt via jeugdzorg en soms met tussenkomst van een kinderrechter besloten dat een kind moet worden behandeld op een interne plek. En komt het terecht in een van de centra van Ambiq, dat in Drenthe en Overijssel 550 opvangplekken heeft.


Het herstel van hun gewone leven staat voorop en daarom blijven ouders zoveel mogelijk betrokken bij de behandeling. Dat kan wel een jaar duren, zegt Kuipers, een zwaar en moeilijk jaar waarin ze, weg van huis, hun leven weer op de rails proberen te krijgen.


En midden in dat jaar is er een foto van ze gemaakt. 'We wilden stilstaan bij hun situatie', zegt Kuipers, 'en duidelijk maken dat we begrijpen dat het niet makkelijk voor ze is. Ze zitten in een situatie waar ze niet om hebben gevraagd. Met de foto geven we ze aandacht en leggen we een beeld vast van hun tijd hier.'


De hulp die ze krijgen, richt zich vooral op het vergroten van hun inzicht en op het verwerken van hun trauma's. De kinderen van Ambiq hebben niet altijd een logisch abc in hun hoofd: ze zien vaak alleen de verlokking, maar niet de gevolgen. Kuipers: 'Als je de wereld niet zo goed snapt en je wordt uitgedaagd, doe je eerder de verkeerde dingen. Niet uit kwaadaardigheid, o nee. Overal om ons heen loeren verleidingen en voor deze kinderen kunnen die een gevaar vormen. Het duurt een tijdje voordat ze dat in de gaten hebben. Ze weten vaak niet waar ze moeten stoppen. Bij ons leren ze dat.'


Jammer alleen dat Ambiq vaak het laatste redmiddel is, zegt Kuipers. 'Wij zouden veel eerder in beeld moeten komen, zodat we tijdig hulp kunnen bieden en misschien kunnen voorkomen dat kinderen uit huis moeten. Want dat is zo heftig, voor kinderen én ouders. Het veroorzaakt vaak een nieuw trauma.'


Zielig zijn de kinderen niet, waarschuwt ze. 'Ze beschikken vaak over een enorm incasseringsvermogen. Ze zijn sterker dan een gemiddeld kind omdat ze veel harder moeten vechten voor hun bestaan.' De vrolijkheid en levendigheid komen bijna altijd weer terug in hun leven. 'Wij helpen ze zo veel mogelijk om hun normale leven weer te herstellen en meestal lukt dat.'


Hun foto's hangen in het regiokantoor van Ambiq, in Hoogeveen: 85 zijn het er, in alle gangen van het gebouw. Ina Kuipers ziet de foto's iedere dag en toch blijven ze voor haar indrukwekkend. Achter elk beeld schuilt een wereld aan gebeurtenissen, zegt ze. 'De foto's vertegenwoordigen een groep kinderen in deze wereld die onze aandacht absoluut nodig hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden