Kunstmatige beademing veroorzaakt longschade

Kunstmatige beademing leidt altijd tot schade aan de longen. Zelfs bij gezonde mensen en zelfs bij een hele voorzichtige manier van beademen.

Van onze verslaggever Ellen de Visser

Dat beademing ook nadelige effecten heeft, is al langer bekend. Ernstig zieke patiënten kunnen zelfs aan de gevolgen ervan overlijden. Aan de ernstigste vorm van beademingsgerelateerde longschade, het acute respiratory distress syndrome, sterft 30 tot 40 procent van de patiënten. ‘Zij hebben tengevolge van een ziekte of een ongeval al tal van ontstekingen in hun lichaam en als daar een beademingsontsteking bijkomt, ontspoort de zaak en vallen organen uit’, zegt Vaneker. Hij spreekt van ‘de ironie van kunstmatige beademing’: het is een levensreddend middel dat de dood van patiënten kan bespoedigen.

Druk en volume zo laag mogelijk

De afgelopen jaren is ontdekt dat het zinvol is om de druk van de beademingsmachine en het volume dat per keer naar binnen wordt gepompt zo laag mogelijk te houden. Dat vermindert de rek op de long en daardoor de longschade. Toch kan zelfs de meest ideale manier van beademen die schade bij ernstig zieke patiënten niet voorkomen.

Bij gezonde mensen daarentegen, vormt beademing geen probleem. In het Umc St Radboud, waar Vaneker als anesthesioloog werkt, worden jaarlijks tienduizenden mensen tijdens een operatie beademd en die gaan zonder longschade weer naar huis. Vaneker ontdekte echter dat ook hun longen worden beschadigd door de beademing, maar dat die schade weer verdwijnt.

Muizen

Hij bestudeerde de longen van gezonde muizen die onder narcose een paar uur werden beademd. In hun bloed en longen vond hij ontstekingseiwitten, terwijl nergens bacteriën te vinden waren. Die zogeheten steriele ontsteking was na een paar uur verdwenen.

Als een long wordt beademd, ontstaat druk van buitenaf op de longblaasjes, legt hij uit, en komen tengevolge van die stress moleculen vrij. Die hechten aan de Toll 4 receptor, de belangrijkste receptor die is betrokken bij de immuunrespons. Die wordt geactiveerd en maakt ontstekingseiwitten aan, waardoor weer ontstekingscellen worden gevormd.

Nu een beter inzicht bestaat in het achterliggende mechanisme is het mogelijk om te zoeken naar oplossingen, aldus Vaneker.

Een patiënt wordt onder narcose gebracht voor een operatie. (Joost van den Broek/ de Volkskrant) Beeld
Een patiënt wordt onder narcose gebracht voor een operatie. (Joost van den Broek/ de Volkskrant)

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden