Kunstschatten

In het weekeinde van 12 en 13 april maakten plunderaars gebruik van het machtsvacuüm in Irak om, al dan niet georganiseerd, het Nationale Museum van Irak in Bagdad te vernielen en leeg te roven....

Met hulp van internet wordt actie ondernomen om zoveel mogelijk gestolen spullen terug te vinden. Het Oriental Institute van de Universiteit van Chicago (www-oi.uchicago.edu) bouwde in alle haast een website waarop foto's en beschrijvingen staan van de artefacten van het Nationale Museum. Welke daarvan daadwerkelijk zijn verdwenen, is nog niet duidelijk.

Zelfs Interpol (www.interpol.

int), dat meldt aandacht te hebben voor de diefstallen, verwijst naar deze door studenten opgezette databank. Het kunsttijdschrift The Art Newspaper (www.theartnewspaper.com) biedt inmiddels een soortgelijke lijst.

De overzichten moeten voorkomen dat de goederen op de kunstmarkt verdwijnen. Ze zijn uiterst waardevol, want dateren van het begin van de menselijke beschaving in het oude Mesopotamië. Archeologen en musea spreken daarom op veel websites hun afschuw uit. Lees bijvoorbeeld de open brief van het Archaeological Institute of America (www.archaeological.com) en de verklaring van het British Museum (www.thebritishmuseum.ac.uk/newsroom).

In dat museum zal dinsdag een internationale bijeenkomst plaatshebben over wat er verder aan actie kan worden ondernomen. Daarmee wordt een vervolg gegeven aan de spoedconferentie die de VN-cultuurorganisatie Unesco (www.unesco.org) op 17 april hield over de kunstschatten van Irak. Er werd onder meer besloten een inventarisatie-missie naar Irak te sturen. De Unesco-site houdt het nieuws over Irak goed bij.

Op de werelderfgoedlijst van Unesco (whc.unesco.org) staat momenteel één Iraaks cultuurgoed: de resten van de stad Hatra uit het begin van de jaartelling. Irak staat echter vol belangrijke historische plekken, zoals de steden Ur, Nineveh en Babylon. De politieke omstandigheden van de afgelopen decennia, zo staat uitgelegd op de site, hebben opname op de lijst van deze plekken verhinderd. Er is al wel een kandidaatlijst.

Het is nog steeds erg onduidelijk wat er precies is verdwenen uit de verschillende musea, bibliotheken en vindplaatsen. De in Amerika werkzame Belgische archeoloog Francis Deblauwe houdt op zijn uitgebreide site (cctr.umkc.edu/user/fdeblauwe/) dagelijks het laatste nieuws bij uit de internationale media.

Hetzelfde geldt voor het Amerikaanse tijdschrift Archaeology Magazine (www.archaeology.org) - dat ook artikelen biedt over plunderingen van vóór de oorlog - en Arts Journal (www.artsjournal.com).

Wie meer wil weten over de geschiedenis van Irak en eerdere beschavingen in hetzelfde gebied, kan op verschillende sites terecht. Uitgebreide informatie is bijvoorbeeld te vinden bij Arab Gateway (www.al-bab.com).

Het British Museum heeft een mooie site over Mesopotamië, Assyrië, Babylonië en Sumerië (www.mesopotamia.co.uk). Op een oude site van de universiteit van Innsbruck (info.uibk.ac.at/c/c6/c616/museum/museum.html) is ook een plattegrond van het museum van Bagdad te vinden. Wie wil weten hoe Babylonische schatten in het Pergamom Museum in Berlijn zijn terechtgekomen, moet kijken op www.smb.spk-berlin.de.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld het ministerie van Olie werden de musea van Irak niet meteen beschermd door Amerikaanse soldaten. Daar staan geen sancties op: de VS heeft nog steeds niet de Haagse Conventie voor de bescherming van cultureel eigendom tijdens een gewapend conflict uit 1954 (www.unesco.org/culture/legalprotection) ondertekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden