Kunstkluis Rabobank open voor publiek

Wie zaken gaat doen bij de Rabobank in Utrecht, gaat onbewust naar een museum. De kunstcollectie van de bank is er voortaan niet meer alleen voor de eigen medewerkers.

Oplettende voorbijgangers zullen de wenkbrauwen optrekken als ze naast zwoegende bankmedewerkers aan een werktafel ook twee met doeken omhulde gestaltes zien staan. Zijn dat twee vrouwen in boerka? Het kunstwerk lijkt het te suggereren. Wie het verhaal achter dit werk van kunstenares Fransje Killaars wil weten, kan het hoofdgebouw van de Rabobank aan de Utrechtse Croeselaan binnen lopen.


Het is één van de scenario's dat de bank voor ogen heeft met de tentoonstelling IKJIJWIJ, die vanaf vandaag is te zien. De bank laat kunstenaars aan het woord over hun visie op identiteit. Wie ben ik? Wie ben jij? Wie zijn wij? Dát zijn de centrale vragen in de expositie, is in de bijbehorende gids te lezen. De opmerkelijkste stukken van de kunstcollectie van de bank kregen er een plek.


'Misschien zeggen andere musea wel: Tut-tut-tut, waar is de diepgang in deze tentoonstelling?' Voor Ella van Zanten, hoofd kunstzaken van de Rabobank, zijn het spannende dagen. 'Het is allemaal de eerste keer', zegt ze. Het klinkt een beetje alsof Van Zanten zich indekt tegen eventuele negatieve reacties. 'Bij musea kiezen er mensen bewust voor naar een tentoonstelling toe te gaan. Dan kun je ook meer de diepte in, de bezoekers vragen om echt te focussen. Dat kunnen we hier niet.'


Toch zullen er vast en zeker bezoekers zijn die speciaal naar Utrecht reizen om de tentoonstelling te bezichtigen. Met werken van onder anderen Marlene Dumas, Rineke Dijkstra en Jan van Munster is daar ook alle reden toe.


De expositie is vooral opgezet vanuit de gedachte waaruit de Rabobank-collectie ooit is ontstaan: kunst in de werkomgeving. IKJIJWIJ is er allereerst voor de manager die een relatie ontvangt, of de bezoeker die nog even wilt ontspannen voor een meeting. Maar nu dus ook voor de kunstliefhebber of de toevallige voorbijganger. 'Hier kun je vluchtig door de tentoonstelling lopen, om je even te verwonderen en te verbazen', zegt Van Zanten.


Ruim vijfentwintig jaar geleden begon de Rabobank aan zijn kunstverzameling. Met werken van kunstenaars als Jan Dibbets en Ad Dekkers groeide de collectie uit tot één van de belangrijkste in Nederland. Het was zonde dat de verzameling achter gesloten deuren bleef, vond ook de Rabobank. Daarom werd in juni, tezamen met de opening van het nieuwe hoofdkantoor, de Rabo Kunstzone geopend.


Daar exposeert de bank werken van uiteenlopende kunstenaars en daarmee een veelvoud aan genres en technieken. Met een vleugje trots, maar vooral met respect voor de gave van kunstenaar Job Koelewijn, vertelt Van Zanten over diens Balancing act (2000). 'In zijn New Yorkse tijd had hij het moeilijk. Door zichzelf te fotograferen met een onstabiel bouwwerk dat op wolkenkrabbers lijkt, te midden van echte wolkenkrabbers, toont hij zijn zoektocht naar balans.'


Koelewijn is één van de kunstenaars die de Rabobank als het ware heeft geadopteerd. 'Wij gaan niet voor de breedte in onze aankopen', zegt Van Zanten. 'Maar voor een relatie met de kunstenaar.' Zo maakte Koelewijn speciaal voor de tentoonstelling IKJIJWIJ het werk Vicks on stainless Steel. Een afbeelding van een Amerikaans EHBO-boek, vervaardigt uit het verkoudheidsgoedje Vicks. Ook Marlene Dumas heeft een warme band met de Rabobank: ze schonk het werk Study for dead girl, dat ook is te zien.


Naast het zichtbaar maken van de kunstcollectie, is IKJIJWIJ is ook een statement van de bank. Van Zanten: 'Wij hebben altijd gezegd: wij ondersteunen kunst en cultuur. Daarom bouwen we aan een eigen kunstcollectie, daarom willen we dat het publiek daarin participeert. En daarom hebben we oog voor het behoud van cultureel erfgoed. Misschien valt ons standunt in het huidige culturele klimaat meer op.'


Wat als de Rabobank in financieële problemen zou komen, zoals andere banken is gebeurd? Wordt de kostbare kunst aan de muur dan te gelde gemaakt? 'Dat is wel erg speculatief', zegt van Zanten. 'Maar als je kijkt naar wat voor plek wij kunst geven, durf ik wel te stellen dat wij in de toekomst onze kunst niet te gelde gaan maken.'


Wat wel te gelde wordt gemaakt, zijn twee foto's van de fotografe Viviane Sassen. Die worden te koop aangeboden. Echter, wie het werk wil bemachtigen, zal een maand moeten wachten. Rabobankmedewerkers hebben namelijk de eerste optie tot koop. De kunstcollectie is er nu ook voor het publiek, niet meer alleen voor de Rabobank.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden