KunstRAI

Het egalitarisme sloeg toe. Totale versnippering in de kunstbeurswereld is een feit.

Nederland is een egalitair land. Democratisch, volgens de een. Overgedemocratiseerd volgens de ander. Je kan ook zeggen: totáál versnipperd. In politieke partijen, vakbewegingen, stedelijke besturen, belangenverenigingen. Het wemelt van de organisaties die grote en (vooral) kleine groepjes mensen vertegenwoordigen. Het zal wel met de vlakheid van ons landschap te maken hebben: overal zie je al snel iemand staan die nog níet een stem heeft. En die gehoord en dus gerepresenteerd moet worden.


In de wereld van de beeldende kunst is het precies zo. Met name dankzij de voortwoekerende hoeveelheid kunstbeurzen.


Volgende week opent de KunstRAI. Voor de 29ste keer. Het is de moeder aller beurzen in Nederland. Ooit opgezet door de visionair-slash-ondernemer-slash-galeriehouder-slash-kunstpionier Wim van Krimpen. De KunstRAI - je ging er, als liefhebber en professional, naar toe voor een opfrisbeurt. Om te zien wat de nationale (en handjevol buitenlandse) galeries aan verse waren te bieden hadden. Een soort huishoudbeurs met nieuwe producten, maar dan van artistieke herkomst. Het was een instantsucces. Eindelijk had ook Nederland zijn eigen handelsknooppunt voor kunstenaars, galeries en verzamelaars. Net als in Basel of Keulen.


Maar na verloop van tijd sloeg ook hier het egalitarisme toe, uit een roep om meer democratisering en erkenning. In 1995 was er al een eerste afsplitsing: Art Amsterdam in de Beurs van Berlage, speciaal voor galeries met een 'gelijke mentaliteit', die 'risico's' wilden nemen met 'gewaagde presentaties'. Alles wat de KunstRAI volgens de organisatoren niet bood. Twee jaar later volgde op het Westergasfabriekterrein de Kunstvlaai. Opgezet door toenmalig directeur van het Sandberg Instituut, Jos Houweling, en bedoeld voor onafhankelijke kunstinstellingen, kunstenaarsinitiatieven en net afgestudeerde academiestudenten.


Inmiddels zijn daar andere bijgekomen. Te weten: Realisme, 'dé kunstbeurs voor hedendaagse figuratieve kunst' in de Amsterdamse Passenger Terminal.


Art Rotterdam, in de Rotterdamse Cruise Terminal (volgende jaar voor het eerst in de Van Nellefabriek).


Unseen, de beurs voor internationale fotografie, vorig jaar geopend in de Westergasfabriek.


Open Art Fair, een beurs 'van hedendaagse kunst voor alle kunstliefhebbers' in de Utrechtse Jaarbeurs.


Amsterdam Drawing, de beurs speciaal voor, inderdaad, tekenkunst.


Unfair, voor opkomend, onafhankelijk, individeel, jong talent, in de Amsterdamse Loods 6.


Ook de KunstRAI zelf ontkwam niet aan alle vernieuwingsperikelen. In 2006 veranderde het zijn naam in Art Amsterdam, wat niets te maken had met het initiatief uit 1995. Wél met de internationale aspiraties: de beurs moest zichtbaarder worden voor buitenlandse galeries en kopers. Toen directeur Edo Dijksterhuis vorig jaar in die ambitie zijn hand overspeelde, was het einde snel in zicht. Gevolg: in 2012 beleefde de oude kunstbeurs in de RAI zijn doorstart.


Wie het ondertussen allemaal nog begrijpt, mag het zeggen. Wat nog ontbreekt is een beurs voor mond- en voetschilders met een 'gelijke mentaliteit'. Voor roodharige beeldhouwers die 'risico's' willen nemen. Of linkshandige pottenbakkers die een 'gewaagde presentatie' willen maken.


De versnippering van Beursland Nederland is inmiddels een feit. En geen buitenlander die het zal begrijpen. Die kan maandelijks naar Nederland afreizen voor weer een beurs die de 'pluriformiteit van het rijke Nederlandse aanbod van beeldende kunst, vormgeving en design weerspiegelt', zoals de KunstRAI zich afficheert. Maar wat die pluriformiteit inhoudt, dat weten we inmiddels wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden