Reportage Museumbezoek

Kunstmuseum Den Haag haalt de bewoners op: zo krijg je de buurt wel het museum in

Rondleiding langs schilderijen van Monet tijdens een avond voor de inwoners van de stadsdelen Laak en Centrum in het Kunstmuseum Den Haag. Beeld Jiri Büller

De drempel bij musea moet omlaag, vindt de Tweede Kamer. Helpt één dag per maand gratis toegang? Nee, aldus het Kunstmuseum Den Haag. Wel een leuke avond met gratis busvervoer voor elke wijk.

Op het bankje voor de Victory Boogie Woogie heeft Maria Germana het beroemdste werk van Piet Mondriaan even helemaal voor zichzelf. ‘Zo mooi, die kleuren en vormen, het is… magnífico.’ Ze kwam 33 jaar geleden uit Colombia naar Den Haag (‘de liefde achterna’). Vanavond is ze via haar buurthuis door het museum uitgenodigd. ‘We zijn samen met buren een avondje uit. We zijn met de bus opgehaald en worden weer thuisgebracht, echt geweldig.’

In totaal 21 bussen stoppen woensdag na sluitingstijd voor het Kunstmuseum (voorheen Gemeentemuseum). Te gast zijn zo’n duizend inwoners uit de stadsdelen Laak en Centrum. Van Turks-Nederlandse gezinnen tot Hindoestaanse echtparen, van een jong stel arbeidsmigranten uit Polen tot een club meiden die zich Urban Chicks With Brains noemen. Van deelnemers van de taalschool in Spoorwijk die Nederlands leren, tot een groep dak- en thuislozen.

De meeste bezoekers zijn nog nooit eerder in het museum geweest. Juist die doelgroep wil het Kunstmuseum graag bereiken. ‘We organiseren deze stadsdeelavonden vanuit de gedachte dat het museum en de kunstwerken eigendom zijn van de stad en dus van alle inwoners’, zegt adjunct-directeur Hans Buurman. ‘Maar trekken we wel al die bewoners? Nee, dat doen we niet. Dat is ook een illusie. Wel willen we dat achter elke voordeur een keer de vraag is gesteld: gaan we naar het museum?’

Sinds tien jaar organiseert het museum daarom deze avonden. Er zijn rondleidingen, er kan geschilderd worden, er is muziek en dans. Per keer worden alle inwoners van een of twee stadsdelen uitgenodigd. ‘Die formule wordt steeds bekender’, zegt Buurman. ‘In november trokken we met vier stadsdeelavonden ruim 4.500 bezoekers.’ Het museum betaalt het programma uit de eigen inkomsten. Daarnaast draagt de Mondriaan Business Club, een bedrijvennetwerk, elk jaar 50 duizend euro bij.

Rondleiding bij de expositie van Monet tijdens de Stadsdeelavond in het Kunstmuseum Den Haag. Beeld Jiri Büller

Na een ontvangst in de tuinzaal, waar de wethouder van dienst het grappig vindt om te vertellen dat de Victory Boogie Woogie ‘héél veel geld’ heeft gekost en dus niet in de tas mag worden gestopt (‘laten hangen dus!’), verspreiden de bezoekers zich in het door Berlage ontworpen gebouw. Er worden vanavond wat meer selfies gemaakt dan in de reguliere openingstijden. Bij de roze waterlelies van Monet, bij de maquettes van Piet Mondriaan (‘zo, lekker huisje!’) en bij een tegeltableau van Jan Toorop.

‘Nou, zulke gouden schoenen zou ik wel willen hebben. Ik heb niks met musea, maar dit vind ik wel grappig’, zegt Melany Hadders bij een vitrine van Let’s Dance, een expositie over dansmode van tutu’s tot patta’s (sneakers). ‘Bij een museum denk ik vooral aan schilderijen, dit verwacht je niet’, zegt Hadders. Straks treedt ze in de tuinzaal op met dansstudio Beweigi. ‘Anders was ik hier niet geweest, dat zeg ik eerlijk.’

Het weghalen van drempels bij musea is een geregeld terugkerende discussie. PvdA-leider Lodewijk Asscher kreeg deze week brede steun in de Tweede Kamer voor een onderzoek of er nieuwe bezoekers naar rijksmusea komen indien ze één dag per maand gratis open zouden zijn. De gedachte is dat de hoge toegangsprijzen veel mensen afschrikken, terwijl cultureel erfgoed voor iedereen toegankelijk moet zijn.

Of gratis toegang een keer in de maand daar aan bijdraagt, is volgens Brits onderzoek de vraag. Het leidt vooral tot herhaalbezoek, maar niet zozeer tot bezoek van nieuwe doelgroepen. Ook adjunct-directeur Hans Buurman van het Kunstmuseum (geen rijks-, maar gemeentelijk museum) ziet weinig heil in een dergelijke oplossing.

‘Ik denk niet dat het gaat helpen. Bij ons werkt het heel sterk dat mensen in hun buurt horen: ik heb iets leuks voor je. De drempel zit niet in de kosten, want inwoners van Den Haag met een laag inkomen mogen nu al gratis bij ons naar binnen met de Ooievaarspas. De echte drempel halen we weg door het gratis busvervoer. En door ons best te doen om de mensen nieuwsgierig te maken met een leuk programma.’

Dat gaat niet vanzelf. Voor de stadsdeelavonden bouwde het museum sinds 2009 een netwerk van ‘ambassadeurs’ op in de wijken: buurthuizen, bibliotheken, winkeliers, badmeesters, buurtmoeders, noem maar op. ‘Dat netwerk is inmiddels echt gigantisch’, zegt Buurman. ‘Zonder hun enthousiasme en het gratis busvervoer lukt het echt niet.’

Rond half negen rijden de 21 bussen weer terug naar Laak en het Centrum. ‘Het is hier zo groot, we hebben vandaag nog geen kwart gezien’, zegt een jonge vrouw tegen een vriendin, terwijl ze bij de garderobe nog een blik werpt op een plattegrondje. ‘Wat een doolhof, het lijkt wel de Ikea.’

Lees verder

Alle kinderen moeten tijdens hun schooltijd het Rijksmuseum in Amsterdam en het Binnenhof bezoeken - aldus regeerakkoord van 2017. Nu al is het daar behoorlijk druk.‘Sinds onze heropening in 2013 zeggen we al dat we alle kinderen de Nachtwacht willen laten zien.’

De tentoonstelling Let’s Dance laat zien hoe innig mode en dans met elkaar verbonden zijn: modeontwerpers worden vaak geïnspireerd door dans en vice versa. Van een klassiek balletkostuum tot een sportieve, witte badstof trui met Louis Vuitton-logo – een recent ontwerp van Virgil Abloh, dat de invloed van de hiphopcultuur op het modebeeld laat zien. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden