Kunstmensen met een eigen wil

Dag Robert. Warm is het hier, niet?..

- 'Wij hebben het toch al over het weer gehad? Volgens mij ben jij een beetje saai.'

Bot? Normaal gesproken misschien wel, maar niet op de tentoonstelling Future Body in het Museon, Den Haag, die op 1 mei openging. Daar levert het antwoord vooral gegrinnik op. Robert is namelijk een ad remme robot, waarmee je kunt chatten. Menig bezoeker kijkt echter flink op zijn neus als hij Robert wil uithoren over het een of ander. Voor hij het weet, zijn de rollen omgedraaid en ligt hij zelf onder vuur.

Wie dan de grond te heet onder de voeten wordt, kan snel doorlopen naar een van de andere onderdelen. Keus genoeg: het zijn er dertig, verdeeld in drie zones. Virtual Man laat zien hoe je met behulp van informatietechnologie iemand kan identificeren. Natural Man richt zich op de effecten van de biotechnologie op de mens. En Robot Man neemt een kijkje in de toekomst op het gebied van de elektronica.

Interactiviteit staat in de tentoonstelling voorop. Dat merkt een bezoeker al bij binnenkomst. Hij moet zich aanmelden bij een computer, die vervolgens een tijdelijke identificatiekaart aanmaakt. Deze is nodig om toegang te krijgen tot sommige computers.

Ken ik jou niet ergens van?, vraagt een computer bij de eerste opstelling en hij maakt meteen een foto. Nee, ik heb u niet eerder ontmoet, besluit hij op basis van het beeld. Als extraatje toont hij, op welk eerder slachtoffer de gebruiker het meest lijkt. Een meisje met een bril krijgt hierbij een oudere vrouw te zien met ongeveer dezelfde uilenbrillenglazen. Een twijfelachtige identificatiemethode, zoveel is zeker.

Via een computerspel dat werkt met spraakherkenning, belanden bezoekers vervolgens in de wereld van Natural Man. Een zone die erg veel publiek trekt, omdat - zo is de bedoeling - de mensen er een blik kunnen werpen in hun eigen toekomst. Bij Doctor Future bijvoorbeeld, kan virtueel op doktersbezoek woren gegaan. Een computer laat er zien hoe bezoekers er over twintig jaar uitzien. En met een soort fruitautomaat is te bepalen welke eigenschappen hun kinderen later hebben.

Erg populair is een leugendetector die aan de hand van foto's registreert tot wie je je het meest voelt aangetrokken. Enigszins beschaamd kijkt een man van ongeveer dertig in het rond als blijkt dat hij op een kale neger valt, terwijl hij vooraf aangaf een voorkeur voor vrouwen te hebben. 'Die test reageert veel te traag', verontschuldigt hij zich en maakt zich snel uit de voeten.

In Robotland wordt het publiek op de hoogte gebracht van de stand van zaken op het gebied van genetische manipulatie en kan het spelen met intelligente robots. Eén reageert op licht, een ander op geluid. Aibo, de robothond, is ook van de partij. Die is zo geavanceerd, dat hij een eigen willetje lijkt te hebben. Maar dat kan toch niet? Of wel?

De tentoonstelling moet de bezoekers stimuleren over dit soort vragen na te denken. En over de dilemma's die kleven aan het manipuleren van het menselijk lichaam. Een jongen die aangeeft nooit plastische chirurgie te laten verrichten, krijgt van een computer de gewetensvraag of hij er nog zo moeilijk over doet als ál zijn klasgenoten over een paar jaar onder het mes gaan. Een bezoeker die echter aangeeft geen bezwaar te hebben tegen een lichamelijke verbouwing, wordt van de repliek voorzien dat je ook mooi van binnen kunt zijn.

In een werkhoek kunnen bezoekers hun DNA-wensen opschrijven. En ze mogen voorspellen hoe de wereld er over 25 jaar uitziet. Museon is van plan de wensen en gedachten te bewaren om te kijken hoeveel er uitkomen. Zo kan worden vastgesteld hoe snel de toekomst werkelijkheid wordt.

Future Body is een productie van Experimentarium, een Deens wetenschapscentrum. De tentoonstelling trok in Kopenhagen in negen maanden 240 duizend bezoekers en zal na Nederland in ieder geval Zweden aandoen. Zij richt zich niet op een specifieke doelgroep. Kinderen kunnen zich uitleven met de vele doe-activiteiten. En wie zijn hersenen wil laten kraken, vindt bij Future Body genoeg stof tot nadenken.

Jammer alleen dat de expositie nu en dan nog met een aantal kinderziektes kampt. Genetische paspoorten kunnen niet meer worden afgedrukt, omdat het papier op is. Computers blijven hangen. En Aibo houdt het na twee uur spelen ook voor gezien.

Er is nog heel wat te verbeteren aan de huidige technologie voordat we gaan sleutelen aan die van de toekomst, denk je dan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden