KUNSTAGENDA BUITENLAND

Op de vijfde etage van Centre Georges Pompidou in Parijs tot en met 12 februari Féminin - Masculin, le sexe de l'art: vijfhonderd schilderijen, sculpturen, video's en foto's, geïnspireerd door dit thema....

FRANKRIJK

Design, naissance d'une collection, tot en met 3 december in Musée d'Art Moderne (La Terrasse 42000) in Saint-Etienne.

Hoe heeft film de 'geest' en mentaliteit van deze eeuw beïnvloed? Wat is de relatie van film met beeldende kunst en architectuur? Het Musée des Beaux-Arts in Tourcoing probeert aan de hand van de collectie van de

Cinémathèque française antwoord te geven op deze vragen. L'art et le 7e art, tot en met 8 januari.

Jeffrey Tate en de regisseur Graham Vick leiden in de Parijse Opéra-Bastille een nieuwe produktie van Grandeur et décadence de la ville de Mahagonny - beter bekend als Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny, de opera van Kurt Weill en Bertolt Brecht. Felicity Palmer, Robert Wörle, Franz Hawlata en Marie McLaughlin zingen en spelen tot en met 7 november de hoofdrollen in dit (omgekeerde) Utopia in de Woestijn, in een decor van Maria Björnson. De operaproduktie gaat vergezeld van een programma Autour de Kurt Weill, en krijgt in het kleine Amphithéâtre van de Bastille van 13 tot en met 17 november een vervolg in de vorm van Der Jasager ('Celui qui dit oui'), een kameroperaatje van Brecht en Weill. Informatie: Tel. 00 (33) 44731300.

De Paul Cézanne-expositie in het Grand Palais in Parijs omvat 109 doeken, 42 aquarellen en 26 tekeningen. Tot en met 7 januari

Dat Picasso ook fotograaf was, wordt nog wel eens vergeten. In het Musée Picasso in Parijs Picasso et la photographie: 230 foto's uit de periode 1913-1967. Tot en met 31 december.

In de Opéra Bastille in Parijs het ballet Romeo and Julliet in de choreografie van Noerejev. Voorstellingen op 20, 25, 27 en 28 november en op 1 december.

DUITSLAND

De Amerikaanse kornettist Butch Morris maakte de laatste jaren naam met zijn conductions, waarin hij optreedt als dirigent van improviserende ensembles. In de jaarlijkse Total Music Meeting leidt hij een bezetting van zeventien solisten in de 'conduction' Skyscraper Berlin. Concerten tot en met 5 november in Podewil, Klosterstrasse 68-70, Berlijn.

Pictures of (e)motion is een internationaal festival voor dans, film en nieuwe media van 14 tot en met 18 november in de Kunst- und Ausstellungshalle Kunstmuseum Bonn. Dans van onder anderen Companie Pierre Droulers, Annebarbe Kau & Ensemble ICTUS, en The Featherstonehaughs. Filmbijdragen van Elliot Caplan over de Amerikaanse choreograaf Merce Cunningham, en de vertoning van Strange fish van Lloyd Newson van de Engelse dansgroep DV8. Informatie: 00 49 (2) 21722133.

Schauspielhaus der Stadt Köln (West-end-Theater) presenteert vanavond de première van Joe Orton's Seid nett zu Mr. Sloane in een regie van Günther Kramer. Tot en met 22 november.

De Hamburger Kunsthalle (Glockengiesserwall) presenteert een retrospectief van Jannis Kounellis. Tot en met 6 januari.

Van 11 tot en met 19 november in de KöhlMesse in Keulen de internationale kunstmarkt Art Cologne.

Götz Friedrich voert in eigen huis - de Deutsche Oper Berlin (Bismarckstrasse) - opnieuw zijn Ring des Nibelungen-enscenering op. Wagner in metrotunnel-decor: Das Rheingold, Die Walküre, Siegfried en Götterdämmerung, op 10, 12, 16 en 19 november.

Julius Caesar is terug in Berlijn - en wel in de Komische Oper, die deze maand twee succesvolle Handel-produkties herneemt. Op 8 en 14 november brengt het gezelschap de opera seria 'Julius Caesar in Ägypten' (Giulio Cesare in Egitto) in de enscenering van Harry Kupfer, gedirigeerd door Richard Farncombe. Handels komische opera Giustino, die in Amsterdam in '87 furore maakte, is te zien in de Komische Oper op 3 en op 30 november.

GROOT-BRITTANNIE

Groot nieuws voor Hindemith-bewonderaars, slecht nieuws voor Sellars-haters: in het Londense Royal Opera House Covent Garden begint 16 november een serie voorstellingen van Paul Hindemiths Mathis der Maler. Het is, in Hindemiths honderdste geboortejaar, waarschijnlijk de enige nieuwe produktie van deze opera in de hele wereld. Dirigent is de de Fin Esa-Pekka Salonen. Peter Sellars, die met de ontwerper George Tsypin in Amsterdam voor een knappe maar omstreden, 'Californische' Pelléas-enscenering tekende, werkt ook hier met Tsypin. Solisten zijn Alan Titus, Christiane Oelze en vele anderen. Ook te zien op 20, 22, 28 november en op 1 en 6 december.

De grote danser Rudolf Noerejev liet bij zijn overlijden een enorme erfenis na. Hij bezat eilanden, raches, villa's en luxe appartementen. Christie's (8 King Street, St James's) in Londen veilt op 20 en 21 november de inboedel van Noerejev's appartement in Parijs (23 Quai Voltaire), een kleine schatkamer. Kijkdagen van 15 tot en met 19 november.

Met de tentoonstelling Dynasties: Painting in Tudor and Jacobean England 1530-1630 presenteert de Tate Gallery (Millbank) in Londen ruim honderd schilderijen, sculpturen, werken op papier en wandkleden uit deze periode. Tot en met 7 januari. Tot en met 3 december in de Tate Gallery ook werk van kunstenaars die genomineerd zijn voor de Turner-Prize 1995. Op 28 november wordt de winnaar bekend gemaakt.

Twintig jaar geleden had William Turnbull zijn laatste solo-expositie in de Tate Gallery. De Serpentine Gallery (Kensington Gardens) toont zijn bronzen en schilderijen van 15 november tot en met 7 januari.

Van 15 tot en met 21 november in de National Hall van Olympia (Kensington High Street) in Londen de herfsteditie van The Fine Art and Antiques Fair. Informatie: 00 44 (1) 891884544.

Nooit eerder geëxposeerd werk van David Hockney maakt deel uit van een retrospectief van werken op papier dat de Royal Academy of Arts (Piccadilly) in Londen wijdt aan deze gevierde Engelse kunstenaar. Portretten, landschappen, stillevens en decor-ontwerpen zijn uit museum- en privécollecties uit alle hoeken van de wereld bijeengebracht. Van 9 november tot en met 25 januari.

Het Design Museum (Shad Thames) in Londen wijdt een tentoonstelling aan de creaties van de Britse mode-ontwerper Paul Smith. Het is niet alleen zíjn eerste tentoonstelling, ook het Design Museum heeft nooit eerder een tentoonstelling ingericht met werk van één modeontwerper. Tot en met 10 april 1996.

In The Haymarket in Londen staat The Master Builder (is: Bouwmeester Solness) van Ibsen, een produktie van Peter Hall. Met Gemma Jones, Victoria Hamilton en Alan Bates in de hoofdrollen. Voorstellingen voor onbepaalde tijd.

J. B. Priestley schreef An Inspector Calls. The Royal National Theatre speelt deze thriller in het Garrick Theatre (Charing Cross Road) in Londen. 'The production of the year', volgens The Guardian. Informatie: 00 44 (1) 714945085.

Maggie Smith, Sara Kestelman en Samantha Bond vertolken de rollen in Edward Albee's Three Tall Women, dat vorig jaar de Evening Standard Award won. Het stuk is in reprise genomen en staat tot en met 16 december in het Wyndham's Theatre in Londen. Informatie: 00 44 (1) 713691736.

DENEMARKEN

Copenhagen Autumn Jazz brengt tot en met zondag concerten op twaalf podia in Kopenhagen. Vanavond onder meer Jan Kaspersen & Special Occasion Band (JazzHouse), saxofonist Jesper Thilo (La Fontaine); zaterdag trompettist Rolf Ericson (Slukefter), de band van gitarist Bill Frisell, met slagwerker Joey Baron (JazzHouse); zondag de Alligatory Band van trombonist Ray Anderson, met trompettist Lew Soloff (JazzHouse). Maandag in het JazzHouse een optreden van trompettist Marcus Stockhausen met het Choice Ensemble: 'Musik uden graenser. Musik med power. Musik med humor.'

In het Louisiana Museum of Modern Art in Humlebaek een retrospectief van Alexander Calder. Behalve zijn mobiles, worden ook tekeningen, schilderijen en sculpturen getoond van deze Amerikaanse kunstenaar. Tot en met 21 januari.

BELGIE

De aristocraat Hans Prinzhorn, kunsthistoricus en psychiater te Heidelberg, legde in het begin van deze eeuw een omvangrijke collectie aan van tekeningen en schilderijen van psychiatrische patiënten. Het Palais des Beaux-Arts in Charleroi stelt deze collectie voor het eerst tentoon. La beauté insensée, tot en met 28 januari.

De Opera van Brussel zet met de regisseur Klaus-Michael Grüber, de choreografe Anne Teresa de Keersmaeker en de dirigent Antonio Pappano een interessante Schönberg-trilogie op de planken. Anja Silja en Janis Martin wisselen elkaar af in de rol van Die Frau in het monodrama Erwartung. Na de Begleitmusik zu einer Lichtspielszene, gebracht als een tussenspel, danst de groep Rosas een nieuwe choreografie van De Keersmaeker, gezet op het sextet Verklärte Nacht. Twaalf voorstellingen, van 4 tot en met 17 november.

In Deweer Art Gallery (Tiegenstraat 6a) in Otegem tussen Gent en Kortijk een tentoonstelling van zeven schilderijen en een sculptuur van de Duitse kunstenaar Gerhard Merz die kunst terug wil voeren tot beeldende middelen als maat, kleur en licht. In de bovengalerie Britse Pop Art. Beide tentoonstellingen tot en met 10 december.

Het Gevolg brengt op 4 (om 20 uur) en 5 november (om 15 uur) in De Warande in Turnhout De ingebeelde ziekte - 'heel vrij naar Molière' - in première. Tekst en regie van Ignace Cornelissen.

Het dansgezelschap Ultima Vez herneemt What the body doesn't remember (1987) van Wim Vandekeybus op muziek van Thierry de Mey op 15 en 16 november in de Vlaamse Schouwburg in Brussel. 00 32 (2) 2176937.

The Sabri Brothers treden op 17 november op in de Schouwburg in Antwerpen.

In de voorlaatste week van het over Vlaanderen en Wallonië verspreide Audi Jazz Festival: zaterdag Harry Belafonte in Brussel (Paleis voor Schone Kunsten), zondag in Antwerpen Jimmy Scott en Julian Joseph (Stadsschouwburg) en de Drummers van Tokyo (Bourlatheater), maandag Guru's Jazzmatazz in Brussel (Lunatheater), dinsdag Ornette Coleman's Prime Time in Antwerpen (Koningin Elisabethzaal), donderdag Wayne Shorter en Gary Thomas in Brussel (Lunatheater).

In de tweede helft van de negentiende eeuw oefende Brussel een grote aantrekkingskracht uit op jonge Nederlandse schilders. In het Museum voor Moderne Kunst in Brussel geeft de tentoonstelling Brussel Kunstenaarskolonie, Nederlandse schilders 1850-1890 een beeld van het werk van deze Brusselse Nederlanders. Tot en met 10 december.

ITALIE

Sieraden en voorwerpen uit negen vorstengraven uit de zesde en vijfde eeuw voor Christus, die een jaar geleden zijn gevonden in Vaglio in de regio Basilicata, zijn tot en met 29 januari te zien in het Barracco-museum in Rome.

Overzichtstentoonstelling van Raoul Dufy (1877-1953), een van de grootste eclectische schilders van Frankrijk, met 140 werken uit Franse musea en collecties. Tot en met 7 januari in de Franse Academie in Rome.

Ter herdenking van de vijftigste sterfdag van de in Italië legendarische illustrator Achille Beltrame een grote tentoonstelling van zijn produktie voor de zondagse editie van de krant Corriere della Sera van 1899 tot 1920. Tot eind december in Museo Gabetti in Dogliani bij Cuneo in de regio Piemonte (open alleen op zondagmiddag), daarna te zien in vele Europese steden.

Collectieve tentoonstelling van jong Italiaans talent op het gebied van de post-conceptuele kunst, tot en met 30 november in Casa di Giorgione, Castelfranco Veneto.

Marco Bagnoli, tot en met 15 januari in het Pecci-museum voor moderne kunst, Prato.

Nog tot en met 5 november de Spaanse flamenco-danser Joaquín Cortés in het Teatro Olimpico in Rome.

Heropend: het 16de-eeuwse Palazzo del Principe in Genua, met fresco's van Rafaels leerling Perin del Vaga en meesterwerken uit de collectie van de adellijke familie Doria Pamphilj, die het paleis liet bouwen.

Het Paleis der pausen in Viterbo (60 kilometer ten noorden van Rome) is tot en met 16 november open voor de jaarlijkse antiquariaatstentoonstelling.

Het aan de schrijver Cesare Pavese gewijde literaire museum, dat bij de watersnoodramp van november 1994 in Piemonte zware schade opliep, is overgebracht naar een voormalige kerk in Santo Stefano Belbo, het middeleeuwse geboortestadje van Pavese in de streek Le Langhe.

NEW YORK

The Asia Society voelt zich soms een van de best bewaarde geheimen van New York. Maar het museum aan 725 Park Avenue hoopt uit de schaduw van de culturele giganten te treden met de expositie World Seen and Imagined: Japanese Screens from the Idemitsu Museum of Arts, een zeldzame verzameling Japanse schermen daterend van de vijftiende tot begin negentiende eeuw. Tot 7 januari 1996.

Wie danig onder de indruk is geraakt van de Mondriaan-tentoonstelling in het MoMA (53d Street), kan op adem komen in het vorige week geopende Dutch Design Cafe, het voormalige Frans-riekende Garden Cafe dat zich achter in het museum bevindt. Lampen, tafels, stoelen en ander decor is vervaardigd door jonge Nederlandse ontwerpers. Ruimt Mondriaan op 23 januari weer het veld, het café blijft de komende drie jaar in de huidige staat.

In het Guggenheim Museum (SoHo, 575 Broadway) laat beeldend kunstenaar Dan Flavin zijn, onder meer aan Piet Mondriaan ontleende, inspiratie de vrije loop met een veelzijdige verzameling werken, samengesteld uit neon-lampen. Waaronder het ontwerp Green for Mondrian (who lacked green). Tot 30 november.

Een tiental fotografen uit Puerto Rico dorbreekt in de expositie Island Journey de bekende stereotypes en stilistische grenzen middels een eigentijdse aanpak, die zelfs voor middelmatigheid een plaatsje heeft ingeruimd. Tot half december in Hostos Art Gallery, 450 Grand Concourse, Bronx.

Yoko Ono komt met een verzameling tekeningen en bronzen objecten onder de werktitels Franklin Summer en Family Album, tot 13 december bij Ubu, 16 East 78th Street.

Het Metropolitan Museum of Art heeft alle werken van Francisco Goya (tekeningen en schilderijen) chronologisch geordend en tentoongesteld tot en met 31 december.

OOSTENRIJK

De dirigent Claudio Abbado, artistiek leider van het festival dat zich onder de naam Wien Modern afspeelt in drie Weense muziekzalen (Konzerthaus, Musikverein en Odeon), heeft een programma van 23 concerten samengesteld die sterk in het teken staan van de nieuwe Italiaanse toonkunst. In het middelpunt staan Goffredo Petrassi en Luigi Dallapiccola, Giacinto Scelsi, Franco Donatoni en Salvatore Sciarrino.

Daarnaast wordt aandacht besteed aan Francis Burt, Mauricio Kagel en Herbert Grassl. Naast concerten (door het Arditti Kwartet, het Wiener Kammerorchester, het orkest van de ORF, Abbado en het Gustav Mahler Jugendorchester, Klangforum Wien en vele anderen) zijn er componistengesprekken, films, voordrachten en een symposium. Het festival eindigt 23 november met Schönbergs oratorium Die Jakobsleiter door het omroeporkest Baden-Baden en het radiokoor Berlijn onder leiding van Michael Gielen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden