Analyse kunstgraskorrels

Kunstgraskorrels en het milieu: heeft het Openbaar Ministerie een zaak?

Het Openbaar Ministerie daagt de beheerder van sportvelden van de gemeente Enschede voor de rechter, omdat die slordig zou zijn omgesprongen met rubberkorrels op kunstgrasvelden. Een ‘proefzaak’ met als inzet het milieu. Hoeveel kans maakt het OM?

Opspattende rubberkorrels op het veld. Beeld Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De zaak zou donderdag dienen bij de meervoudige economische strafkamer van de Rotterdamse rechtbank, maar werd uitgesteld omdat een van de advocaten zijn stem kwijt was. ‘Een geluk bij een ongeluk’, zegt Rob Oude Breuil, de advocaat in kwestie. Hij staat Sportaal bij, de beheerder van de Enschedese sportvelden. ‘Ik had donderdag mijn stem alweer terug, maar toen was de zitting al uitgesteld. Voordeel is nu dat er een maatschappelijk debat op gang kan komen over wat we als land eigenlijk willen met kunstgras.’

Voor Oude Breuil is het zonneklaar: ‘Deze strafzaak hoort niet thuis in de rechtbank, maar in de politiek. Dat moet maar eens iets vinden van het rapport van het RIVM uit 2018. En bepalen wat er aan verdere wetgeving nodig is.’ Hij spreekt van een proefproces, het Openbaar Ministerie ontkent dit.

Lekkage van stoffen

Het RIVM stelde na onderzoek van tien kunstgrasvelden vast dat de korrels van rubbergranulaat (gemalen autobanden) schadelijk kunnen zijn voor de directe omgeving van de sportvelden. Bij alle tien velden was iets mis (Enschede werd destijds niet onderzocht). Zo werden er duidelijk verhoogde concentraties kobalt, zink en minerale olie in de bermgrond gevonden. Ook was er sprake van lekkage van stoffen vanuit het veld naar het drainagewater, en via het drainage­water naar de waterbodem.

Een beheerder van kunstgrasvelden moet daarom preventief maatregelen nemen, bijvoorbeeld door een verharde rand rond het veld aan te leggen. Ook moeten korrels altijd in de richting van het sportveld terug worden geveegd. Volgens het Openbaar Ministerie heeft Sportaal dit nagelaten. Toen een verbalisant kwam kijken, bleken bij de Enschedese voetbalclub Vogido rubberkorrels naast de twee kunstgrasvelden te liggen, vertelt Oude Breuil: ‘Precies zoals die er liggen bij elke sportclub met kunstgras.’

Na een tv-uitzending van Zembla in oktober 2016 ontstond bezorgdheid over de gezondheid en veiligheid bij het sporten op velden met rubbergranulaat. Maar mede door een ander rapport van het RIVM (conclusie: schadelijk effect op gezondheid is ‘verwaarloosbaar’) is dat sentiment goeddeels verstomd. Nog altijd is rubbergranulaat het meest gebruikte instrooimateriaal op de 1.800 kunstgrasvelden in Nederland.

Zorgplicht

Deze strafzaak draait echter niet om de gevolgen voor mens, maar voor het milieu. Daarbij komen andere wetten kijken: de zorgplicht, bijvoorbeeld. Die schrijft voor dat gemeenten alles in het werk moeten stellen om bodemverontreiniging te voorkomen. Is die er toch, dan moet die verontreiniging worden verwijderd.

Volgens het OM is het de eerste keer dat een beheerder van kunstgrasvelden voor de rechter moet komen. En hoewel het parket hier verder niets over wil zeggen, hoeft het zeker niet de laatste te zijn. Volgens Oude Breuil kan de strafzaak tegen Sportaal grote gevolgen hebben voor alle sportclubs met een veld met rubbergranulaat. ‘Volgt een veroordeling, dan hebben al die clubs een gigantisch probleem.’

Zo’n vaart zal het niet lopen, sust voorzitter Sebas Veenstra van Kom van dat gras af!, dat onder meer via Wob-procedures probeert te achterhalen welke belangen gemeenten laten meewegen bij de keuze voor kunstgras. ‘We sturen in gesprekken met gemeenten altijd eerst aan op het uitfaseren van velden met rubbergranulaat. We gaan echt niet eisen dat al die velden meteen vervangen moeten worden. Daar hebben gemeenten het geld ook niet voor.’

Kom van dat gras af ageert al jaren tegen het gebruik van rubbergranulaat op sportvelden. Samen met een coalitie van milieuorganisatie Recycling Netwerk deed de groep ouders twee jaar geleden aangifte bij het OM tegen de hele ‘kunstgrasketen’: van de leveranciers van de korrels tot de beheerders. Die aangifte vormt de basis van de strafzaak tegen Sportaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden