Kwaliteit kindergebit holt achteruit

Het gaat steeds slechter met de gebitten van peuters en kleuters. Tandartsen en kaakchirurgen zien een toenemend aantal kinderen met ernstige tandproblemen. 'Ik heb nog nooit zoveel verrotte peutergebitten gezien als nu', zegt hoogleraar kaakchirurgie Ruud Bos van het UMC Groningen.

In het UMCG wordt wekelijks bij zo'n tien jonge kinderen het volledige melkgebit verwijderd, zegt Bos. 'Het gebeurt regelmatig dat we bij een kind van tweeënhalf onder narcose zijn hele gebit weg moet halen omdat er bij de ouders nul komma nul aandacht is geweest voor het kindergebit. Kinderen hebben soms hun hele mond vol met zwarte, weggerotte stompjes.'

En dan gaat het nog 'maar' om het melkgebit. 'Het allerergste is om kinderen terug te zien komen die je als kleuter ook al op je tafel hebt gehad om het gebit te verwijderen', zegt Bos. 'Die komen dan terug om het blijvend gebit weg te halen. En daarna krijgen ze vaak ook weer problemen met de implantaten. Als ze die niet schoonhouden, vallen die er ook uit.'

Het probleem: er zijn nauwelijks goede cijfers. De laatst bekende getallen van TNO dateren uit 2005. Daaruit blijkt dat de 5-jarigen in 2001 gemiddeld 4,1 gaatje per gebit hadden. In 2005 groeide dat naar 4,6. Het aantal kinderen met een cariësvrij gebit daalde van 51 naar 44 procent.

Dat het zo slecht gaat komt deels door de lakse houding van ouders, zegt Cor van Loveren, bijzonder hoogleraar preventieve tandheelkunde van de UvA. 'Ouders die door fluorbehandelingen zelf goede gebitten hebben gekregen, gaan er vaak vanuit dat het het bij hun eigen kinderen ook wel goed gaat.'

Halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw werd fluor geïntroduceerd in tandpasta, tabletjes, en in behandelingen. Ook werden campagnes gevoerd. Daarna ging het aantal gaatjes flink omlaag. 'Maar daardoor zijn we met zijn allen in slaap gesust', zegt Bos.

Regelmatig ziet hij kinderen met abcessen in hun kaak als gevolg van door rotting afgebroken tanden en kiezen. 'We hebben jaren gehad dat het zeldzaam was. Nu zien we ze elke week. Bij volwassenen kunnen die abcessen zo uit de hand lopen dat ze op de intensive care belanden om beademd te worden. De laatste jaren zijn er zelfs mensen aan overleden.'

Onvoldoende poetsen is dé boosdoener, zegt Van Loveren. 'We hebben wel eens opnamen gemaakt van ouders die de tanden poetsten van hun kinderen. Zelfs al poetsten ze twee minuten, de tijd dat die tandenborstel effectief in de mond zat, was maar een fractie daarvan. Zeker niet meer dan dertig seconden.'

Ouders lijken er steeds meer moeite mee te hebben de tanden van hun kinderen te poetsen. 'Want ja, kinderen stribbelen tegen, draaien hun hoofd weg, hebben er geen zin in. Als je dan als ouder niet genoeg overwicht hebt, of niet genoeg energie, of te weinig interesse, dan gebeurt het dus niet goed.'

In het UMCG ziet Bos ook ouders die niets doen omdat ze denken dat het toch geen zin heeft. 'Dat zijn mensen die zelf heel jong een prothese hadden en denken dat het erfelijk is. Dat hun kind er niks aan kan doen. Maar dat is allemaal onzin. In principe is cariës honderd procent te voorkomen.'

Tot kinderen 12 jaar zijn, zouden ouders volgens hem regelmatig moeten controleren. Ook het aantal snoepmomenten per dag moet omlaag. 'Als mensen in staat zouden zijn het met een borstel goed schoon te houden, is dat snoepen niet zo erg. Maar omdat dat blijkbaar niet kan, moet je er wél op letten. Want elke keer dat je snoept, werkt het twee uur lang door in je mond.'

Zuigfles
'Sommige ouders doen hun kind zelfs met een zuigfles naar bed', zegt Van Loveren. 'En dan werkt het de hele nacht door. Het is vooral erg als er zoete drank in zit.'

Van de gaatjes bij kinderen is volgens hem maar 17 procent gevuld. 'Dat is echt laag. Sommige tandartsen doen dat omdat ze het kind een traumatische behandeling willen besparen. Maar sommige tandartsen vullen de gaatjes bij kinderen niet omdat ze het gewoon te druk hebben. Bij een kind kost het veel meer tijd dan bij een volwassene.'

In dat geval lijden kinderen pijn en is het wachten tot het melkgebit uitvalt. 'Dan begin je in principe opnieuw. Maar vaak zijn er al zo veel slechte gewoonten aangeleerd dat het niet beter gaat. En als je in het melkgebit grote gaten hebt, dan komen nieuwe tanden er altijd scheef in te zitten. Dat worden allemaal orthodontiekinderen.' (Tekst Maud Effting)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden