Kwart hoogleraren wordt gesponsord

Bijna een kwart van de 5481 leerstoelen aan Nederlandse universiteiten wordt direct of indirect gefinancierd door externe partijen.

Van onze verslaggevers Michael Persson en Merijn Rengers

Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de financiering van hoogleraarsposten.

Het is nauwelijks te achterhalen welke professoren gesponsord worden. Behalve in benoemingsberichten weigeren de meeste universiteiten te publiceren welke bedrijven en stichtingen de werkzaamheden van hun hoogleraren financieren.

De vermenging van wetenschap en commercie brengt het gevaar met zich mee dat bedrijfsberichten als academische kennis in het publieke domein terecht komen. Zo hield een door melkproducent Campina gefinancierde bijzonder hoogleraar vorig jaar een oratie over hoe gezond melk was.

De opmars van extern gefinancierde hoogleraren en het gebrek aan openheid over wie hen betaalt, schaadt het aanzien van de wetenschap. Dat zegt VU-hoogleraar Martijn Katan, lid van de commissie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), die strenge regels bepleit om belangenverstrengeling tegen te gaan. ‘Het publiek ziet hoogleraren steeds meer als spreekbuizen van het bedrijfsleven.’

Overheden en bedrijven financieren hun eigen hoogleraar via een bijzondere leerstoel of door een medewerker in deeltijd bij een universiteit te detacheren. In de meeste gevallen worden de externe hoogleraren formeel ingehuurd door een aan de universiteit gelieerde stichting, die geld aantrekt van bedrijven, alumni en andere donateurs.

Van de leerstoelen die direct betaald worden door externe partijen, wordt ruim een kwart gefinancierd door het bedrijfsleven. Ook zorginstellingen en de overheid betalen tientallen professoraten. DSM en de Rabobank zijn de grootste sponsors: zij financieren ieder 15 bijzondere of parttime hoogleraren.

Zaterdag in het katern Kennis: Een professor van WC-eend

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden