Kunstenaars zouden beleid liefst aan hun laars lappen

'We moeten ons niet verlagen tot het niveau van de staatsecretaris', merkt Martijn Sanders, directeur van het Concertgebouw in Amsterdam op, halverwege de discussie dinsdag in politiek-cultureel centrum De Balie in Amsterdam....

Frans de Ruiter van Kunsten '92, de lobbygroep van vooraanstaande kunstbazen die het debat heeft georganiseerd: 'We moeten meer vertrouwen hebben in onszelf. Een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid kan geen kwaad.' Hij bedoelt: laten we het beleid van de staatssecretaris aan onze laars lappen.

Veel kunstinstellingen, waaronder het Fonds Beeldende Kunsten, Bouwkunst en Vormgeving, denken dat het beleid van de staatssecretaris de kwaliteit en de autonomie van de kunst bedreigt. Een van de doelstellingen van de cultuurnota Cultuur als confrontatie is om een 'breder en diverser publiek' naar de schouwburgen, theaters en musea te lokken.

'Het uitgangspunt van een breder en diverser publiek vind ik op zich prima, maar het moet niet zo worden dat de smaak van het publiek het aanbod gaat bepalen', vindt Jack Verduyn Lunel van de Federatie van Kunstenaarsverenigingen.

'Een beleid dat commercieel succes als graadmeter neemt, is niet goed', waarmee Verduyn Lunel onder meer doelt op de '3 procent-regeling'. Een van de voorwaarden voor subsidie is dat de instellingen 3 procent van hun budget besteden aan het verbreden van hun publiek.

'Het beleid is op bepaalde punten onuitvoerbaar', vindt Pieter Kottman, journalist van NRC Handelsblad. 'Het is ondoenlijk en onwenselijk om bij de deuren van de theaters de allochtone neuzen te tellen.'

Geert Dales van het Fonds voor Beeldende kunsten, Bouwkunst en Vormgeving vindt dat het beleid van Van der Ploeg gebaseerd is op schijnwerkelijkheden. 'Het maatschappelijke belang en de maatschappelijke functie van kunst worden overdreven in de nota.'

Een andere schijnwerkelijkheid van Van der Ploeg is volgens Frans Ruiter dat de kunst alleen zou leven dankzij de confrontatie met het publiek. 'Kunst is onafhankelijk. Ze leeft van zichzelf.'

Ondanks de kritiek op Van der Ploeg en zijn beleid is de kunstwereld het over één ding eens: Van der Ploeg heeft de discussie over massacultuur versus elitecultuur op de agenda gezet. En dat is een verdienste, vindt men.

Annemieke Gerritsma van het Stimuleringsfonds: 'Het gaat niet om die 3 procent. De kunstwereld gaat zo in op de details. Het beleid is erop gericht dat we niet met negentiende-eeuwse kunstbegrippen de 21ste eeuw ingaan. Over tien jaar heeft de helft van de kinderen niet Nederlands, maar een andere taal als moedertaal. En misschien zit niemand in de volgende eeuw meer te wachten op symfonieorkesten en opera's.'

De zaal en het panel knikken instemmend. Voorzitter Sanders concludeert: 'Het debat over de lange termijn is eigenlijk veel interessanter dan deze discussie over de nota.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden