Kunsthal onzichtbaar beveiligd

Na een grondige renovatie gaat de Kunsthal in Rotterdam op 1 februari weer open. Vooral de beveiliging is aangepast, na de beschamende kunstroof in 2012.

ROTTERDAM - 'De nieuwe beveiliging' wordt de tank voor de Kunsthal genoemd door de bouwvakkers die de laatste hand leggen aan de renovatie van het Rotterdamse museum. Een geintje natuurlijk - het oorlogstuig hoort bij de openingstentoonstelling De Tweede Wereldoorlog in honderd voorwerpen.


Maar goed beveiligd ís de Kunsthal als hij op 1 februari zijn deuren weer opent, verzekert directeur Emily Ansenk. Al wil ze geen 'gevoelige informatie' delen over nieuwe camera's, alarminstallatie en rolluiken. De Kunsthal heeft zijn lesje geleerd met de kunstroof in oktober 2012, toen zeven beroemde schilderijen uit het museum werden gestolen.


Het was niet de enige aanleiding om grondig te verbouwen; er was het nodige mis met het gebouw, een ontwerp van architect Rem Koolhaas. Zo was de energierekening de pan uitgerezen, van 100 duizend euro per jaar in 2005 naar 250 duizend euro in 2009. Er waren lekkages, waarvan niemand kon achterhalen waar ze precies vandaan kwamen. De entree, gelegen aan de hellingbaan die dwars door het gebouw loopt, was niet al te vriendelijk voor rolstoelgebruikers. En het gebouw was moeilijk te exploiteren, omdat de verschillende ruimten niet afzonderlijk van elkaar te gebruiken waren. Daardoor liep het museum veel inkomsten mis - geld dat het in deze tijden van bezuinigingen hard nodig heeft.


Een architectonische miskleun, zo zou je kunnen concluderen. Maar in de architectuurwereld geldt het gebouw, waarmee Koolhaas in 1992 internationaal doorbrak, als een van de belangrijkste werken uit de vorige eeuw. Baanbrekend was het, door het overvloedige daglicht in de expositiezalen, de hellingbanen die alle ruimten met elkaar verbinden, de schuine kolommen, het gebruik van boomstammen en industriële materialen als kunststof golfplaten en metalen roosters.


De renovatie, uitgevoerd door Koolhaas' bureau OMA, beoogt een integrale aanpak van de problemen, met behoud van de architectonische waarde. Alle aanpassingen zijn gedaan met het originele materialenpalet. 'Voor ons is dit toch een soort monument', zegt OMA-partner Ellen van Loon. Tegelijkertijd stelt ze dat een gebouw 'een machine' is, die vooral goed moet functioneren. 'Daar hebben we een paar steken laten vallen', erkent ze. Ze voert wel aan dat er een sprong voorwaarts is gemaakt op het gebied van isolatie en klimaattechniek.


De verbouwing is grotendeels onzichtbaar. Van de beveiliging, de energiezuinige installaties en het isolatieglas zie je nagenoeg niets; enkel de glazen 'klimaatscheidende' deuren tussen de museumzalen en de metalen roosters voor de glazen gevel in hal 2 (een veiligheidsmaatregel) zijn nieuw. Maar ondertussen is de energierekening gehalveerd en tocht het niet meer.


De grootste ingreep betreft de verplaatsing van de entree. Voortaan kom je binnen via het restaurant, dat gecombineerd is met die andere publiekstrekker, de bookshop. Deze ruimte is voortaan los van het museum te gebruiken, evenals als het auditorium, dat achter de oude voordeur ligt. Het creërt nieuwe mogelijkheden, voor lezingen, workshops, partijen - een palais festival is wat Ansenk voor zich ziet.


Dé vondst is volgens architect Van Loon de vernieuwde garderobe, in het hart van het gebouw. Voorheen een donker halletje met verlaagd plafond ('geen idee waarom dat er in zat'), nu een royale ruimte van waaruit je overzicht hebt over het hele museum.


Met een bouwsom van 6,3 miljoen euro en een bouwtijd van zeven maanden is de verbouwing binnen budget en planning gerealiseerd. Directeur Ansenk heeft haar wensenlijstje bijna helemaal kunnen afvinken. 'We zijn alleen nog op zoek naar sponsors voor de daktuin.'


Kunstroof


Onder de zeven schilderijen die op 16 oktober 2012 door een Roemeense bende werden gestolen uit de Kunsthal in Rotterdam waren werken van Freud, Matisse, Picasso, Gaugain en Monet. Van de zes verdachten die in de Roemeense hoofdstad Boekarest terechtstaan, zijn er inmiddels twee veroordeeld. Zij kregen ruim zes jaar gevangenisstraf. Het proces tegen de andere vier duurt nog voort. Geen van de werken is teruggevonden, vermoedelijk zijn ze in Roemenië verbrand. De waarde wordt geschat op 18 miljoen euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden