Kustdorpen tegen aanleg tweede Maasvlakte

'Wij zitten in de frontlinie van de uitbreiding van de haven van Rotterdam', stelt wethouder M. Groenewegen (VVD) van Westvoorne....

JELLE BRANDSMA

Van onze verslaggever

Jelle Brandsma

ROTTERDAM

Groenewegen doelt op de plannen die Rotterdam maakt voor de aanleg in zee van een tweede Maasvlakte. Tweeduizend hectare industrieterrein en 750 hectare natuurgebied moet het gebrek aan ruimte voor de haven opheffen. Kosten: vijf tot acht miljard gulden. Het nieuwe terrein moet grenzen aan de eerste Maasvlakte die in de jaren zeventig werd aangelegd. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat reist momenteel stad en land af op de inspraak te organiseren onder de titel Verkenningsfase Ruimteprobleem Mainport Rotterdam.

Westvoorne laat zich daarbij niet onbetuigd. Groenewegen stoort zich nog het meest aan 'de arrogantie van de stad'. Zij zegt: 'Als je een vinger uitsteekt, pakt Rotterdam de hele hand.' De gemeente Westvoorne aan de Noordzeekust, ten zuiden van Europoort, telt ruim dertienduizend inwoners. In het zomerse hoogseisoen verdubbelt de bevolking door het hoge aantal recreanten op het strand en in de duinen.

Regelmatig ligt Westvoorne met Rotterdam in de clinch. De bevolking is achterdochtig, zegt Groenewegen. 'De ontwikkeling van de mainport schijnt boven alles verheven te zijn. Soms wordt het ons bijna kwalijk genomen dat we kritische vragen stellen.'

Niet voor niets steeg de plaatselijke politieke partij Gemeentebelangen bij de recente verkiezingen naar zeven zetels. De aanleg van een tweede Maasvlakte is voor de inwoners van Rockanje en Oostvoorne alleen te pruimen onder voorwaarden, zegt Groenewegen streng. 'Wij erkennen het belang van de haven, maar willen geen aantasting van ons gebied, de tuin van Rijnmond. Vele Rotterdammers komen hier voor recreatie.'

In de planologische studies moet de economische positie en de leefbaarheid worden versterkt. Rotterdam meent dat het gebied aantrekkelijker moet worden om te wonen zodat ook dienstverlenende bedrijven zich in de regio willen vestigen. Maar volgens het aangrenzende Westvoorne krijgt de economie veel meer aandacht dan de leefbaarheid.

Voor het eerst is er inspraak van de bevolking en belangengroeperingen voordat een concreet plan klaar is. 'Dat is even wennen, maar op den duur beter', zegt N. van den Berg, belast met het Maasvlakte-project voor het gemeentelijk havenbedrijf Rotterdam en Rijkswcussiëren of het wel nodig is en kan alleen nog gepraat worden over hoe die tweede Maasvlakte er uit moet zien.' Het kabinet beslist in april over de tweede Maasvlakte en wilde een nut-en-noodzaak-discussie, omdat na het besluit de Betuwespoorlijn aan te leggen een storm van protest opstak.

Behalve naar uitbreiding van de haven op een tweede Maasvlakte wordt volgens Van den Berg ook gekeken naar alternatieven, bijvoorbeeld de mogelijkheden om het bestaande havengebied beter te benutten. 'Kun je containers hoger opstapelen? Kan tankopslag onder de grond?', zegt hij.

'Je moet iets doen om de concurrentiepositie van Rotterdam te versterken', vindt Van den Berg. Het laden en lossen van containers, distributie, chemie en recyclingbedrijven hebben meer ruimte nodig. 'Veel chemische bedrijven willen investeren in West-Europa. Als wij geen ruimte kunnen bieden, gaan ze naar elders. Ook bedrijven die al in Rotterdam zitten, moeten kunnen uitbreiden.'

'Sommige activiteiten kunnen ook in Venlo of Vlissingen een plek vinden, maar de motor van de economie moet op gang blijven en dat is Rotterdam. Als we niks doen komen we in een neerwaartse spiraal', vindt de directeur. 'Een deel van de industrie, wil per se in Rotterdam zitten', zegt I. Boeckhout van het Nederlands Economisch Instituut (NEI). 'Die hebben behoefte aan een maritieme infrastructuur of diep vaarwater. In Moerdijk is niet veel ruimte meer en in Terneuzen ook niet. De Eemshaven heeft wel plek. Niet voor niets; dat is geen geliefd terrein.'

Milieu-organisaties in Rijnmond zijn op voorhand tegen de aanleg van een tweede Maasvlakte. Onder invloed van het zoute zeewater groeien in het Voornes duingebied zeldzame planten zoals de parnassia, gentianen en orchideeën. Met een tweede Maasvlakte voor de kust is dat afgelopen, zo vrezen zij.

Directeur Van den Berg van het havenbedrijf relativeert de schade die Voornes Duin zou oplopen. 'Wat is uniek? Ik kom daar niet uit. Er zijn mensen die zitten in havengebied te recreëren. Ook Voornes Duin is ontstaan door menselijk ingrijpen. Het gebied zal veranderen, maar blijft uniek. Bovendien is in de plannen voorzien in de ontwikkeling van 750 hectare nieuw natuurgebied. Dat is ook weer uniek.'

De haven van Rotterdam levert 10 procent van het nationaal inkomen op, zo staat een verkennende studie over de tweede Maasvlakte: 'Iedere tien gulden die in de haven wordt verdiend levert elders nog eens 35 gulden op.' In de haven werken 68 duizend mensen. Indirect levert het gebied 300 duizend banen op, waarvan 100 duizend in de regio Rotterdam.

Boeckhout meent dat van een tweede Maasvlakte voor de werkgelegenheid in de Rotterdamse regio geen wonderen verwacht kunnen worden. 'Het levert wel banen op, maar de ontwikkeling van de stedelijke economie in de stad is veel belangrijker.'

De tweede Maasvlakte brengt veel extra vrachtwagens op de weg. Uit een enquête blijkt dan ook dat de bevolking de milieuvervuiling en toename van het autoverkeer de belangrijkste bezwaren vindt van de tweede Maasvlakte. Van den Berg maakt zich weinig zorgen. De snelweg A 15, ten zuiden van Rotterdam, wordt verbreed, betoogt hij en door meer 's nachts te rijden, kan het verkeer beter worden gespreid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden