Kunst

Met het omdraaien van een grote gouden sleutel verrichtte koningin Beatrix zaterdag niet zozeer de opening als wel de lancering van het Rijksmuseum. Gillende keukenmeiden, mitrailleurvuur vanaf de dakrand, roodwitblauwe rook, en toen dat kolossale oranje rookgordijn. Het Rijksmuseum afgevuurd, internationale hoogte in.


Merkwaardigerwijs werd deze apotheose van tien jaar stadsleed niet live op (landelijke) televisie uitgezonden, maar moest de kijker het doen met de samenvatting 's avonds. De NOS is in staat alles opzij te zetten voor een hele sportzondag, maar een uurtje live kon er op zaterdag kennelijk niet vanaf.


'Alsof het geen enkele inspanning gekost heeft', concludeerde de Spaanse architect Ortiz aan het einde van het slotdeel van Het nieuwe Rijksmuseum, het bloedstollende vierluik over de slepende verbouwingsperikelen, door Oeke Hoogendijk.


Het was opnieuw van een thrillerachtige spanning die je tot het laatst aan het scherm gekluisterd hield, overigens mede door de muziek van Maurice Horsthuis.


Nu was er tussen de Franse en Spaanse architecten wrevel over de procedure rond het kleurenschema van de muren. Toen de verf erop zat, schenen de gipsplaten erdoorheen. Terwijl de parketvloer al was gelakt, werden muren opnieuw gestuct. Tijd drong.


Even daarvoor haalden de verenigde fietsers het bloed nog onder de nagels van de museumdirecteur. Vrolijk tierend: 'Die fietsers: schei nou toch uit; fiets er omheen, man. Kom op!' Mistroostig: 'Ik ben meer met fietsers bezig dan met Rembrandt. Dat is mijn lot.' Hij lachte cynisch bij de zoveelste hoorzitting met protesterende fietsers. Toen de strijd in het 'democratische gekkenhuis' verloren was en het tunneltje ook voor fietsers open zou blijven, spuwden zijn ogen vuur. 'Hoera. Het hatsekidee van de Amsterdamse tofheid. Moet kunnen. Nou, lekker.'


In de ontroering van de medewerkers aan het eind over het eindresultaat, zat ook de ontlading van tien jaar vechten tegen de barre werkelijkheid. Met die combinatie van realiteit versus de verre droom maakte Hoogendijk een documentaire die nog eens in de prijzen gaat vallen, al was het maar bij tv-critici.


Jammer dat in Hoogendijks vierluik de haast militaire campagne ontbrak waarmee het vernieuwde Rijksmuseum aan de wereld verkocht ging worden. Van eindeloze reeksen BN'ers over hun topstuk tot talloze kleurenbijlagen in internationale kranten en bladen, het Bijenkorfmagazine, de Donald Duck en pakken melk: ergens in het Rijksmuseum schuilt een parel van pr.


Omdat ware kunst grenzen overschrijdt, werd ook zaterdag bij de NOS een grens verlegd. 'Anchor' Astrid Kersseboom presenteerde voor de gelegenheid de hele avond in een satijnen 'artdress' met daarop de levensgrote beeltenis van Breitners Meisje in witte kimono, te bezichtigen in het Rijks.


De museumwinkel had royaal uitgepakt: even later bleek prinses Marilène, boegbeeld van de Vrienden van het Rijksmuseum, exact hetzelfde jurkje te dragen.


Het verhoogde de feestvreugde bij de NOS ongetwijfeld, maar de aandacht van deze kijker voor het wereldnieuws was wat afgeleid. Maar ja: dat nieuws moet verpakt, dus waarom niet in cultureel correct cadeaupapier.


Het vervolg van dit stilistische novum aan de NOS-burelen laat zich overigens raden. Volgens de jongste beleidsnota zal Rob Trip de eerstvolgende carnavalsdag presenteren in strak getailleerde boerenkiel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden