Kwakzalf

elk woord moet verdwijnen, vroeg DWDD zich groepsgewijs af, nu de diverse verkiezingen van 'Het woord van het jaar' weer voor de deur staan. 'Complementaire geneeskunde', opperde tafelgast professor ('kankeronderzoeker') René Bernards. Daar bestond namelijk al een woord voor: kwakzalverij. Complementaire geneeskunde is geen geneeskunde want het geneest niet en is niet complementair, want het voegt niets toe. Een terecht betoog.


Misschien kan Bernards ook televisie eens diagnosticeren. Afgelopen zaterdag zond RTL 4 Life is beautiful uit, een van die wezenloze commerciële dagprogramma's waarin de kijker tussen de supersonische 3D uiensnijders door wordt belaagd door obscure witte jassen uit mooimaakklinieken. Er waren toch nog 64 duizend kijkers voor.


Zij zagen een rommelig geklede man van DNH Research, 'een bedrijfje die bepaalde homeopathisch-achtige producten maakt', zei hij. Ampullen tegen chronisch vermoeidheidssyndroom en de tekenbeetziekte. Twee keer per dag vier korreltjes en binnen zeven weken is de patiënt genezen.


Het riekte al naar de neutronenkorrels tegen scheurgras van het roemruchte duo Jacobse en Van Es, maar de argeloze kijker kon niet zien wie deze dokter was: René Broekhuyse, een van de (uit het ambt gezette) behandelaars van actrice Sylvia Millecam, in 2001 overleden aan de gevolgen van borstkanker.


RTL distantieerde zich later: Life is beautiful wordt gesponsord en gemaakt door een buitenproducent. RTL controleert maar nauwelijks wat er onder de eigen vlag wordt uitgezonden. Kwakzalverij dus.


Nog een voorbeeld. Holland 's got Talent - het programma doet er alles aan het gesprek van de dag te zijn. Nu niet over de afhaalchinees van Gordon, maar over een andere act. Afgelopen zaterdag kwam een man met gitaar op, een vrouw aan zijn zijde. Joop (76) en Jessica uit Haarlem. De twee zongen, niet al te best, een liedje: 'De Hordeloper, uit de musical De Hordeloper'. Ging over een hordenloper, zei Joop. Ze lagen er snel uit.


Joop was Joop Visser, alias Jaap Fischer - u weet wel: van het prachtlied De Volkskrant is een kutkrant. Leuke stunt. Het punt: noch Chantal Janzen, noch Gordon leek het door te hebben. Droef, maar dat kan nog, al werd het hen ook naderhand kennelijk niet verteld. Ongeloofwaardiger was dat ook presentator Robert ten Brink (58) Joop niet leek te herkennen. Ten Brink heeft er de leeftijd voor en deed ooit kleinkunstacademie. Maar deed ook nu weer mee aan de constante dans om de werkelijkheid.


Zondag sloot BNN's Spuiten en slikken een reeks af met een actie van verslaggeefster Geraldine Kemper. In twee afleveringen ging ze undercover als escortgirl, om te ervaren hoe dat is - alles voor lekkere tv. Haar eerste huisbezoek aan een klant werd met verborgen camera gefilmd. Vanaf het toilet sprak ze de kijker toe over haar angst voor het moment suprême. Steeds zag je Kemper zitten op de bank naast haar half ontklede klant, maar om de tien seconden volgden shots vanuit het toilet waarin Kemper de situatie met trillende bovenlip becommentarieerde. De kijker werd geacht zich niet af te vragen hoe die positiewisseling zo snel kon verlopen, maar het kan niet anders dan dat de toiletshots later (en heel ergens anders) zijn opgenomen en ingemonteerd.


Misschien is dat een kernprobleem van het medium tv: de patiënt vertoont (op sommige plekken) een ziekelijke neiging tot kwakzalven en zo te vervallen in complementaire televisie. Zijn daar ampullen voor?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden